Stichting Houtense Hodoniemen

Onderzoekt straatnamen, boerderijen, onroerend goed en adellijke families in Houten en omgeving

Testas van Oud-Wulven Boissevain

Familiewapen Testas van Oud-Wulven. Bron: Het geslacht Testas 1900, De Nederlandse Leeuw, Jhr: H.H. Röell.Familiewapen Testas van Oud-Wulven. Bron: Het geslacht Testas 1900, De Nederlandse Leeuw, Jhr: H.H. Röell.

Naambetekenis

Testas is het oud Franse/Spaanse woord voor 'slecht hoofd', wat in onze tijd de betekenis heeft van 'ongelijk hoofd of lelijk hoofd'.

Oud-Wulven komt vermoedelijk van de plek aan de Oud Wulfseweg waar het eerste stamslot van de familie Van Wulven het kasteel stichtte in de dertiende eeuw. Of de plek waar vroeger 'oud' oorspronkelijk een kasteel van de familie Van Wulven stond. Leden van familie Van Wulven zijn ook de stichters van de eerste generatie kastelen/landgoederen Amelisweerd (Bunnik/Rhijnauwen), Heemstede (Jutphaas/Houten), Sterkenburg (Utrechtsche Heuvelrug/Langbroek) en Wulverhorst (Woerden). De naam 'Wulven' is het oud Nederlandse woord voor 'water (sloot) met de gebogen loop. wul betekend 'krom' en ven/vin/venni/venne betekend 'veen of water'.

Boissevain is oud Franse/Spaanse woord voor 'Buxus Boom'.

Geschiedenis Kasteel Oud-Wulven

Wapen van de ambachtsheerlijkheid Oud-Wulven en Waijen. Bron: Het Utrechts Archief 29-33.Wapen van de ambachtsheerlijkheid Oud-Wulven en Waijen. Bron: Het Utrechts Archief 29-33.

Het kasteel stond hoogstwaarschijnlijk op dezelfde plaats waar in vroeger tijden het stamslot van het geslacht Van Wulven heeft gestaan. De oorsprong van deze familie en dit kasteel is niet bekend, maar reeds in 1196 wordt de naam van dit machtige ministerialengeslacht in de bronnen vermeld. Bij het slopen van de restanten in 1949 en het opruimen van de heuvel in 1954 werden nog de fundamenten gevonden van een bakstenen toren van grote kloostermoppen en daaronder een brandlaag. Dit wijst op een houten gebouw dat aan het stenen voorafgegaan moet zijn. De buitenplaats heeft dus waarschijnlijk twee voorgangers gehad. Tevens werden vondsten van aardewerk gedaan daterend vanaf de tiende eeuw tot de late Middeleeuwen.

"In het boek 'Kastelen en ridderhofsteden in Utrecht' uit 1995 wordt bovenstaande echter weer tegengesproken. Volgens hen heeft intensief archief- en veldonderzoek geen aanwijzing voor een 13e-eeuws huis Oud-Wulven ongeleverd. Het huis van de Van Wulvens van vóór 1206 zal ter plaatse van Het Rondeel moeten worden gezocht. Waarschijnlijk berust de gedachte dat Oud-Wulven het oudste kasteel van de Van Wulvens was, slechts op de toevoeging 'Oud'". Volgens de website: kasteleninutrecht.eu

In de dertiende eeuw was Oud Wulven in het bezit van de familie Honderdmark. Er wordt aangenomen dat zij een tak vormde van de Van Wulven's, omdat het vrij onaannemelijk is dat de rechtsmacht al zo vroeg zou zijn overgegaan op een vrij onbekende familie. De familie Honderdmark bleef tot in het derde kwart van de veertiende eeuw in het bezit van Oud Wulven. De hoofdtak van het geslacht bewoonde inmiddels sinds het einde van de dertiende eeuw een nieuw kasteel, Wulven genaamd.

