Stichting Houtense Hodoniemen

Onderzoekt straatnamen, boerderijen, onroerend goed en adellijke families in Houten en omgeving

Bosch van Oud-Amelisweerd

Familiewapen Bosch van Drakestein (-Oud-Amelisweerd). Bron: Stadsarchief 's-Hertogenbosch.Familiewapen Bosch van Drakestein (-Oud-Amelisweerd). Bron: Stadsarchief 's-Hertogenbosch.


 

Geschiedenis van Landgoed Oud-Amelisweerd

Huis Oud-Amelisweerd gezien vanuit het zuidwesten in 1868. Prent (litho) naar een tekening van P.J. Lutgers. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 201060.Huis Oud-Amelisweerd gezien vanuit het zuidwesten in 1868. Prent (litho) naar een tekening van P.J. Lutgers. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 201060.


 

Koningslaan 9, 11, 13 en 15a

Foto (fragment) van een foto van het landhuis Oud-Amelisweerd en links het wapen van het landgoed Oud-Amelisweerd op een informatiebord van de gemeente Utrecht op landgoed Rhijnauwen in juni 2021. Foto: Sander van ScherpenzeelFoto (fragment) van een foto van het landhuis Oud-Amelisweerd en links het wapen van het landgoed Oud-Amelisweerd op een informatiebord van de gemeente Utrecht op landgoed Rhijnauwen in juni 2021. Foto: Sander van Scherpenzeel



Het symmetrische in classicistische stijl opgetrokken herenhuis, gelegen aan de Kromme Rijn is in 1770 gebouwd. Het naastgelegen koetshuis dateert uit dezelfde periode.


De Provincialeweg/Koningslaan ter hoogte van het buurtschap Vechten richting het oosten gezien. Vele panden in het buurtschap Vechten behoorden in vroegere tijden bij het vast- en onroerend goed van het landgoed Oud-Amelisweerd. Foto uit juni 2021, Sander van Scherpenzeel.De Provincialeweg/Koningslaan ter hoogte van het buurtschap Vechten richting het oosten gezien. Vele panden in het buurtschap Vechten behoorden in vroegere tijden bij het vast- en onroerend goed van het landgoed Oud-Amelisweerd. Foto uit juni 2021, Sander van Scherpenzeel.



Geschiedenis van huis en land Oud-Amelisweerd 

Portret van jhr. Jan Willem Marie Bosch van Oud-Amelisweerd (1860-1941), echtgenoot van Lucia Anna Maria Blankenheijm (1869-1943). Portret bevindt zich in particulier bezit.Portret van jhr. Jan Willem Marie Bosch van Oud-Amelisweerd (1860-1941), echtgenoot van Lucia Anna Maria Blankenheijm (1869-1943). Portret bevindt zich in particulier bezit.


Portret van Lucia Anna Maria Blankenheijm (1869-1943), echtgenote van jhr. Jan Willem Marie Bosch van Oud-Amelisweerd (1860-1941), Portret bevindt zich in particulier bezit.Portret van Lucia Anna Maria Blankenheijm (1869-1943), echtgenote van jhr. Jan Willem Marie Bosch van Oud-Amelisweerd (1860-1941), Portret bevindt zich in particulier bezit.


        


Oud-Amelisweerd is ontstaan uit dezelfde ontginningsheerlijkheid als Nieuw-Amelisweerd, die Amelis van Werden reeds voor 1227 in leen hield van het kapittel van Oud-Munster te Utrecht. In 1394 was het goed Oud-Amelisweerd in handen van twee families, waarvan de familie Utenengh in 1583 geheel Oud-Amelisweerd in bezit kreeg door aankoop van de andere helft van Johan van Renesse.

Inmiddels was in 1537 Oud-Amelisweerd als ridderhofstad erkend.

In 1632 kwam het middeleeuwse versterkte huis in het bezit van de familie Van Hove.



Portret van Jacob Johan van Delen. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.Portret van Jacob Johan van Delen. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.



Het huis werd in 1672 door de Fransen verwoest, alleen de theekoepel of speelhuis aan de Kromme Rijn en de bijgebouwen bleven gespaard. In 1707 werd het huis door de toenmalige eigenaars de familie Van Bueren herbouwd.

Zij waren sinds 1649 in het bezit van Oud-Amelisweerd. Het nieuwe huis had een rechthoekige plattegrond en bestond uit een bouwlaag met zadeldak tussen topgevels.

Op de nok stonden drie schoorstenen. De lange voorgevel was zeven traveeën breed met een centrale ingangspartij.


Kaart van landgoed Oud-Amelisweerd. Gemeente Bunnik kadastraal Sectie B en C. Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3.Kaart van landgoed Oud-Amelisweerd. Gemeente Bunnik kadastraal Sectie B en C. Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3.



In 1725 werd Oud-Amelisweerd gekocht door Jacob Johan baron van Delen, een Gelders edelman, gehuwd met Maria Clignett dochter van de Utrechtse postmeester. Haar nicht Anna Susanna Hasselaar erfde tenslotte Oud-Amelisweerd.


Landgoederen Nieuw- en Oud-Amelisweerd in 1878 uit het Nationaal Archief, 2.13.01. Foto: Sander van Scherpenzeel.Landgoederen Nieuw- en Oud-Amelisweerd in 1878 uit het Nationaal Archief, 2.13.01. Foto: Sander van Scherpenzeel.



Zij huwd in 1761 Gerard Godard baron Taets van Amerongen. Deze liet in 1770 het huis uit 1707 sterk vergroten of mogelijk zelfs geheel vervangen door het huidige veel grotere huis en het bijbehorend koetshuis bouwen. Tegelijkertijd liet hij een oprijlaan vanaf de Koningslaan aanleggen en een brug over de Kromme Rijn slaan.


In rood gearceerd de noordelijk oprijlaan naar landgoed Oud-Amelisweerd vanaf de Vossegatsedijk bij de gemeentegrens met De Bilt. Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3.In rood gearceerd de noordelijk oprijlaan naar landgoed Oud-Amelisweerd vanaf de Vossegatsedijk bij de gemeentegrens met De Bilt. Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3.



Hiertoe werd de boerderij die schuin voor het hoofdgebouw aan de Kromme Rijn lag afgebroken. Oorspronkelijk was Oud-Amelisweerd alleen via de Vossegatsedijk te bereiken geweest. Bij het landgoed Oud-Amelisweerd behoren ook de 18de eeuwse hofstede de Zonnewijzer ten oosten van het hoofdgebouw aan de Kromme Rijn gelegen.


Gezicht op het complex van voormalige dienstwoningen, behorende bij het huis Oud-Amelisweerd (De Vinkenbuurt, Koningslaan 17-25) te Bunnik in 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 117183.Gezicht op het complex van voormalige dienstwoningen, behorende bij het huis Oud-Amelisweerd (De Vinkenbuurt, Koningslaan 17-25) te Bunnik in 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 117183.



En een aantal eind 18de, begin 19de eeuwse daggelderswoningen, genaamd Vinkenbuurt, ten oosten van de oprijlaan vanaf de Koningslaan. De hofstede is mogelijk gebouwd ter vervanging van de in 1770 gesloopte boerderij. Het huis werd in 1808 verkocht aan koning Lodewijk Napoleon, die toen beide Amelisweerden in bezit had.


Achterzijde van Nieuw-Amelisweerd bij Bunnik naar een tekening van Abraham Rademaker, in de periode 1718-1730. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.Achterzijde van Nieuw-Amelisweerd bij Bunnik naar een tekening van Abraham Rademaker, in de periode 1718-1730. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.



Het was de bedoeling dat de koning zich zou vestigen op Oud-Amelisweerd en dat zijn manschappen op Nieuw-Amelisweerd zouden worden ondergebracht. Beide huizen ondergingen enige wijzigingen in Empire-stijl, o.a. in het interieur en in de roedenverdeling van de vensters. De koning heeft er echter weinig gebruik van gemaakt.


Luchtfoto uit 2016 vanuit het zuiden gezien met onder op de foto de Koningslaan en de oprijlaan van landgoed Oud-Amelisweerd met bovenaan de foto de rivier de Kromme Rijn. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V.Luchtfoto uit 2016 vanuit het zuiden gezien met onder op de foto de Koningslaan en de oprijlaan van landgoed Oud-Amelisweerd met bovenaan de foto de rivier de Kromme Rijn. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V.


Landhuis Oud-Amelisweerd in begin 20ste eeuw. Collectie: Karst en Van Deventer.Landhuis Oud-Amelisweerd in begin 20ste eeuw. Collectie: Karst en Van Deventer.


Luchtfoto uit 2016 vanuit het westen gezien van huize en landgoed Oud-Amelsiweerd gelegen aan rivier de Kromme Rijn met de bijbehorende oprijlaan tussen de rivier en de Koningslaan. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V.Luchtfoto uit 2016 vanuit het westen gezien van huize en landgoed Oud-Amelsiweerd gelegen aan rivier de Kromme Rijn met de bijbehorende oprijlaan tussen de rivier en de Koningslaan. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V.



Gezicht op de voorgevel van de Rooms-katholieke Kweekschool St. Jozef, gevestigd in het landhuis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik in 1930-1940. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 16363.Gezicht op de voorgevel van de Rooms-katholieke Kweekschool St. Jozef, gevestigd in het landhuis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik in 1930-1940. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 16363.


Luchtfoto uit 2016 vanuit het zuiden gezien met duidelijk te zien de voorgevel van huis Oud-Amelsiweerd met daarvoor gelegen rivier de Kromme Rijn met achter het huis het bos van het gelijknamig landgoed. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V.Luchtfoto uit 2016 vanuit het zuiden gezien met duidelijk te zien de voorgevel van huis Oud-Amelsiweerd met daarvoor gelegen rivier de Kromme Rijn met achter het huis het bos van het gelijknamig landgoed. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V.


Gezicht over de Kromme Rijn tussen Utrecht en Bunnik met het in 1707 herbouwde huis Oud Amelisweerd en zijn bijgebouwen in 1743. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 37908.Gezicht over de Kromme Rijn tussen Utrecht en Bunnik met het in 1707 herbouwde huis Oud-Amelisweerd en zijn bijgebouwen in 1743. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 37908.


Luchtfoto uit 2016 vanuit het noorden gezien met het zicht op de achtergevel, plein en koetshuis van huis en landgoed Oud-Amelisweerd. Met midden bovenaan de oprijlaan met rivier de Kromme Riin. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V.Luchtfoto uit 2016 vanuit het noorden gezien met het zicht op de achtergevel, plein en koetshuis van huis en landgoed Oud-Amelisweerd. Met midden bovenaan de oprijlaan met rivier de Kromme Riin. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V.


Gezicht op het koetshuis naast het huis Oud-Amelisweerd (Koningslaan) te Bunnik in 1974. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 79820.Gezicht op het koetshuis naast het huis Oud-Amelisweerd (Koningslaan) te Bunnik in 1974. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 79820.


