Stichting Houtense Hodoniemen

Onderzoekt straatnamen, boerderijen, onroerend goed en adellijke families in Houten en omgeving

Afgeronde onderzoeken

In de afgelopen 9 jaar dat ik onderzoek doe heb ik al verschillende lanen en wegen onderzocht en heb deze onderzoeken ook afgerond. De volgende wegen heb ik onderzocht en op basis daarvan heb ik een artikel geschreven waaronder de: Oude Mereveldseweg, Mereveldseweg (Utrecht, Bunnik), Heerlijkheidspad (Heemstede), de straten van de Houtense nieuwbouwwijk Castellum, de straten van het woon / winkelgebied Het Rond, de straten van de wijk Tiellandt en de weg de Doornkade. De artikelen komen op de lange termijn op deze website te staan.

Hieronder volgt een korte beschrijving van de onderzochten wegen. Klik op meer weergeven voor de complete tekst:

De onderzochten wegen:


Terug naar overzicht

11-03-2017

De Koningsweg door Utrecht Tolsteeg/Klein Kovelswade, Houten/Maarschalkerweerd en Bunnik/Rhijnauwen

De Koningsweg naar welke koning zou deze weg vernoemd zijn? Naar koning Lodewijk Napoleon, inderdaad de broer van de Franse keizer. In het jaar 1808 heeft Lodewijk Napoleon maar enkele dagen op zijn landgoed Amelisweerd gewoond. Gelegen aan de Koningsweg.

De Koningsweg dateert uit de 13e eeuw en verbindt het Utrechtse Tolsteeg/Klein Kovelswade via Bunnik met Cothen en eindigt in het oosten bij Wijk bij Duurstede. Vanaf de Middeleeuwen tot aan 1 januari 1954 liep de Koningsweg voor een gedeelte over het Houtens grondgebied, namelijk door het vroegere gerecht Maarschalkerweerd en de vroegere gemeente Oud Wulven. In het westen van dit gebied op de grens met Utrecht werden vanaf het jaar 1820 de 4 Lunetten op de Houtense Vlakte aangelegd die onderdeel uitmaakten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie of de Stelling van Utrecht.

Het tracé van de Koningsweg hier bij de grens liep met een knik iets zuidwaarts over de Oud Wulverbroekwetering. De brug die over deze wetering lag was de Kovelaarsbrug. Deze was tot aan 1818 in onderhoud geweest bij het kapittel van Sint Marie. De 4 lunetten zijn oorspronkelijk gebouwd op de vroegere kapittelgrond van Sint Marie. De naam van de Kovelaarsbrug gaat ook terug tot de 13de eeuw. De brug en zijn opvolgers ervan in de loop der eeuwen hebben bestaan tot aan het jaar 1941. Vanaf dat jaar werd de brug vervangen door een duiker in opdracht van de Gedeputeerde Staten van Utrecht die de Koningsweg vernieuwde aan de eisen van die tijd.

De bocht die ooit de de weg is gemaakt bij fort Lunet 1 is in 1840 in opdracht van het Ministerie van Oorlog er in gebracht. Dit is waarschijnlijk gedaan om de omvang van het fort beter te stroomlijnen met de weg die er langs loopt of dat het een beter schutveld gaf. In de jaren 50 van de 20-ste eeuw beklagen vele autobestuurders die Utrecht willen binnenrijden zich er over dat de bocht in de weg te gevaarlijk is. Pas in de zomer van 1961 wordt de weg bij fort Lunet 1 weer rechtgetrokken zoal we het nu nog kennen.

De dossiers die ik hierin heb onderzocht hebben vooral betrekking op de lunetten, de Kovelaarsbrug en de archieven van het Ministerie van Oorlog met daarbij de stukken van het vroegere kapittel van Sint Marie. Hiervoor ben ik vooral naar het Nationaal Archief te Den Haag geweest en Het Utrechts Archief te Utrecht.

Het onderzoeken van vooral de dossiers van het Ministerie van Oorlog is vooral belangrijk omdat de aanleg van de 4 lunetten en de aanpassingen er op veel invloed hebben gehad op het veranderen van het tracé van de Koningsweg. Maar hierin heb ik ook veel onderzoek gedaan naar de aanpassing van het Houtensepad, Koppeldijk en de Rijndijk.

Wat ook een belangrijk onderdeel van het onderzoek naar de Koningsweg was dat ik alle dossiers heb onderzocht over de aanleg van de rijksweg A22 zoals we die nu kennen als de Waterlinieweg. Deze is in 1938-1939 aangelegd als de oostelijke Rondweg van Utrecht en loopt pal achter de lunetten langs. De aanleg heeft mede invloed gehad zodat ik ook de Waterlinieweg heb onderzocht.



Terug naar overzicht