In 1394 wordt Gerrit Pelgrimsz van Luttikenhuys met Oud-Wulven beleend. Oud-Wulven is dan een leen van de bisschop. In de leenbrieven wordt dan echter alleen over het gerecht, de tijns en drie hoeven land gesproken en niet meer over een kasteel. Mogelijk was Oud-Wulven een allodiaal bezit en dan vonden de beleningen of overdrachten bijna altijd mondeling plaats.

Landschappelijke afbeelding van de ambachtsheerlijkheid Oud-Wulven aan de Oud Wulfseweg in het jaar 1754. Links het kasteeltorentje Oud-Wulven op de heuvel met rechtsonder op de achtergrond DOMtoren te Utrecht. Afbeelding bevindt zich in particulier bezit.Landschappelijke afbeelding van de ambachtsheerlijkheid Oud-Wulven aan de Oud Wulfseweg in het jaar 1754. Links het kasteeltorentje Oud-Wulven op de heuvel met rechtsonder op de achtergrond DOMtoren te Utrecht. Afbeelding bevindt zich in particulier bezit.


In 1634 kocht Johan van Toll de ambtsheerlijkheid Oud-Wulven en Waijen en liet er een jaar later een buitenverblijf bouwen, waarvan het dienstgebouw bewaard is gebleven. Het kasteel is afgebeeld op een schilderij uit 1640, dat (heel aannemelijk) werd vervaardigd naar aanleiding van de voltooiing van de buitenplaats. Het was gebouwd op een motte (heuveltje) met daarin de kelderverdieping en de dienstingang. Het was qua hoofdvorm en plattegrond in feite een woontoren, bestaande uit twee bouwlagen en een zolderverdieping onder een schilddak. Een stenen trap voerde naar de hoofdingang, die werd geaccentueerd door de een deuromlijsting in renaissancestijl.

Een gedeelte van het kasteel heeft vroeger dienst gedaan als gevangenis. Er wordt zelfs beweerd dat er onderaardse gangen hebben bestaan, die van het kasteel naar kasteel Heemstede leidden. Deze gangen zijn nu zeker niet meer in tact. Uit historische bronnen is echter niet op te maken of ze ooit hebben bestaan. In de loop van de negentiende eeuw onderging het huis een ingrijpende verandering, nadat de functie als zomerverblijf door de inmiddels tot herenhuis verbouwde hofstede was overgenomen. Deze hofstede behoorde ook tot het kasteel. De verdieping en de zolder werden afgebroken, evenals de torenkoepel. Ervoor in de plaats kwam een zadeldak en de aldus ontstane zoldering werd als duivenhok ingericht.

In 1772 wordt het huis Oud-Wulven beschreven als 'een fraai Gebouw, met een Koepeltorentjen er neven, dat op een met groen bewasschen Bergjen staat'.
Tussen 1799 en 1910 was Oud-Wulven in bezit van de familie Testas. Deze familie liet het kasteeltje ingrijpend veranderen, nadat het zijn functie als zomerverblijf verloren had, doordat de hofstede was omgebouwd tot herenhuis. De bovenste verdieping en zolder werden afgebroken, evenals het dak van de toren. Wat overbleef werd voorzien van een zadeldak. Wat overbleef van de toren en de nieuwe zolder werden ingericht als duivenhok.

Wapentegels van de ambachtsheerlijkheid Oud-Wulven en Waijen en familie Testas. Bron: Het Utrechts Archief Familiearchief Testas van Oud-Wulven Boissevain 29-33 110.

Begin vorige eeuw was het kasteel behoorlijk in verval geraakt. Plannen om het kasteel te restaureren bestonden al voor de Tweede Wereldoorlog. Ze zijn door het uitbreken van de oorlog niet ten uitvoer gebracht. Na de oorlog werd besloten tot restauratie, onder leiding van de architect C.W. Rooyaards te Schoorl. Tijdens die restauratieperiode is bij een storm in de nacht van 29 op 30 maart 1947 de toren van het kasteeltje omgewaaid en door de gewelven en het huis gevallen. Na de schade te hebben opgenomen, bleek dat herstel niet meer mogelijk was.
Bij het slopen van de restanten in 1949 en het opruimen van de heuvel met de kelders in 1954 zijn de nog overgebleven delen van de omlijsting van de hoofdingang aan de gemeente Houten geschonken. In deze omlijsting staat een inscriptie met het jaartal 1635. Daar maken we uit op dat het kasteel in dat jaar gebouwd werd.