Ridderhofstad Oud-Amelisweerd kaart uit 1951 met daarop ingetekend de diverse soorten landerijen en gebruikersbestemming als wei- bouwlanderijen of boomgaarden. Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3.Ridderhofstad Oud-Amelisweerd kaart uit 1951 met daarop ingetekend de diverse soorten landerijen en gebruikersbestemming als wei- bouwlanderijen of boomgaarden. Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3.


Luchtfoto van de landgoederen Oud-Amelisweerd (l) en Rhijnauwen (r) met beneden de Koningslaan en de rivier de Kromme Rijn in ca. 1975-1980. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), beeldbank.Luchtfoto van de landgoederen Oud-Amelisweerd (l) en Rhijnauwen (r) met beneden de Koningslaan en de rivier de Kromme Rijn in ca. 1975-1980. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), beeldbank.


Het koetshuis van Oud-Amelisweerd in ca. 1990 aan de Koningslaan 9. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 084, 55449, 13.Het koetshuis van Oud-Amelisweerd in ca. 1990 aan de Koningslaan 9. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 084, 55449, 13.


Gezicht vanuit het zuidwesten over de Kromme Rijn, met jaagpad, op de voorzijde van huis Oud-Amelisweerd te Bunnik in 1869 naar een litho door J.D. Steuerwald naar P.J. Lutgers. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 084, 57404, 55.Gezicht vanuit het zuidwesten over de Kromme Rijn, met jaagpad, op de voorzijde van huis Oud-Amelisweerd te Bunnik in 1869 naar een litho door J.D. Steuerwald naar P.J. Lutgers. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 084, 57404, 55.



Luchtfoto uit noordwesten op maandag 5 april 1976 van het buurtschap Vechten te Bunnik op de kruising van de Provincialeweg met de Achterdijk en de Koningslaan. Met links boerderij Wiltenburg. Met linksboven boerderij De Prins van familie van familie Van Rijckevorsel. Rechtsboven de rijksweg A12 en de Rhijnspoorlijn, allebei lopend van Utrecht naar Arnhem. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer:	 847365.Luchtfoto uit noordwesten op maandag 5 april 1976 van het buurtschap Vechten te Bunnik op de kruising van de Provincialeweg met de Achterdijk en de Koningslaan. Met links boerderij Wiltenburg. Met linksboven boerderij De Prins van familie van familie Van Rijckevorsel. Rechtsboven de rijksweg A12 en de Rhijnspoorlijn, allebei lopend van Utrecht naar Arnhem. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 847365.



Hij verbleef meestal op ‘t Loo. In 1810 werd Jan Pieter Wickevoort Crommelin, de nieuwe eigenaar, die het op zijn beurt in 1811 samen met Nieuw-Amelisweerd verkocht aan Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein. Na diens overlijden in 1834 vond verdeling van de landgoederen onder zijn zoons plaats. Uiteindelijk werd het in 1951 verkocht aan de gemeente Utrecht, die in 1953 het bijbehorende parkbos voor het publiek openstelde. Het hoofdgebouw is in 1978 gerestaureerd.  Het koetshuis heeft na aankoop door de gemeente Utrecht verschillende wijzigingen ondergaan.


Luchtfoto van de Achterdijk te Bunnik (van boven naar beneden), met boven de Koningslaan en Provincialeweg en onder de ongelijkvloenerse kruising met de rijksweg A12 bij Vechten, uit het zuiden. Midden links naar rechts de Rhijnspoorweg van Utrecht naar Arnhem. Met tussen de spoorbaan en de rijksweg A12 een spoorwachterswoning. Linksonder naast het viaduct over de Achterdijk nog een woning die in de jaren 90 is afgebroken. Dit in het kader van de verbreding van de rijksweg A12 richting het oosten op maandag 5 april 1976. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 847364.Luchtfoto van de Achterdijk te Bunnik (van boven naar beneden), met boven de Koningslaan en Provincialeweg en onder de ongelijkvloenerse kruising met de rijksweg A12 bij Vechten, uit het zuiden. Midden links naar rechts de Rhijnspoorweg van Utrecht naar Arnhem. Met tussen de spoorbaan en de rijksweg A12 een spoorwachterswoning. Linksonder naast het viaduct over de Achterdijk nog een woning die in de jaren 90 is afgebroken. Dit in het kader van de verbreding van de rijksweg A12 richting het oosten op maandag 5 april 1976. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 847364.



Het grachtenpand aan de Nieuwegracht 28 te Utrecht voor 1890 Wijk A Nieuwegracht Nummer: 890 waar tot 5 maart 1857 Jhr. Hendrik Willem Bosch van Drakestein, Heer van Oud-Amelisweerd woonde. Op die datum verhuisden hij naar zijn landgoed Oud-Amelisweerd waar hij tot zijn dood in 1883 bleef wonen. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 815101.Het grachtenpand aan de Nieuwegracht 28 te Utrecht voor 1890 Wijk A Nieuwegracht Nummer: 890 waar tot 5 maart 1857 Jhr. Hendrik Willem Bosch van Drakestein, Heer van Oud-Amelisweerd woonde. Op die datum verhuisden hij naar zijn landgoed Oud-Amelisweerd waar hij tot zijn dood in 1883 bleef wonen. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 815101.



Zicht op het buurtschap Vechten vanaf de Provincialeweg met links boerderij De Prins en rechts boerderij Wiltenburg rond 1925-1930.Zicht op het buurtschap Vechten vanaf de Provincialeweg met links boerderij De Prins en rechts boerderij Wiltenburg rond 1925-1930.



Het oorspronkelijke koetshuis is gewijzigd in een woonhuis. Daartoe zijn achter de koetshuisdeuren een raamkozijn en deur geplaatst. In de voorgevel is geheel links een tweede schuifvenster aangebracht. Het gedeelte rechts achter, oorspronkelijk een stal, is verbouwd en werd in eerste instantie gebruikt als verblijfsruimte voor de parkpolitie en plantsoenendienst. Sinds 1982 is hier het bezoekers- en informatiecentrum voor Amelisweerd gevestigd.


Zicht op het buurtschap Vechten rond 1900 weergegeven op een prentbriefkaart.Zicht op het buurtschap Vechten rond 1900 weergegeven op een prentbriefkaart.


   

Zicht op de Achterdijk met rechts de huisjes van jhr. Hendrik Willem Bosch van Drakestein van Oud-Amelisweerd (Achterdijk 2-10) in ca. 1900-1910. Bron: onbekend.Zicht op de Achterdijk met rechts de huisjes van jhr. Hendrik Willem Bosch van Drakestein van Oud-Amelisweerd (Achterdijk 2-10) in ca. 1900-1910. Bron: onbekend.


Zicht op een besneeuwde Provincialeweg/Koningslaan in een onbekende periode met rechts het boerderijtje aan de Provincincialeweg 118. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 070, collectie Arie van der Gaag/Van der Brug.Zicht op een besneeuwde Provincialeweg/Koningslaan in een onbekende periode met rechts het boerderijtje aan de Provincincialeweg 118. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 070, collectie Arie van der Gaag/Van der Brug.


          

Krantenadvertentie met de aankondiging van veiling van oud porselein, alsmede oud zilveren, speel- en etageregoed. Afkomstig uit de nalatenschap van jhr. Hendrik Willem Bosch van Drakestein van Oud-Amelisweerd ten overstaan van de Amsterdamse notaris W.S.J. van Waterschoot van der Gracht op dinsdag 6 mei 1884. Bron: Delpher.nl.Krantenadvertentie met de aankondiging van veiling van oud porselein, alsmede oud zilveren, speel- en etageregoed. Afkomstig uit de nalatenschap van jhr. Hendrik Willem Bosch van Drakestein van Oud-Amelisweerd ten overstaan van de Amsterdamse notaris W.S.J. van Waterschoot van der Gracht op dinsdag 6 mei 1884. Bron: Delpher.nl.


Voorkant van de catalogus van de veiling van oud porselein, alsmede oud zilveren, speel- en etageregoed. Afkomstig uit de nalatenschap van jhr. Hendrik Willem Bosch van Drakestein van Oud-Amelisweerd ten overstaan van de Amsterdamse notaris W.S.J. van Waterschoot van der Gracht op dinsdag 6 mei 1884. Bron: Stadsarchief Amsterdam, 5075, 23518.Voorkant van de catalogus van de veiling van oud porselein, alsmede oud zilveren, speel- en etageregoed. Afkomstig uit de nalatenschap van jhr. Hendrik Willem Bosch van Drakestein van Oud-Amelisweerd ten overstaan van de Amsterdamse notaris W.S.J. van Waterschoot van der Gracht op dinsdag 6 mei 1884. Bron: Stadsarchief Amsterdam, 5075, 23518.


  

Gerard Godard baron Taets van Amerongen, heer van Oud-Amelisweerd in 1804. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.Gerard Godard baron Taets van Amerongen, heer van Oud-Amelisweerd in 1804. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.


Portret van Gerard Godard Taets van Amerongen in 1804. Vervaardigd door Philippe d' Amerongen. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.Portret van Gerard Godard Taets van Amerongen in 1804. Vervaardigd door Philippe d' Amerongen. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.


   

Gezicht over de Kromme Rijn en op de achtergevel van het huis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik in 1974. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 79819.Gezicht over de Kromme Rijn en op de achtergevel van het huis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik in 1974. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 79819.



Parkaanleg

Evenals Nieuw-Amelisweerd schijnt het gebied rond Oud-Amelisweerd rond het midden van de 18de eeuw nog zonder bos te zijn geweest. Tussen 1761 en 1770 liet Gerard Godard baron Taets van Amerongen een bos aanleggen, waarvan de hoofdlaan, de Beelden- of Lindelaan in het verlengde van de nieuwe oprijlaan (aan de andere zijde van het huis) kwam te liggen. Een dwars op deze Beeldenlaan gelegen laan bood zicht op de Domtoren. 


Gezicht over de oprijlaan van het landhuis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik, in een besneeuwd landschap op zondag 24 januari 2010. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 844980.Gezicht over de oprijlaan van het landhuis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik, in een besneeuwd landschap op zondag 24 januari 2010. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 844980.



In navolging van de nieuwe opvattingen over tuinaanleg werd na 1770 het achter gelegen bos voorzien van allerlei kleine kronkellaantjes en werd ten westen van het hoofdgebouw een bos aangelegd in een landschappelijke stijl met slingerpaadjes en een slingervijver rond een eiland met uitzicht-heuvel.

Voor het huis werd een half ronde vijver gegraven, om de brug die wegens ruimtegebrek opzij van het huis was geplaatst in een architectonisch verband met het huis en de oprijlaan te brengen. De halfronde vorm van de vijver werd achter het huis herhaald door de bocht in de gracht, die het geheel omringde zodat er een regelmatig patroon ontstond. Deze gracht die er nog steeds ligt dateert waarschijnlijk uit de tijd van de herbouw van het hoofdgebouw in 1707.