Bij een inventarisatie in 1986 bleken veel delen van de omlijsting geheel verdwenen en andere zwaar beschadigd te zijn. Toen is, in overleg met de Rijksgebouwendienst, besloten tot het maken van een restauratieplan voor het poortje van Oud Wulven. Dit plan werd opgezet met het doel het poortje te gebruiken als omlijsting voor de entree in de westgevel van het nieuwe gemeentehuis, naar de achterliggende binnenhof. Waar het nu ook te vinden is.
Onderdeel van de omlijsting is de zogenaamde wapensteen. Hierin is een wapen afgebeeld waarvan werd aangenomen dat dit het wapen was van de ambachtsheerlijkheid Oud Wulven en Waijen. Daarvan was het kasteeltje een onderdeel. Na uitgebreid onderzoek bleek, dat de ambachtsheerlijkheid als enige binnen de gemeente Houten geen wapen bezat. Ook bleek dat de aanwezige afbeelding van vierpuntssterren in het wapen, volgens de wapenkunde, onjuist is.


Het wapen had toebehoord aan de derde eigenaar van het kasteel: Johannes Rothe, gedoopt in de Nieuwe Kerk te Amsterdam op 10 december 1628. Hij was op 10 juli 1658 eigenaar van Oud Wulven geworden. Verdere studie leerde dat de aanwezige goudkleur vervangen moest worden door zilver en dat de sterren vijfpuntig moeten zijn. Na het schoonmaken van de steen bleek het wapenschild door de steenhouwer in de zeventiende eeuw zeer fijn gedetaillleerd te zijn afgewerkt.

Bovenstaande is in strijd met hoe het wapen er nu na de restauratie uit ziet. Momenteel is het een rood wapen met een diagonale goudkleurige diagonale balk van linksboven naar rechtsonder met een rode klimmende leeuw. Onder en boven deze balk bevinden zich 3 goedkleurige sterren met 6 punten.

Overgenomen uit: Het Kromme-Rijngebied, 1995, nr. 2, blz. 35 - 38, Het kasteel Oud-Wulven  O.J. Wttewaall.

Familieleden Testas die het landgoed, kasteel en de ambachtsheerlijkheid Oud-Wulven en Waijen in bezit hadden

1.   januari 1790 - oktober 1836   Jan Louis Testas   Geboren: 29 augustus 1759 te Amsterdam en overleden 5 oktober 1836 op 77 jarige leeftijd te Huize Oud-Wulven te gemeente Oud-Wulven (Houten, gemeente Oud-Wulven was per 1 januari 1858 tezamen met de gemeente Schonauwen opgegaan in de nieuwe gemeente Houten. Jan Louis Testas huwde op 29 september 1784 te Rhenen met Anna Agneta Smissaert (1757-1836).

2.   oktober 1836 - september 1886   Pieter Hendrik Testas van Oud-Wulven   Geboren 7 december 1799 te Utrecht en overleden op 86 jarige leeftijd te 23 september 1886 te Huize Oud-Wulven te gemeente Houten (Oud-Wulven)   Heer van Oud-Wulven en Waijen   Zoon van Jan Louis Testas en Anna Agneta Smissaert. Pieter Hendrik huwde op 30 september 1835 te Maarssen met Anna Henriette Wilhelmina van Kerchem (1799-1877).