Militairenkaart van Utrecht (fragment) van de zuidoostelijke kant. Houten/Maarschalkerweerd/Oud-Wulven en Bunnik/Vechten/Rhijnauwen en Nieuw- en Oud-Amelisweerd. Een nog grotendeels onbebouwd Utrecht Lunetten gebied. Datering: 1875. Bron: Universiteits- Bibliotheek Utrecht.Militairenkaart van Utrecht (fragment) van de zuidoostelijke kant. Houten/Maarschalkerweerd/Oud-Wulven en Bunnik/Vechten/Rhijnauwen en Nieuw- en Oud-Amelisweerd. Een nog grotendeels onbebouwd Utrecht Lunetten gebied. Datering: 1875. Bron: Universiteits- Bibliotheek Utrecht.



Beschrijving

Het in classicistische stijl opgetrokken hoofdgebouw ligt aan de Kromme Rijn, op de as in noord-zuid richting, gevormd door de oprijlaan vanaf de Koningslaan en de Beeldenlaan. Het is een strak symmetrisch, u-vormig bakstenen gebouw, dat met de voorzijde naar de rivier is gericht. De voorgevel is zeven traveeën breed.

De middelste travee is licht risalerend en voorzien van een hardstenen omlijsting en tuindeuren op de begane grond. De achtergevel heeft aan beide zijden een hoekvleugel, ieder twee traveeën breed. De ingang bevindt zich aan de achterzijde, is centraal gelegen. De ingangspartij met een dubbele deur waarboven een halfrond Empire-snijraam, is voorzien van een hardstenen omlijsting en een kleine stoep.


Kaart van Oud-Amelisweerd uit 1778. Kaart van het jachtgebied van de ridderhofstad Oud-Amelisweerd. Opgemeten en getekend door L.H. Bonnet. Bron: Het Utrechts Archief 3 Jachtgerecht Invt. 29-2.Kaart van Oud-Amelisweerd uit 1778. Kaart van het jachtgebied van de ridderhofstad Oud-Amelisweerd. Opgemeten en getekend door L.H. Bonnet. Bron: Het Utrechts Archief 3 Jachtgerecht Invt. 29-2.



Het gebouw heeft zowel op de begane grond als de verdieping 8-ruits Empire schuifvensters, aan de voorzijde voorzien van Louvre luiken. De vensters op de verdieping zijn van een kleiner formaat. Het koetshuis dat rechts van het hoofdgebouw staat, is een nagenoeg symmetrisch, rechthoekig bakstenen gebouw.


Huize Oud-Amelisweerd in de periode 1713-1730. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.Huize Oud-Amelisweerd in de periode 1713-1730. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.



Achter het afgeplatte schilddak gaan twee zadeldaken schuil, waartussen een dakgoot. Middenvoor op het dak staat een dakruiter met luidklokje en uurwerk. In het midden van het gebouw bevindt zich het voormalige koetshuis met aan de voorzijde een dubbele deur waarboven een hooiluik en aan de achterzijde twee dubbele koetshuisdeuren.

Achter de deuren zijn een raamkozijn en deur geplaatst. Dit gedeelte is thans als woonhuis ingericht. Links hiervan is de oorspronkelijke koetsierswoning. Rechts van het koetshuis gedeelte is het bezoekers en informatiecentrum ondergebracht.


In groen gearceerd landgoed Oud-Amelisweerd verkregen in 1951 en in rood landgoed Rhijnauwen verkregen in 1920 door de gemeente Utrecht. Invenatrisatiekaart van de gemeente Utrecht op het grondgebied van Bunnik, sectie B en C van welke gronden eigendom zijn van de gemeente Utrecht op het grondgebied van de gemeente Bunnik. Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3.In groen gearceerd landgoed Oud-Amelisweerd verkregen in 1951 en in rood landgoed Rhijnauwen verkregen in 1920 door de gemeente Utrecht. Invenatrisatiekaart van de gemeente Utrecht op het grondgebied van Bunnik, sectie B en C van welke gronden eigendom zijn van de gemeente Utrecht op het grondgebied van de gemeente Bunnik. Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3.


Prentbriefkaart uit de periode 1900-1930 van landhuis Oud-Amelisweerd. Collectie: Sander Karst.Prentbriefkaart uit de periode 1900-1930 van landhuis Oud-Amelisweerd. Collectie: Sander Karst.



Pand in het midden aan de Nieuwegracht nr. 28 was het midden van negentiende eeuw het eigendom van Jhr. Hendrik Willem Bosch van Drakestein van Oud-Amelisweerd. Foto gemaakt op zondag 6 september 2020, Sander van Scherpenzeel.Pand in het midden aan de Nieuwegracht nr. 28 was het midden van negentiende eeuw het eigendom van Jhr. Hendrik Willem Bosch van Drakestein van Oud-Amelisweerd. Foto gemaakt op zondag 6 september 2020, Sander van Scherpenzeel.


Pand aan de Nieuwegracht nr. 28 was het midden van negentiende eeuw het eigendom van Jhr. Hendrik Willem Bosch van Drakestein van Oud-Amelisweerd. Foto gemaakt op zondag 6 september 2020, Sander van Scherpenzeel.Pand aan de Nieuwegracht nr. 28 was het midden van negentiende eeuw het eigendom van Jhr. Hendrik Willem Bosch van Drakestein van Oud-Amelisweerd. Foto gemaakt op zondag 6 september 2020, Sander van Scherpenzeel.


Pand aan de Nieuwegracht nr. 28 vanaf Runnebaan gezien was in het midden van negentiende eeuw het eigendom van Jhr. Hendrik Willem Bosch van Drakestein van Oud-Amelisweerd. Foto gemaakt op zondag 6 september 2020, Sander van Scherpenzeel.Pand aan de Nieuwegracht nr. 28 vanaf Runnebaan gezien was in het midden van negentiende eeuw het eigendom van Jhr. Hendrik Willem Bosch van Drakestein van Oud-Amelisweerd. Foto gemaakt op zondag 6 september 2020, Sander van Scherpenzeel.


Gezicht op de Kromme Rijn te Bunnik met op de achtergrond de brug naar o.a. het huis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) in 1965-1970. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 22319.Gezicht op de Kromme Rijn te Bunnik met op de achtergrond de brug naar o.a. het huis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) in 1965-1970. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 22319.


Gezicht op het landhuis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik, uit het zuiden in 1965. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 127540.Gezicht op het landhuis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik, uit het zuiden in 1965. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 127540.


In rood gearceerden gronden van de gemeente Utrecht in de kadastrale gemeenten Bunnik, De Bilt en Zeist voor de ontwikkeling van Utrecht Science Park De Uithof in 1960-1965. Bron: Het Utrechts Archief, archief gemeentelijk grondbedrijf.In rood gearceerden gronden van de gemeente Utrecht in de kadastrale gemeenten Bunnik, De Bilt en Zeist voor de ontwikkeling van Utrecht Science Park De Uithof in 1960-1965. Bron: Het Utrechts Archief, archief gemeentelijk grondbedrijf.



Bron: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij.


 



Gezicht in de Lange Rietsteeg te Utrecht uit het noorden. De naam Lange Rietsteeg is een oude benaming voor het noordelijke deel van de Keizerstraat vrijdag 28 juni 1895 naar een tekening van A.E. Grolman. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 30719.Gezicht in de Lange Rietsteeg te Utrecht uit het noorden. De naam Lange Rietsteeg is een oude benaming voor het noordelijke deel van de Keizerstraat vrijdag 28 juni 1895 naar een tekening van A.E. Grolman. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 30719.



Gebouwen in de negentiende eeuw in eigendom van jhr. Hendrik Willem Bosch van Drakestein in de binnenstad van Utrecht. Lange Rietsteeg 2, later Keizerstraat 38 en de Drift 23.


Gezicht in de Lange Rietsteeg te Utrecht, uit het noorden in 1925. Naar een foto van J.W. Deetman. De straatnaam Lange Rietsteeg is in 1950 gewijzigd in Keizerstraat. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 60058.Gezicht in de Lange Rietsteeg te Utrecht, uit het noorden in 1925. Naar een foto van J.W. Deetman. De straatnaam Lange Rietsteeg is in 1950 gewijzigd in Keizerstraat. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 60058.


 


     

Gezicht op de voor- en zijgevel van het huis Lange Rietsteeg 3 te Utrecht in 1931. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 61857.Gezicht op de voor- en zijgevel van het huis Lange Rietsteeg 3 te Utrecht in 1931. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 61857.


Uitzicht vanaf de voorkant van huize Oud-Amelisweerd in de richting van de oprijlaan richting de Koningslaan met in het midden stromend de Kromme Rijn in de periode rond 1900-1930. Collectie: Sander Karst.Uitzicht vanaf de voorkant van huize Oud-Amelisweerd in de richting van de oprijlaan richting de Koningslaan met in het midden stromend de Kromme Rijn in de periode rond 1900-1930. Collectie: Sander Karst.


     

Het koetshuis van landgoed Oud-Amelisweerd aan de Koningslaan 13 te Rhijnauwen in 1963. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), te Amersfoort, beeldbank, documentnummer: 90.468.Het koetshuis van landgoed Oud-Amelisweerd aan de Koningslaan 13 te Rhijnauwen in 1963. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), te Amersfoort, beeldbank, documentnummer: 90.468.


   

Geschiedenis Landgoed Oud-Amelisweerd vanaf 1795 tot 2019

Landhuis Oud-Amelisweerd aan de Koningslaan 9 te Rhijnauwen in 1963. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), te Amersfoort, beeldbank, documentnummer: 90.467.Landhuis Oud-Amelisweerd aan de Koningslaan 9 te Rhijnauwen in 1963. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), te Amersfoort, beeldbank, documentnummer: 90.467.



De Nederlandse Republiek werd in 1795 door Franse troepen veroverd, met hulp van Nederlandse patriotten. Tot 1806 bleef de Bataafse Republiek, zoals Nederland toen werd genoemd, formeel onafhankelijk van Frankrijk, maar in werkelijkheid gebeurde er weinig zonder goedkeuring van de Fransen.


Kasteel en Landgoed Oud-Amelisweerd in 1995 vanuit het zuiden gezien. Foto: Provincie Utrecht, Henk Bol.Kasteel en Landgoed Oud-Amelisweerd in 1995 vanuit het zuiden gezien. Foto: Provincie Utrecht, Henk Bol.



In 1806 benoemde Napoleon zijn broer Lodewijk tot koning van Holland, en werd Nederland een koninkrijk. Daarmee werd de grondslag gelegd voor de latere monarchie. In 1810 zette Napoleon zijn broer af en lijfde hij Nederland bij het Franse Keizerrijk in. Drie jaar later werd Napoleon verslagen en naar Elba verbannen. Nederland werd weer onafhankelijk. Bron: Entoen.nu.


Koning Lodewijk Napoleon op Landgoed Oud-Amelisweerd tijdens de inspectie van de wacht. Open Monumenten Dag, gemeente Bunnik, 09-09-2018. Foto: Sander van Scherpenzeel.Koning Lodewijk Napoleon op Landgoed Oud-Amelisweerd tijdens de inspectie van de wacht. Open Monumenten Dag, gemeente Bunnik, 09-09-2018. Foto: Sander van Scherpenzeel.



Nadat Lodewijk Napoleon twee jaar koning was van Nederland koopt hij in 1808 de landgoederen Oud-Amelisweerd en Nieuw-Amelisweerd. De koning had het plan om van Amelisweerd een koninklijke residentie te maken.


Gezicht op de achtergevel van het huis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik met op de voorgrond de Kromme Rijn in mei 1988. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 801024.Gezicht op de achtergevel van het huis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik met op de voorgrond de Kromme Rijn in mei 1988. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 801024.


Gezicht op de achtergevel van het landhuis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik, in een besneeuwd landschap op zondag 24 januari 2010. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 844979.Gezicht op de achtergevel van het landhuis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik, in een besneeuwd landschap op zondag 24 januari 2010. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 844979.


Historisch vertrek in Paviljoen Welgelegen ter nagedachtenis aan Lodewijk Napoleon met meubilair uit Oud-Amelisweerd, 1924. Bron: Historisch vertrek in Paviljoen Welgelegen ter nagedachtenis aan Lodewijk Napoleon met meubilair uit Oud-Amelisweerd, 1924 door Sander Karst.Historisch vertrek in Paviljoen Welgelegen ter nagedachtenis aan Lodewijk Napoleon met meubilair uit Oud-Amelisweerd, 1924. Bron: Historisch vertrek in Paviljoen Welgelegen ter nagedachtenis aan Lodewijk Napoleon met meubilair uit Oud-Amelisweerd, 1924 door Sander Karst.



Op Oud-Amelisweerd wilde hij zelf wonen; op Nieuw-Amelisweerd wilde hij zijn manschappen vestigen. De heerschappij van Lodewijk Napoleon duurde maar kort en in 1810 verdween hij richting Frankrijk.

De Utrechtse Koningsweg en de Bunnikse Koningslaan herinneren nog aan hem.

Lodewijk Napoleon verkoopt Nieuw- en Oud-Amelisweerd dan aan mr. Jan Pieter van Wickevoort Crommelin, die deze beide kastelen mogelijk koopt om ze weer met winst te verkopen, want een jaar later staan de kastelen weer te koop en worden dan gekocht door jhr. mr. Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein. Hij was burgemeester van Utrecht en sinds 5 jaar eigenaar van Drakestein.

Als jonkheer Paulus Wilhelmus in 1834 sterft, vererft Nieuw-Amelisweerd op zijn oudste zoon, jhr. mr. Willem Bosch van Drakestein, terwijl Oud-Amelisweerd vererft op zijn derde zoon jhr. mr. Hendrik Willem Bosch van Drakestein.

Bijna zestig jaar is hij eigenaar van het huis en als hij in 1883 zonder nakomelingen sterft gaat het huis naar zijn zus Elizabeth Cornelia Petronella Bosch van Drakestein, die echter in hetzelfde jaar nog sterft, waarna het huis naar zoon jhr. mr. Wilhelmus Johannes Marie Bosch van Oud-Amelisweerd overgaat.

Koning Lodewijk Napoleon op Landgoed Oud-Amelisweerd met één van zijn adviseurs in de deuringang. Open Monumenten Dag, gemeente Bunnik, 09-09-2018. Foto: Sander van Scherpenzeel.Koning Lodewijk Napoleon op Landgoed Oud-Amelisweerd met één van zijn adviseurs in de deuringang. Open Monumenten Dag, gemeente Bunnik, 09-09-2018. Foto: Sander van Scherpenzeel.



Huize Oud-Amelisweerd in april 2018. Foto: Sander van Scherpenzeel.Huize Oud-Amelisweerd in april 2018. Foto: Sander van Scherpenzeel.



Het huis blijft tot 1951 in het bezit van de familie. In dat jaar verkoopt de kleindochter van Wilhelmus Johannes, Jkvr. Maria Therese Michiels van Kessenich-Bosch van Oud-Amelisweerd het landgoed aan de Gemeente Utrecht. Ook de pachtboerderijen Zonnewijzer en Willigenburg behoorden daarbij.


Gezicht op de Kromme Rijn bij Utrecht in de richting van Oud-Amelisweerd (op de achtergrond), met rechts een boerderij in februari 1975. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 29223.Gezicht op de Kromme Rijn bij Utrecht in de richting van Oud-Amelisweerd (op de achtergrond), met rechts een boerderij in februari 1975. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 29223.


De gronden van landgoed Oud-Amelisweerd die in 1949 bij het landgoed behoorde en destijds nog eigendom waren van Jkvr. Maria Therese Bosch van Oud-Amelisweerd - Michiels van Kessenich. Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3.De gronden van landgoed Oud-Amelisweerd die in 1949 bij het landgoed behoorde en destijds nog eigendom waren van Jkvr. Maria Therese Bosch van Oud-Amelisweerd - Michiels van Kessenich. Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3.



Vanaf 1 april 1946 huurde de familie De Wijs woonruimte in het huis en die situatie bleef ook zo na de verkoop in 1951, zelfs tot 1989. In dat jaar overleed de weduwe mevr. Theodora de Wijs.

De heer De Wijs betaald de eerste 5 jaar (1946-1951) aan de Jkvr. Marie Thérèse 400 gulden huur voor het huis. Als Oud-Amelisweerd in 1951 in eigendom komt van de gemeente Utrecht wordt de huur 600 gulden. Dat in 12 delen van 50 gulden per maand wordt deze verhuurd.

Nadat Maria Therese het huis in het voorjaar van 1946 verlaat verhuurd ze het nog aan haar zoon Jhr. Alphonse Michiels van Kessenich. Ruim 3 jaar huurt hij nog 2 twee kamers van zijn moeder. Alphonse betaald voor de 2 kamers 200 gulden per jaar.

Portret van de heer en mevrouw De Wijs, bewoners van het landhuis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik van 1946 tot 1989. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 825504.Portret van de heer en mevrouw De Wijs, bewoners van het landhuis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik van 1946 tot 1989. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 825504.



Prentbriefkaart van de oprijlaan van landgoed Oud-Amelisweerd gezien in de richting van de Koningslaan rond 1900-1930. Bron: Marktplaats.nl.Prentbriefkaart van de oprijlaan van landgoed Oud-Amelisweerd gezien in de richting van de Koningslaan rond 1900-1930. Bron: Marktplaats.nl.


De Achterdijk in Bunnik Vechten gezien vanaf de Rhijnspoorweg vermoedelijk voor 1879. Rechtsachter boerderij De Prins. Links zijn de huisjes aan de Achterdijk 2 t/m 10 nog niet gebouwd die zijn ca. 1880 pas gebouwd in opdracht van Jhr. Hendrik Willem Bosch van Drakestein, Heer van Oud-Amelisweerd. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), beeldbank, identificatienummer P001 (057334).De Achterdijk in Bunnik Vechten gezien vanaf de Rhijnspoorweg vermoedelijk voor 1879. Rechtsachter boerderij De Prins. Links zijn de huisjes aan de Achterdijk 2 t/m 10 nog niet gebouwd die zijn ca. 1880 pas gebouwd in opdracht van Jhr. Hendrik Willem Bosch van Drakestein, Heer van Oud-Amelisweerd. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), beeldbank, identificatienummer P001 (057334).



In de loop van 1953 als Utrecht al 2 twee jaar de eigenaar is van het huis en landgoed. Stellen ze vast dat de heer De Wijs al ruim 2 jaar te weinig huur heeft afgedragen. Voor 1951 betrof de huur te samen van De Wijs en Alphonse 600 gulden voor het hele jaar. Maar omdat Alphonse sinds 1948 was vertrokken naar Utrecht.


Kasteel Oud-Amelisweerd gezien in de 17e eeuw?. Bron: Het Utrechts Archief, 635.Kasteel Oud-Amelisweerd gezien in de 17e eeuw?. Bron: Het Utrechts Archief, 635.



Bleef de heer De Wijs na 1948 die 400 gulden betalen. Een huurovereenkomst die hij mondeling had afgesproken met Marie Therese. En dit niet bij de notaris had vastgelegd. Na de aankoop in 1951 door Utrecht waren ze in de veronderstelling dat er met de opbrengst van de huur van Oud-Amelisweerd 600 gulden binnen zou komen.

Een verschil van 200 gulden in huur wat de gemeente Utrecht wilde terug vorderen over 2 jaar. Iets waar de heer De Wijs het natuurlijk absoluut niet mee eens was.


Op de achtergrond Bunnik Vechten te zien, gelegen achter de Rhijnspoorweg op 21 oktober 1985. Huisjes links Achterdijk 2 t/m 10 zijn nog tot 1951 in beheer geweest van Jhr. René Bosch van Drakestein in opdracht van de eigenaresse Jkvr. Marie Thérèse Bosch van Oud-Amelisweerd. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), beeldbank, identificatienummer F001 (056604).Op de achtergrond Bunnik Vechten te zien, gelegen achter de Rhijnspoorweg op 21 oktober 1985. Huisjes links Achterdijk 2 t/m 10 zijn nog tot 1951 in beheer geweest van Jhr. René Bosch van Drakestein in opdracht van de eigenaresse Jkvr. Marie Thérèse Bosch van Oud-Amelisweerd. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), beeldbank, identificatienummer F001 (056604).



In de loop van het jaar 1953 werd in diverse raadsvergaderingen hier over gesproken door Utrechtse raadsleden en het college van burgemeester en wethouders. Sommige stelden dat de heer De Wijs uit het huis te gaan zetten. Maar volgens juriste was hier de grondslag veel te klein voor. Uiteindelijk werd dit geschil opgelost van dat De Wijs 600 gulden per jaar ging betalen voor huis Oud-Amelisweerd. Dit dan uiteindelijk wel contractueel vastgelegd in een huurcontract.


Omgeving tussen Utrecht zuidoost, Bunnik/Rhijnauwen en Houten/Oud-Wulven/Maarschalkerweerd omstreeks 1955. Gebruik van de diverse landerijen in de polder Vechter- en Oudwulverbroek. Diverse landerijen waren van familie Bosch van Drakestein van Nieuw-Amelisweerd en Bosch van Oud-Amelisweerd. Bron: RHC Rijnstreek en Lopikerwaard, waterschap Vechter- en Oudwulverbroek H022 149.Omgeving tussen Utrecht zuidoost, Bunnik/Rhijnauwen en Houten/Oud-Wulven/Maarschalkerweerd omstreeks 1955. Gebruik van de diverse landerijen in de polder Vechter- en Oudwulverbroek. Diverse landerijen waren van familie Bosch van Drakestein van Nieuw-Amelisweerd en Bosch van Oud-Amelisweerd. Bron: RHC Rijnstreek en Lopikerwaard, waterschap Vechter- en Oudwulverbroek H022 149.



De heer De Wijs was in sommige opzichten ook zeer eigenwijs. In de gemeentelijke dossiers staat te lezen dat hij niet gediend was van dat ladders of steigers op zijn terrein of naast het raam geplaatst zouden worden eind jaren 50. Er moest in die tijd nog wel eens groot onderhoud aan het dak of de goten van Oud-Amelisweerd worden uitgevoerd.

Omdat hij dit dus niet toestond staat erin de dossiers geschreven dat de goten letterlijk op instorten stonden. Dus aan de buitenkant instortingsgevaar was. Na het overlijden van mevr. De Wijs in 1989 kwam het huis voor vier jaar in beheer van de Stichting Oud-Amelisweerd.