Pieter Hendrik Testas van Oud-Wulven, Heer van Oud-Wulven en Waijen. Geboren 7 december 1799 te Utrecht stad en overleden 23 september 1886 te Huize Oud-Wulven en zijn echtgenote
Anna Henriette Wilhelmina van Kerchem geboren 9 maart 1799 te 's-Gravenhage en overleden 28 janauri 1877 te Huize Oud-Wulven. Bron: Het Utrechts Archief 29-33 81.

3.   september 1886 - juli 1906/februari 1910   Louis Jan Anne Testas van Oud-Wulven   Geboren 7 juli 1836 te Huize Oud-Wulven te gemeente Oud-Wulven (Houten) en overleden overleden op 86 jarige leeftijd op  23 december 1922 te Rhenen   Heer van Oud-Wulven en Waijen   Zoon van Pieter Hendrik Testas van Oud-Wulven en Anna Henriette Wilhelmina van Kerchem. Louis Jan Anne huwde op 18 april 1861 te 's-Gravenhage met Charlotte Jenny Jacqueline Constance Heldewier (1828-1905).


Tekening van kasteel Oud-Wulven getekend in 1855 door Louis Jan Anne Testas van Oud-Wulven naar een tekening uit 1749. Bron: Het Utrechts Archief 29-33 89.Tekening van kasteel Oud-Wulven getekend in 1855 door Louis Jan Anne Testas van Oud-Wulven naar een tekening uit 1749. Bron: Het Utrechts Archief 29-33 89.

Louis Jan Anne Testas van Oud-Wulven, Heer van Oud-Wulven en Waijen. Geboren te Huize Oud-Wulven op 7 juli 1836 en overleden te Rhenen op 23 december 1922 en zijn echtgenote Charlotte Jenny Jacqueline Constance Helderwier geboren 9 april 1828 te 's-Gravenhage en
overleden op 21 oktober 1905 te Huize Oud-Wulven.
Bron: Het Utrechts Archief 29-33 90.

4.   september 1882 - juli 1906/februari 1910   Charles François Testas van Oud-Wulven   Geboren 21 september 1864 te Huize Oud-Wulven te gemeente Houten en overleden op 90 jarige leeftijd op 6 september 1954 te Rhenen   Heer van Oud-Wulven en Waijen  Zoon van Louis Jan Anne Testas van Oud-Wulven en Anna Henriette Wilhelmina van Kerchem.  Charles François huwde huwde op 10 oktober 1889 te 's-Gravenhage met Maria Anna Lans (1863-1944). Charles François Testas was de laatste heer die het landgoed Oud-Wulven in de periode juli 1906/februari 1910 verkocht aan Vereniging ,,Hulp voor Onbehuisden” die gevestigd was te Amsterdam. De verkoop van het landgoed werd definitief op 15 februari 1910.

Charles François Testas van Oud-Wulven. Geboren 21 september 1864 en overleden op 6 september 1954 te Rhenen. Hij was Heer van Oud-Wulven en Waijen. Hier zit hij tezamen met Mejufvrouw Reina de Waal in 1934 in huis Waaien te Rhenen, Utrecht. Bron: Het Utrechts Archief 29-33 121.Charles François Testas van Oud-Wulven. Geboren 21 september 1864 en overleden op 6 september 1954 te Rhenen. Hij was Heer van Oud-Wulven en Waijen. Hier zit hij tezamen met Mejufvrouw Reina de Waal in 1934 in huis Waaien te Rhenen, Utrecht. Bron: Het Utrechts Archief 29-33 121.

Uit dit huwelijk kwamen drie dochters voort. Waarop de tak van Testas van Oud-Wulven zou uitsterven.

Deze drie dochters zijn:

1.   Charlotte Louise Testas geboren 8 oktober 1890 te Huize Oud-Wulven, gemeente Houten. Charlotte Louise huwde op 17 juni 1914 te Hilversum met Gerard Bernardus Wttewaall geboren 22 november 1882 te 's-Gravenhage. Uit dit huwelijk kwamen twee dochters voort: Maria Anna Wttewaall geboren 24 mei 1915 te Rijswijk en overleden 17 januari 1986. Adéle Wttewaall geboren 26 augustus 1917 te Rijswijk.