Landgoed Oud-Amelisweerd in de 19e eeuw. Bron: Wikimedia Commons, Rijksmuseum.nl.Landgoed Oud-Amelisweerd in de 19e eeuw. Bron: Wikimedia Commons, Rijksmuseum.nl.



Deze Stichting wist te voorkomen dat bij de boedelverkoop van de meubels van de laatste bewoonster, niet het zeldzame Chinese behang per opbod verkocht werd.

Van 2014 tot 2018 was Museum Oud-Amelisweerd in het huis gevestigd.

In het voorjaar van 2019 werd een pop-up museum geopend in huize Oud-Amelisweerd.

Deze is inmiddels weer gesloten.


Een portret van een jonge man uit de familie Bosch van Oud-Amelisweerd. Getekend door Bastiaan de Poorter (1813-1880), gepubliceerd in 1852. Bron: Universiteitsbibliotheek Leiden, Wikimedia Commons.Een portret van een jonge man uit de familie Bosch van Oud-Amelisweerd. Getekend door Bastiaan de Poorter (1813-1880), gepubliceerd in 1852. Bron: Universiteitsbibliotheek Leiden, Wikimedia Commons.



In de jaren vijftig en zestig van de twintigste eeuw moest je als buitenstaander als je het landgoed wilde bezoeken een toegangskaart hebben. Leden van de ANWB en Natuurmonumenten die door hun lidmaatschap al een wandelkaart hadden gratis toegang tot het landgoed. Er was in die tijd een zelfs een parkwachter de heer Kalk.

Misschien was deze heer Kalk wel streng. In de gemeentelijke dossiers staat te lezen dat hij zelf een bekeuring gaf aan iemand die met de fiets aan de hand over het wandelpad liep. Iets waar we vandaag de dag niks meer bij voor kunnen stellen.

Verder was er nog een bedrijf eind jaren vijftig die opperde om van het landgoed een sprookjespark te maken. De gemeente Utrecht ging hier al heel snel niet mee akkoord. Anders was erop de dag vandaag een Utrechtse Efteling in Bunnik geweest.


De linker- en zijgevel van huis Oud-Amelisweerd in de periode 1713.1730. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.De linker- en zijgevel van huis Oud-Amelisweerd in de periode 1713.1730. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.



Het Chinese behang van baron Taets van Amerongen

Interieur van het Landhuis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik: detail van het handgeschilderde Chinese behang in de Chinese Jachtkamer, voorstellende het Drakenbootfestijn op zaterdag 24 augustus 2019. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 847144.Interieur van het Landhuis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik: detail van het handgeschilderde Chinese behang in de Chinese Jachtkamer, voorstellende het Drakenbootfestijn op zaterdag 24 augustus 2019. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 847144.



In de twee rechter voorkamers aan de zuidzijde van het huis Oud-Amelisweerd (rivierzijde) bevinden zich zeer zeldzame wandbespanningen van handbeschilderd Chinees behangsel, waarop allerlei voorstellingen, zoals jacht- en feestscènes, bloemen en vogels zijn afgebeeld.

Met Chinees behang wordt bedoeld in China vervaardigd behang met Chinese voorstellingen. Het behangsel bestaat uit vellen rijstpapier. De vellen behang zijn aangebracht op een linnen drager, die voorzien is van grauw grondpapier. Het geheel is bevestigd op tegen de muur
bevestigde houten tengels.

Diverse soorten van het rijstpapierbehang stellen scenes voor van jachtpartijen en een drakenbootwedstrijd.

Zeer waarschijnlijk heeft Gerard Godard Baron Taets van Amerongen kort na 1770 opdracht gegeven de kamers met Chinees behang te verfraaien. Aannemelijk
is dat hij het vanuit Canton naar Nederland geïmporteerde behangsel via de Verenigde Oostindische Compagnie heeft betrokken. 

Uit onderzoek en restauratie bleek dat er een ‘tijdelijk’ behang was aangebracht in afwachting van het Chinese behang. Dit ‘tijdelijke’ behang is ook op grondpapier en een linnen drager geplakt. 

Chinees behang is vrij zeldzaam in Nederland. Voorbeelden in situ zijn 
aanwezig in het huis Marquette in Heemskerk, Huis Ten Bosch in Den Haag en in kasteel Heeswijk te Heeswijk-Dinther. In het verleden was in het Museum Paleis het Loo in Apeldoorn ook Chinees behang aanwezig. Verder worden nog enkele resten bewaard in het Rijksmuseum te Amsterdam, het Westfries Museum in Hoorn, het Breda’s Museum, het Huis Sparrendaal te Driebergen en het
huis Dreef 3 te Haarlem.

Naar een tekst van B. Kooij, bewerkt door SHH.


Interieur van het landhuis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik: het handgeschilderde behang aan de westwand van de Chinese Jachtkamer, voorstellende het Drakenbootfestijn op dinsdag 29 april 2008. Bron: Het Utrehts Archief, catalogusnummer: 821626.Interieur van het landhuis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik: het handgeschilderde behang aan de westwand van de Chinese Jachtkamer, voorstellende het Drakenbootfestijn op dinsdag 29 april 2008. Bron: Het Utrehts Archief, catalogusnummer: 821626.


Afbeelding van een fragment van het behang in de Chinese Jachtkamer van het huis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik op maandag 3 december 2012. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 821601.Afbeelding van een fragment van het behang in de Chinese Jachtkamer van het huis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik op maandag 3 december 2012. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 821601.


Interieur van het huis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik, tijdens de restauratie: de oostelijke wand van de Oud-Hollandse kamer met beschilderd linnenbehang, voorstellende een arcadisch landschap op woensdag 7 november 2012. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 809935.Interieur van het huis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik, tijdens de restauratie: de oostelijke wand van de Oud-Hollandse kamer met beschilderd linnenbehang, voorstellende een arcadisch landschap op woensdag 7 november 2012. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 809935.


Interieur van het huis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik: oostwand van de vogeltjeskamer, met de schouw en de handgeschilderde Chinese behangsels op woensdag 5 april 1989. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 116486.Interieur van het huis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik: oostwand van de vogeltjeskamer, met de schouw en de handgeschilderde Chinese behangsels op woensdag 5 april 1989. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 116486.


Interieur van het huis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik: het bovendeurstuk (witje) op de oostelijke wand van de Oud-Hollandse Vogelkamer, voorstellende 'voorspoed'. Genomen op woensdag 7 november 2012. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 809939.Interieur van het huis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik: het bovendeurstuk (witje) op de oostelijke wand van de Oud-Hollandse Vogelkamer, voorstellende 'voorspoed'. Genomen op woensdag 7 november 2012. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 809939.



Verkoop Landgoed Oud-Amelisweerd in 1951

Gezicht op het huis Oud-Amelisweerd tussen Utrecht en Bunnik, met links het botenhuis en rechts de toegangsbrug over de Kromme Rijn in 1810-1830. Naar een tekening van J.L.Jonxis. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 201059.Gezicht op het huis Oud-Amelisweerd tussen Utrecht en Bunnik, met links het botenhuis en rechts de toegangsbrug over de Kromme Rijn in 1810-1830. Naar een tekening van J.L.Jonxis. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 201059.



Op dinsdag 5 juni 1951 werd ten overstaan van de Utrechtse notaris Wilhelmus Augustinus Theodorus Warren op zijn kantoor aan het Domplein 27 te Utrecht verkocht voor f. 400.000 gulden de vroegere ambachtsheerlijkheid, landgoed en huis genaamd Oud-Amelisweerd tezamen met, koetshuis, boerderijen De Zonnewijzer, Wiltenburg, bossen, lanen, weiland  en water.

De verkopende partij bestond uit:

'1.   De Hoog welgeboren Vrouwe Jonkvrouwe Marie Therese Bosch van Oud-Amelisweerd, zonder beroep, echtgenote van- en ten deze bijgestaan door den Hoog WelGeboren Heer Jonkheer Felix Hubert Maria Michiels van Kessenich, Luitenant-kolonel der Artillerie, buiten dienst, beiden wonende te UTRECHT, met wien zij volgens hare verklaring is gehuwd buiten elke gemeenschap van goederen, mitagders het vrije genot harre inkomsten, blijkens akte van huwelijksvoorwaarden den eersten April negentienhonderd twee en twintig voor den Notaris Th.O.M.J. Baron van Wijnbergen te Utrecht, verleden;

2.   de Hoog Welgeboren Heer Jonkheer FELIX HUBERT MARIA MICHIELS VAN KESSENICH, voornoemd, tot bijstand zijner voornoemde echtgenooten en zoo nodig voor zich;'.


De tot nu toe enigste bekende foto van jkvr. Marie Thérèse Bosch van Oud-Amelisweerd (links) en rechts haar echtgenote jhr. Felix Hubert Maria Michiels van Kessenich (rechts) in 1935 staande voor het graf van jhr. Willem Eugene Bosch van Oud-Amelisweerd. Bron: Delpher.nl.De tot nu toe enigste bekende foto van jkvr. Marie Thérèse Bosch van Oud-Amelisweerd (links) en rechts haar echtgenote jhr. Felix Hubert Maria Michiels van Kessenich (rechts) in 1935 staande voor het graf van jhr. Willem Eugene Bosch van Oud-Amelisweerd. Bron: Delpher.nl.


Gezicht over de Kromme Rijn tussen Utrecht en Bunnik op het huis Oud-Amelisweerd en de bijbehorende boerderij, met links het speelhuis dat bij de verwoesting gespaard is gebleven in 1745-1748 naar een tekening van Jan de Beijer. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 37910.Gezicht over de Kromme Rijn tussen Utrecht en Bunnik op het huis Oud-Amelisweerd en de bijbehorende boerderij, met links het speelhuis dat bij de verwoesting gespaard is gebleven in 1745-1748 naar een tekening van Jan de Beijer. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 37910.


    

Land in het groen is het aan te kopen Landgoed Oud-Amelisweerd in juni 1951. Land in rood is Landgoed Rhijnauwen aangekocht door de gmeente Utrecht in april 1920. Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3, 13316, 13317.Land in het groen is het aan te kopen Landgoed Oud-Amelisweerd in juni 1951. Land in rood is Landgoed Rhijnauwen aangekocht door de gmeente Utrecht in april 1920. Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3, 13316, 13317.


Diverse landerijen in groen gearceerd van het aan te kopen landgoed Oud-Amelisweerd op dinsdag 5 juni 1951 door de gemeente Utrecht. Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3, 13316, 13317.Diverse landerijen in groen gearceerd van het aan te kopen landgoed Oud-Amelisweerd op dinsdag 5 juni 1951 door de gemeente Utrecht. Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3, 13316, 13317.


Diverse landerijen in groen gearceerd van het aan te kopen landgoed Oud-Amelisweerd op dinsdag 5 juni 1951 door de gemeente Utrecht (vereenvoudigde weergave op de kaart). Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3, 13316, 13317.Diverse landerijen in groen gearceerd van het aan te kopen landgoed Oud-Amelisweerd op dinsdag 5 juni 1951 door de gemeente Utrecht (vereenvoudigde weergave op de kaart). Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3, 13316, 13317.


Portret van jhr. mr. C.J.A. de Ranitz (1905-1983) in 1948, burgemeester van Utrecht van 1948 tot 1970. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 821134.Portret van jhr. mr. C.J.A. de Ranitz (1905-1983) in 1948, burgemeester van Utrecht van 1948 tot 1970. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 821134.


Fragment uit een groepsfoto van college van BenW van gemeente Utrecht uit 1952 met burgemeester Jhr. mr. C.J.A. de Ranitz en gemeentesecretaris dr. J. de Lange. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 103755.Fragment uit een groepsfoto van college van BenW van gemeente Utrecht uit 1952 met burgemeester Jhr. mr. C.J.A. de Ranitz en gemeentesecretaris dr. J. de Lange. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 103755.


Portret van dr. J. de Lange, geboren 1890, gemeentesecretaris van Utrecht (1924-1956) in 1949, overleden 1973. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 105480.Portret van dr. J. de Lange, geboren 1890, gemeentesecretaris van Utrecht (1924-1956) in 1949, overleden 1973. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 105480.


Handtekeningen van Jkvr. Maria Thérèse Bosch van Oud-Amelisweerd en haar echtgenoot Jhr. Felix Hubert Michiels van Kessenich in juni 1950 vanuit notariskantoor Warren. Tot uitnodiging aan de gemeente Utrecht voor de verkoopondertekening op dinsdag 5 juni 1951 voor de verkoop van het landgoed. Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3, 13316 en 13317.Handtekeningen van Jkvr. Maria Thérèse Bosch van Oud-Amelisweerd en haar echtgenoot Jhr. Felix Hubert Michiels van Kessenich in juni 1950 vanuit notariskantoor Warren. Tot uitnodiging aan de gemeente Utrecht voor de verkoopondertekening op dinsdag 5 juni 1951 voor de verkoop van het landgoed. Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3, 13316 en 13317.


Gezicht op het landhuis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik in de periode 1955 en 1960. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 825505.Gezicht op het landhuis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik in de periode 1955 en 1960. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 825505.


Ondertekening van notaris Wilhelmus Augustus Theodorus Warren onder de verkoopakte in het Hypotheek 4 boek op dinsdag 5 juni 1951. Bron: Het Utrechts Archief, 1294, 9457, (1057), 1057/109, 134.Ondertekening van notaris Wilhelmus Augustus Theodorus Warren onder de verkoopakte in het Hypotheek 4 boek op dinsdag 5 juni 1951. Bron: Het Utrechts Archief, 1294, 9457, (1057), 1057/109, 134.


     

Gezicht over de Kromme Rijn en op de achtergevel van het huis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik op donderdag 4 juli 1991. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 805778.Gezicht over de Kromme Rijn en op de achtergevel van het huis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik op donderdag 4 juli 1991. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 805778.



De aankopende partij was:

'3.   de Heer DOCTOR JACOBUS DE LANGE, Secretaris der Gemeente UTRECHT, wonende te UTRECHT, ten deze ingevolge opdracht van den Burgemeester te Utrecht, overeenkomstig artikel 78 der Gemeentewet verleend bij diens besluit van den vijftien September negentienhonderd vijf en veertig (Gemeenteblad van negentienhonderd vijf en veertig nummer 35) zooals dit nader is gewijzigd de Gemeente Utrecht vertegenwoordigde bij alle buitengerechtelijke rechtshandelingen, die voor haar moeten worden gedaan, voor zoover daarvan eene notarieele akte wordt opgemaakt en voorts als zoodanig handelende ter uitvoering van het Besluit van den Raad der Gemeente Utrecht van den zevenden December negentienhonderd en vijftig, nommer 199/ 841/23 O.W. goedgekeurd door de Gedeputeerde Staten der Provincie Utrecht bij hunne beschikking van den zeventienden April negentienhonderd een en vijftig, derde afdeeling nommer 1957/1184 enz enz enz ...'


Gezicht over de Kromme Rijn tussen Utrecht en Bunnik op het huis Oud-Amelisweerd en de bijbehorende boerderij, met links het speelhuis dat bij de verwoesting gespaard is gebleven in 1745-1748 naar een tekening van Jan de Beijer. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 37909.Gezicht over de Kromme Rijn tussen Utrecht en Bunnik op het huis Oud-Amelisweerd en de bijbehorende boerderij, met links het speelhuis dat bij de verwoesting gespaard is gebleven in 1745-1748 naar een tekening van Jan de Beijer. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 37909.



'... Gemeente Utrecht, voor en ten behoeve van welke Gemeente de comparant sub 3, in zijne gemelde hoedanigheid, verklaarde in het belang der volkshuisvesting voor die Gemeente in koop het eigendomsoverdracht aan te namen: "De voormalige AMBACHTSHEERLIJKHEID en de RIDDERHOFSTAD OUD-AMELISWEERD, bestaande in HEERHUIS, STALLEN, en KOETSHUIS KOETSIERS en TUINMANSWONINGEN, MOESTUIN, LANEN en BOSCH, de hofsteden "DE ZONNEWIJZER" en WILTENBURG, met bijbehoorende SCHUREN en VERDERE GEBOUWEN, BERGEN, LANDERIJEN en BOOMGAARDEN, zoomede WONINGEN, WEG en WATER, alles met ERF en GROND gelegen onder de gemeente BUNNIK en onder RHIJNAUWEN EN VECHTEN, gemeente BUNNIK, kadastraal bekend gemeente BUNNIK Sectie B nommers 114- 116- 117- 118- 119- 121- 122- 123- 125- 125bis 337- 338- 339- 126- 127- 522- 523- 524- 529- 633- 634- en 635 zoomede gemeente BUNNIK Sectie C nommers 40- 44- 47- 48- 49- 50- 51- 52- 53- 54- 55- 56- 57- 58- 59- 60- 61- 62- 63- 64- 65- 66- 67- 68- 69- 70- 71- 72- 73- 74- 75- 76- 77- 78- 82- 155- 156- en 161 ter gezamelijke oppervlakte van vijf en zeventig hectaren drie en dertig aren en vijf en negentig centiaren."'


Gezicht op de Kromme Rijn te Utrecht met links het huis Oud-Amelisweerd, uit het westen in 1981. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 61211.Gezicht op de Kromme Rijn te Utrecht met links het huis Oud-Amelisweerd, uit het westen in 1981. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 61211.



Geciteerd uit de Hypotheek4 boek van het vroegere kadasterkantoor Amersfoort, Het Utrechts Archief T1294, inventarisnummer: 9457 (1057), 1057/109.

Van Jkvr. Maria Thérèse Bosch van Oud-Amelisweerd en haar echtgenote Jhr. Felix Hubert Maria Michiels van Kessenich zijn tot op heden geen portretten bekend.


Gezicht in de Beeldenlaan naar het huis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik in de zomer van 1968. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 810901.Gezicht in de Beeldenlaan naar het huis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik in de zomer van 1968. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 810901.


Bruggetje aan de Kromme Rijn bij rijp. Gemaakt door fotograaf Francis Kramer (Utrecht 1878 - 1965 Utrecht), ergens in de periode 1905-1942. Bron: Centraal Museum.nl.Bruggetje aan de Kromme Rijn bij rijp. Gemaakt door fotograaf Francis Kramer (Utrecht 1878 - 1965 Utrecht), ergens in de periode 1905-1942. Bron: Centraal Museum.nl.


  

Afbeelding van berijpte bomen langs de Koningslaan te Bunnik op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900048.Afbeelding van berijpte bomen langs de Koningslaan te Bunnik op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900048.


Gezicht op de ventweg / fietspad langs de Koningslaan te Bunnik, tijdens winterse omstandigheden op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900049.Gezicht op de ventweg / fietspad langs de Koningslaan te Bunnik, tijdens winterse omstandigheden op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900049.


Gezicht op de Koningslaan te Bunnik, tijdens winterse omstandigheden op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900050.Gezicht op de Koningslaan te Bunnik, tijdens winterse omstandigheden op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900050.


Gezicht op de berijpte weilanden langs de Koningslaan te Bunnik, bij het landgoed Amelisweerd op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900051.Gezicht op de berijpte weilanden langs de Koningslaan te Bunnik, bij het landgoed Amelisweerd op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900051.


Afbeelding van een streekbus van Connexxion als lijn 43 Driebergen-Utrecht op de Koningslaan te Bunnik, tijdens winterse omstandigheden op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900052.Afbeelding van een streekbus van Connexxion als lijn 43 Driebergen-Utrecht op de Koningslaan te Bunnik, tijdens winterse omstandigheden op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900052.


Gezicht op het huis Oud Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik, tijdens winterse omstandigheden op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900054.Gezicht op het huis Oud Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik, tijdens winterse omstandigheden op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900054.


Gezicht op het huis Oud Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik, tijdens winterse omstandigheden. Op de voorgrond de Kromme Rijn. op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900055.Gezicht op het huis Oud Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik, tijdens winterse omstandigheden. Op de voorgrond de Kromme Rijn. op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900055.


Gezicht op het huis Oud Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik, tijdens winterse omstandigheden. Op de voorgrond de Kromme Rijn op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900056.Gezicht op het huis Oud Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik, tijdens winterse omstandigheden. Op de voorgrond de Kromme Rijn op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900056.


Gezicht op het jaagpad langs de Kromme Rijn langs het landgoed Amelisweerd bij Bunnik, tijdens winterse omstandigheden op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900057.Gezicht op het jaagpad langs de Kromme Rijn langs het landgoed Amelisweerd bij Bunnik, tijdens winterse omstandigheden op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900057.


icht op de Kromme Rijn door het landgoed Amelisweerd bij Bunnik, tijdens winterse omstandigheden op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 9000058.icht op de Kromme Rijn door het landgoed Amelisweerd bij Bunnik, tijdens winterse omstandigheden op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 9000058.


ezicht op de Kromme Rijn en het landhuis Oud Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik, tijdens winterse omstandigheden op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900062.ezicht op de Kromme Rijn en het landhuis Oud Amelisweerd (Koningslaan 9) te Bunnik, tijdens winterse omstandigheden op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900062.


Gezicht op de brug over de Kromme Rijn door het landgoed Amelisweerd bij Bunnik, met op de achtergrond het koetshuis van het huis Oud-Amelisweerd op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900059.Gezicht op de brug over de Kromme Rijn door het landgoed Amelisweerd bij Bunnik, met op de achtergrond het koetshuis van het huis Oud-Amelisweerd op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor Lansink. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900059.


Gezicht op de spoorwegovergang in de Achterdijk te Vechten (gemeente Bunnik). Rechts een diepladerbord met de aanduiding Overweg 1210 op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900063.Gezicht op de spoorwegovergang in de Achterdijk te Vechten (gemeente Bunnik). Rechts een diepladerbord met de aanduiding Overweg 1210 op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900063.


Gezicht op de spoorwegovergang in de Achterdijk te Vechten (gemeente Bunnik) op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900064.Gezicht op de spoorwegovergang in de Achterdijk te Vechten (gemeente Bunnik) op zaterdag 10 januari 2009. Naar een foto van Victor. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 900064.