2.   Louise Charlotte Testas geboren 8 oktober 1890 te Huize Oud-Wulven, gemeente Houten.

3.   Constance Johanna Testas geboren 17 juni 1895 te Huize Oud-Wulven, gemeente Houten en overleden op 27 maart 1968 te Laren. Constance Johanna huwde op 12 oktober 1919 te Hong Kong met Gustaaf Adolf Lukas Boissevain geboren 6 januari 1894 te Huize Buen Retiro, te Hilversum en overleden 22 mei 1980 te Laren. Constance Johanna Testas is de oma van de Amsterdamse acteur Daniël Bossevain geboren 29 juni 1969.



Constance Johanna Testas van Oud-Wulven en Gustaaf Adolf Lukas Boissevain. Trouwde op 12 november 1919 met elkaar te Hong Kong. Bron: Stasdsarchief Amsterdam collectie Merkelbach. Constance was samen met haar drie zussen de laatste in familielijn van Testas van Oud-Wulven. Constance is de oma van de Amsterdamse acteur Daniël Bossevain (29-06-1969).

Foto van Charles François Testas en Marie Anna Lans met hun kleinkinderen Willem Boissevain, Mathilde Margarethe Cornelia Boissevain en Charles François Boissevain voor huize Waaien te Rhenen, ca. 1928. Bron: Het Utrechts Archief 29-33 93.Foto van Charles François Testas en Marie Anna Lans met hun kleinkinderen Willem Boissevain, Mathilde Margarethe Cornelia Boissevain en Charles François Boissevain voor huize Waaien te Rhenen, ca. 1928. Bron: Het Utrechts Archief 29-33 93.

Charles Daniel Heldewier geboren 25 maart 1797 te Leiden en overleden 17 mei 1869 te 's-Gravenhage en zijn echtgenote Francoise Clara Suzanne van Kerchem geboren 20 januari 1801 te 's-Gravenhage en overleden 7 december 1888 te 's-Gravenhage. Bron: Het Utrechts Archief 29-33 91.

Leden familie Testas van Oud-Wulven die begraven zijn op de Algemene Begraafplaats aan de Prinses Ireneweg 1 te Houten

Op foto 1 is graf D1 te zien van familie Testas van Oud-Wulven liggend op de Algemene Begraafplaats aan de Prinses Ireneweg 1 te Houten. Foto 2 het opschrift van graf D1. Foto 3 graf D20 waarin ook leden van de familie liggen.

Personen liggend in graf D1

1.   Charles François Testas van Oud-Wulven (1864-1954)

2.   Maria Anna Lans (1863-1944)

3.   Louis Jan Anne Testas van Oud-Wulven (1836-1922)

4.   Charlotte Jenny Jacqueline Constance Heldewier (1828-1905)

Personen liggend in graf D20

1.   Pieter Hendrik Testas van Oud-Wulven (1799-1886)

2.   Anna Henriette Petronella van Rappard-Testas (1862-1954)

De Algemene Begraafplaats aan de Prinses Ireneweg 1 is een begraafplaats met historische waarde die rond 1830 in gebruik is genomen. Ze is in Engelse stijl aangelegd naar een ontwerp van tuinarchitect H. van Lunteren.  Van Lunteren ontwierp diverse landgoederen en parken zoals Park Randenbroek in Amersfoort. Er zijn drie monumentale graven en ongeveer zestig oude grafstenen van vóór 1962 die bewaard blijven.

In 1956 is de begraafplaats  heringericht in Franse stijl met de kenmerkende zuilvormige coniferen. De begraafplaats is rond 1989 aangewezen als gemeentelijk monument. Dit geldt voor de hoofdstructuur van de begraafplaats, het toegangshek en drie gemeentelijke monumentale graven.

Fotoalbum familie Testas van Oud-Wulven afkomstig van diverse archiefdiensten