Bijgebouwen Landgoed Oud-Amelisweerd

Koetshuis Oud-Amelisweerd aan de Koningslaan 11 en 13

Gezicht op het koetshuis naast het huis Oud-Amelisweerd te Bunnik in augustus 1953. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 22053.Gezicht op het koetshuis naast het huis Oud-Amelisweerd te Bunnik in augustus 1953. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 22053.



Op landgoed Oud-Amelisweerd staat naast het landhuis een bijbehorend koetshuis. Dat koetshuis is rond 1770 gebouwd.

Het koetshuis is een eenvoudig gebouw met een schilddak. Een schilddak is een dak met 2 driehoekige schilden of dakvlakken aan de korte zijde en 2 lange dakvlakken aan de lange kant.


Gezicht op het voormalige koetshuis van het landhuis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 11-13) te Bunnik op maandag 8 september 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer 117156.Gezicht op het voormalige koetshuis van het landhuis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 11-13) te Bunnik op maandag 8 september 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer 117156.



Dakruiter
Op het dak staat een torentje geplaatst. Dat torentje heet een dakruiter. In die dakruiter hangt een slagklok met 1 wijzerplaat.

De slagklok draagt geen opschrift of versiering. Waarschijnlijk is het een oude etensbel.

De dakruiter is in april 2005 helemaal gerestaureerd. Dat is gedaan door de gemeente Utrecht.
Bron: Erfgoed.Utrecht.nl.


Gezicht op het voormalige koetshuis van het landhuis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 11-13) te Bunnik op maandag 8 september 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer 117155.Gezicht op het voormalige koetshuis van het landhuis Oud-Amelisweerd (Koningslaan 11-13) te Bunnik op maandag 8 september 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer 117155.



Boerderij De Zonnewijzer aan de Koningslaan 15

Boerderij De Zonnewijzer omstreeks 1988. Bron: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij.Boerderij De Zonnewijzer omstreeks 1988. Bron: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij.



De boerderij die aan de Kromme Rijn ligt, is een dwarshuisboerderij met rieten kap, uit het laatste kwart van de 18de eeuw. Waarschijnlijk is de boerderij gebouwd ter vervanging van de in 1770 gesloopte boerderij, die ter hoogte van de brug bij Oud-Amelisweerd, aan de Kromme Rijn heeft gestaan. In deze eeuw heeft de boerderij diverse verbouwingen ondergaan. In de voorgevel werden
openslaande deuren geplaatst. De rechter zijgevel kreeg nieuwe ramen. In 1967 is aan de linker zijgevel een erker aangebracht.

Links in de voorgevel zien we nog wel het 18de eeuwse roeden- schuifvenster van de opkamer, met daaronder een kelder. In het achterhuis treffen we het oorspronkelijke ankerbalk-gebint aan. Naast de boerderij staat het zomerhuis met een afgewolfd  pannen zadeldak gedekt. Waarschijnlijk is dit zomerhuis iets later dan de boerderij gebouwd, maar dateert in ieder geval van voor 1830.

In 1966 heeft een ingrijpende verbouwing plaats gevonden. De indeling van het voorhuis werd grondig gewijzigd en aansluitend de indeling van de voorgevel. Oorspronkelijk was links de ingang geweest met rechts daarvan twee 18de eeuwse roeden schuifvensters. 

Thans is de ingang rechts met links daarvan drie en rechts een 6-ruitsschuifvenster. Het centraal geplaatste lage zolderraam werd vervangen door twee dubbele draaivensters. De vensters in de rechter zijgevel werden dichtgemetseld.

Jhr. Paul Lodewijk Hendrik Bosch van Oud-Amelisweerd, geboren donderdag 26 oktober 1865 te Utrecht en overleden zondag 1 februari 1931 te Nijmegen. Hij werd 55 jaar. Van beroep Rector van het gymnasium van St. Willebrord te Katwijk aan de Rijn. Zoon van Jhr. Wilhelmus Johannes Marie Bosch van Oud-Amelisweerd en Anna Catharina van de Poll. Bron: Geheugen.delpher.nl.Jhr. Paul Lodewijk Hendrik Bosch van Oud-Amelisweerd, geboren donderdag 26 oktober 1865 te Utrecht en overleden zondag 1 februari 1931 te Nijmegen. Hij werd 55 jaar. Van beroep Rector van het gymnasium van St. Willebrord te Katwijk aan de Rijn. Zoon van Jhr. Wilhelmus Johannes Marie Bosch van Oud-Amelisweerd en Anna Catharina van de Poll. Bron: Geheugen.delpher.nl.

Bij de boerderij staat nog een oude rietgedekte schuurberg. De twee andere hooibergen zijn vervangen door nieuwe.

Bron: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij.

     

Gezicht op de boerderij De Zonnewijzer (Koningslaan 15) te Bunnik op 29 oktober 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 117197.Gezicht op de boerderij De Zonnewijzer (Koningslaan 15) te Bunnik op 29 oktober 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 117197.


Gezicht over de Kromme Rijn op de boerderij De Zonnewijzer (Koningslaan 15) in de sneeuw bij Bunnik uit het oosten in 1900 en 1905. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 5544.Gezicht over de Kromme Rijn op de boerderij De Zonnewijzer (Koningslaan 15) in de sneeuw bij Bunnik uit het oosten in 1900 en 1905. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 5544.


Gezicht op de boerderij De Zonnewijzer (Koningslaan 15) te Bunnik, tijdens de restauratie op 5 juni 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 117145.Gezicht op de boerderij De Zonnewijzer (Koningslaan 15) te Bunnik, tijdens de restauratie op 5 juni 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 117145.


     

Boerderij Wiltenburg aan de Provincialeweg 116

Gezicht op de boerderij Provincialeweg 116 (Hofstede Wiltenburg) te Bunnik op 29 oktober 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 117196.Gezicht op de boerderij Provincialeweg 116 (Hofstede Wiltenburg) te Bunnik op 29 oktober 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 117196.



De witgeschilderde boerderij met pannen zadeldak en links tegen het woonhuis aangebouwde stalruimte dateert uit het laatste kwart van de 17de eeuw.


Huize Wiltenburg aan de Koningslaan bij Vechten in ca. 1650 in het bezit van familie Tuyll van Serooskerken. Met in de Koningslaan nog de bocht net voor de Rhijnauwenselaan. Bocht is er begin jaren 30 van de twintigste eeuw eruit gehaald door de Provinciale Waterstaat van Utrecht. Bron: Het Utrechts Archief, Topografische Atlas, Huisarchief Zuilen T76.Huize Wiltenburg aan de Koningslaan bij Vechten in ca. 1650 in het bezit van familie Tuyll van Serooskerken. Met in de Koningslaan nog de bocht net voor de Rhijnauwenselaan. Bocht is er begin jaren 30 van de twintigste eeuw eruit gehaald door de Provinciale Waterstaat van Utrecht. Bron: Het Utrechts Archief, Topografische Atlas, Huisarchief Zuilen T76.



De boerderij heeft vanaf 1738 tot 1926 ook dienst gedaan als uitspanning en café. Rond het begin van de negentiende eeuw was het in het bezit van kastelein Gerrit van de Vegt en later zijn nazaten. Later kocht Jhr. Hendrik Willem Bosch van Drakestein van Oud-Amelisweerd het Wiltenburg pand aan. In 1926 is de caféruimte bij het woonhuis getrokken en was het alleen nog een veeteeltbedrijf met de familie Van Oostrom als pachtboer.


Rechtsboven op deze luchtfoto van anno 2020 is op de hoek van de Provincialeweg met de Koningslaan en de Rijnauwenselaan nog goed het kadastrale perceel waar te nemen waar tot de jaren dertig van de twintigste eeuw de Koningslaan met een bocht in zijn tracé doorheen liep. Waar heden een autobedrijf aan het oostelijke gedeelte van het perceel is gevestigd. Bron: Kadastralekaart.com.Rechtsboven op deze luchtfoto van anno 2020 is op de hoek van de Provincialeweg met de Koningslaan en de Rijnauwenselaan nog goed het kadastrale perceel waar te nemen waar tot de jaren dertig van de twintigste eeuw de Koningslaan met een bocht in zijn tracé doorheen liep. Waar heden een autobedrijf aan het oostelijke gedeelte van het perceel is gevestigd. Bron: Kadastralekaart.com.



In 1947 zijn er kamers op zolder gemaakt. Een interne verbouwing heeft in 1966 plaats gevonden. Bij de boerderij staan een witgepleisterd bakhuis met pannen zadeldak van voor 1828, een gedeeltelijk gepleisterde schuur uit 1879, een rieten kapberg met houten roeden en een in 1934 geplaatste kapberg voorzien van een golfplaten dak. Als gevolg van de verbreding van de Provincialeweg moesten de 3 leilinden voor de boerderij verdwijnen en kwam de boerderij direct aan de weg te liggen.


Boerderij Wiltenburg aan de Provincialeweg 116 te Bunnik en Vechten in januari 1962. Bron: Rijkdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) te Amersfoort beeldbank, documentnummer: ... .Boerderij Wiltenburg aan de Provincialeweg 116 te Bunnik en Vechten in januari 1962. Bron: Rijkdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) te Amersfoort beeldbank, documentnummer: ... .



Vanaf de Achterdijk gezien is de boerderij markant gelegen en valt vooral op door de tegen
de zijgevel van het woonhuis aangebouwde stalruimte. Dit is een gevolg van het ondiepe bouwperceel met de achterlangs lopende sloot. Aan de voorzijde zien we rechts van de ingang de twee hoger in de gevel geplaatste 6-ruitsschuifvensters van de opkamer met in de rechter zijgevel een smal schuifvenster met halve luiken boven een kelderlicht.


De Koningslaan ter hoogte van landgoed Oud-Amelisweerd in januari 1962. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) te Amersfoort, beeldbank, documentnummer: 87.690.De Koningslaan ter hoogte van landgoed Oud-Amelisweerd in januari 1962. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) te Amersfoort, beeldbank, documentnummer: 87.690.



De oorspronkelijke ingang is buiten gebruik. Links hiervan is de woonkamer, die na sluiting van het café gedeeltelijk in het achterhuis is uitgebouwd en voorzien is van drie grote schuifvensters met luiken. Opvallend is nog dat de achtergevel van het woonhuis lager is dan de voorgevel.

Bron: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij.

In 1951 werd Wiltenburg tezamen met het landgoed Oud-Amelisweerd aangekocht door de gemeente Utrecht van Jkvr. Marie Therese Bosch van Oud-Amelisweerd - Michiels van Kessenich.


Huize Wiltenburg (fragmentskaart) aan de Koningslaan bij Vechten in ca. 1650 in het bezit van familie Tuyll van Serooskerken. Met in de Koningslaan nog de bocht net voor de Rhijnauwenselaan. Bocht is er begin jaren 30 van de twintigste eeuw eruit gehaald door de Provinciale Waterstaat van Utrecht. Bron: Het Utrechts Archief, 76, 283, f. 28-29.Huize Wiltenburg (fragmentskaart) aan de Koningslaan bij Vechten in ca. 1650 in het bezit van familie Tuyll van Serooskerken. Met in de Koningslaan nog de bocht net voor de Rhijnauwenselaan. Bocht is er begin jaren 30 van de twintigste eeuw eruit gehaald door de Provinciale Waterstaat van Utrecht. Bron: Het Utrechts Archief, 76, 283, f. 28-29.


Gezicht op de boerderij Provincialeweg 116 te Bunnik, met enkele bijgebouwen op woensdag 19 april 2000. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 843518.Gezicht op de boerderij Provincialeweg 116 te Bunnik, met enkele bijgebouwen op woensdag 19 april 2000. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 843518.


     

Gezicht op de boerderij Wiltenburg (Provincialeweg 116) te Bunnik (tegenover de Achterdijk te Vechten) tussen 1990 en 1998. Vervaardigd door Wim Hagemans, fotograaf/tekenaar. Publicatie met toestemming van belangenbehartiger. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 33018.Gezicht op de boerderij Wiltenburg (Provincialeweg 116) te Bunnik (tegenover de Achterdijk te Vechten) tussen 1990 en 1998. Vervaardigd door Wim Hagemans, fotograaf/tekenaar. Publicatie met toestemming van belangenbehartiger. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 33018.


Bebouwing langs ten zuiden van Oud-Amelisweerd vanuit het zuiden gezien bij Vechten. Bron: Wikimedia Commons - Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) te Amersfoort, beeldbank.Bebouwing langs ten zuiden van Oud-Amelisweerd vanuit het zuiden gezien bij Vechten. Bron: Wikimedia Commons - Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) te Amersfoort, beeldbank.


Gezicht over de Achterdijk te Bunnik richting de kruising met de Provincialeweg (S13, de secundaire provinciale weg Utrecht-Wijk bij Duurstede) in februari 1982. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 847352.Gezicht over de Achterdijk te Bunnik richting de kruising met de Provincialeweg (S13, de secundaire provinciale weg Utrecht-Wijk bij Duurstede) in februari 1982. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 847352.


Gezicht op de boerderij Provincialeweg 116 (Hofstede Wiltenburg) te Bunnik op 29 oktober 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 117195.Gezicht op de boerderij Provincialeweg 116 (Hofstede Wiltenburg) te Bunnik op 29 oktober 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 117195.


Gezicht op de Provincialeweg (S13, de secundaire provinciale weg Utrecht-Wijk bij Duurstede), met rechts de afslag naar de Achterdijk te Bunnik in februari 1982. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 847353.Gezicht op de Provincialeweg (S13, de secundaire provinciale weg Utrecht-Wijk bij Duurstede), met rechts de afslag naar de Achterdijk te Bunnik in februari 1982. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 847353.


Gezicht op de boerderij Provincialeweg 116 te Bunnik op woensdag 19 april 2000. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 843520.Gezicht op de boerderij Provincialeweg 116 te Bunnik op woensdag 19 april 2000. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 843520.


   

 Provincialeweg 118

Gezicht op de boerderij Provincialeweg 118 te Bunnik op maandag 8 september 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 117166.Gezicht op de boerderij Provincialeweg 118 te Bunnik op maandag 8 september 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 117166.



 Het witgepleisterde boeren woonhuis met rieten dak is na 1672 herbouwd nadat het door de Franse troepen verwoest was. De dakkapel op het linkerdakvlak is nieuw. De ingang aan de voorzijde is rechts van het midden geplaatst en wordt geflankeerd door een 19de eeuws schuifvenster met luiken. Geheel links zien we een hoog smal venster met een luik. Aan de achterzijde is ook een ingang. Opvallend zijn de lage zij- en achtergevels.


Gezicht op de boerderij Provincialeweg 118 te Vechten in april 1941. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 20661.Gezicht op de boerderij Provincialeweg 118 te Vechten in april 1941. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 20661.


Afbeelding van een door de storm van donderdag 25 januari 1990 omgewaaide boom aan de Provincialeweg te Bunnik, met op de achtergrond het huis Provincialeweg 118. Foto genomen op: vrijdag 26 januari 1990. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 10341.Afbeelding van een door de storm van donderdag 25 januari 1990 omgewaaide boom aan de Provincialeweg te Bunnik, met op de achtergrond het huis Provincialeweg 118. Foto genomen op: vrijdag 26 januari 1990. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 10341.



Bron: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij.


Gezicht op de boerderij Provincialeweg 118 te Bunnik. op maandag 8 september 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 11716.Gezicht op de boerderij Provincialeweg 118 te Bunnik. op maandag 8 september 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 11716.


Boerderij aan de Koningslaan 118 (pachtboerderij) van Oud-Amelisweerd met op de voorgrond bewoners van het buurtschap Vechten.Boerderij aan de Koningslaan 118 (pachtboerderij) van Oud-Amelisweerd met op de voorgrond bewoners van het buurtschap Vechten.


De boerderij aan de Provincialeweg 118 wat ooit in het bezit is geweest van familie Bosch van Oud-Amelisweerd. Foto uit: 1988. Bron: Bron: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij.De boerderij aan de Provincialeweg 118 wat ooit in het bezit is geweest van familie Bosch van Oud-Amelisweerd. Foto uit: 1988. Bron: Bron: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij.


Gezicht op de met verkeerslichten beveiligde kruising van de Voorlaan, Koningslaan en Achterdijk te Vechten (gemeente Bunnik) op donderdag 16 april 2020. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 845797.Gezicht op de met verkeerslichten beveiligde kruising van de Voorlaan, Koningslaan en Achterdijk te Vechten (gemeente Bunnik) op donderdag 16 april 2020. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 845797.


 

Provincialeweg 120-122
Gezicht op het huis Provincialeweg 120-122 te Bunnik op maandag 8 september 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 11716.Gezicht op het huis Provincialeweg 120-122 te Bunnik op maandag 8 september 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 11716.



Het witgepleisterde woonhuis met een rieten dak is rond 1800 gebouwd. De huis werd in de 19de eeuw bewoond door een kleermaker, die ook onderdak verschafte aan gasten van Oud-Amelisweerd.

Volgens de huidige bewoner zou het ook een tolhuis zijn geweest. Waarschijnlijk bij de verbouwing die in 1836 heeft plaats gevonden heeft het huis het huidige aanzien gekregen met de door een fronton bekroonde ingangspartij en de grote 6-ruits schuifvensters aan de voorzijde.


Afbeelding van een door de storm van donderdag 25 januari 1990 omgewaaide boom bij het huis Provincialeweg 120-122 te Bunnik. Foto genomen op: vrijdag 26 januari 1990. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 10341.Afbeelding van een door de storm van donderdag 25 januari 1990 omgewaaide boom bij het huis Provincialeweg 120-122 te Bunnik. Foto genomen op: vrijdag 26 januari 1990. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 10341.



Oorspronkelijk was het dak aan de voorzijde afgewolfd en waren er op de zolderverdieping twee ronde vensters in plaats van het huidige licht getoogde draaivenster. Aan de achterzijde zijn deze ronde vensters nog wel aanwezig. Een aantal jaren geleden is het huis geschikt gemaakt voor dubbele bewoning. Hier toe zijn een tweede ingang in de linker zijgevel en een aantal nieuwe vensters in de achtergevel aangebracht.


Afbeelding van een door de storm van donderdag 25 januari 1990 omgewaaide boom bij het huis huis Provincialeweg 120-122 te Bunnik. Foto genomen op: vrijdag 26 januari 1990. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 10341.Afbeelding van een door de storm van donderdag 25 januari 1990 omgewaaide boom bij het huis huis Provincialeweg 120-122 te Bunnik. Foto genomen op: vrijdag 26 januari 1990. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 10341.



Bron: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij.


Afbeelding van een door de storm van donderdag 25 januari 1990 gevelde boom bij het huis Provincialeweg 120-122 te Bunnik. Foto genomen op: vrijdag 26 januari 1990. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 80521.Afbeelding van een door de storm van donderdag 25 januari 1990 gevelde boom bij het huis Provincialeweg 120-122 te Bunnik. Foto genomen op: vrijdag 26 januari 1990. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 80521.


Gezicht op het huis Provincialeweg 120-122 te Bunnik. op maandag 8 september 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 11716.Gezicht op het huis Provincialeweg 120-122 te Bunnik. op maandag 8 september 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 11716.



Provincialeweg 124-126

Arbeiderswoningen aan de Provincialeweg 124-126 te Bunnik in 1988. Bron: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij.Arbeiderswoningen aan de Provincialeweg 124-126 te Bunnik in 1988. Bron: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij.



Het witgepleisterde woonhuis met pannen mansardedak is omstreeks 1830 in opdracht van Jhr. Hendrik Willem Bosch van Drakestein van Oud-Amelisweerd gebouwd als dubbele arbeiderswoning.

De dakkapellen zijn van later datum. Aan de voorzijde zien we links twee en rechts een schuifvenster met luiken. Er tussenin zijn twee smalle deuren met bovenlicht aangebracht, waarvan de rechtse buiten gebruik is. Het huis is het laatste van een rijtje 18de en 19de eeuwse witgepleisterde woonhuizen, gebouwd voor ambachtslieden binnen het voormalige dorp
Vechten.



Bron: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij.



Afbeelding van een muurschildering van de Verfdokter uit 2016 van een grote kraai, op de zijgevel van het pand Provincialeweg 124 te Bunnik op zaterdag 24 augustus 2019. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 84709.Afbeelding van een muurschildering van de Verfdokter uit 2016 van een grote kraai, op de zijgevel van het pand Provincialeweg 124 te Bunnik op zaterdag 24 augustus 2019. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 84709.


Afbeelding van een muurschildering van de Verfdokter uit 2016 van een grote kraai, op de zijgevel van het pand Provincialeweg 124 te Bunnik op zaterdag 24 augustus 2019. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 84709.Afbeelding van een muurschildering van de Verfdokter uit 2016 van een grote kraai, op de zijgevel van het pand Provincialeweg 124 te Bunnik op zaterdag 24 augustus 2019. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 84709.



Boerderij De Prins aan de Achterdijk 1

Boerderij De Prins aan de Achterdijk 1 in ca. 1988. Bron: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij.Boerderij De Prins aan de Achterdijk 1 in ca. 1988. Bron: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij.



De monumentale witgepleisterde dwarshuisboerderij met een rieten kap is omstreeks 1674 gebouwd op de plaats van een oudere voorganger, die in 1672 door de Franse troepen werd verwoest. Tot 1735 heeft de boerderij ook dienst gedaan als herberg.


Op zaterdag 17 maart 1960 werd hofstede De Prins verkocht bij de veiling ten overstaan van de Utrechtse notarissen Hondius van den Broek en Zijdveld. Familie Tuyll van Serooskerken verkocht de De Prins aan de Utrechtse ondernemer W.H. de Heus. Bron: Delpher.nl.Op zaterdag 17 maart 1960 werd hofstede De Prins verkocht bij de veiling ten overstaan van de Utrechtse notarissen Hondius van den Broek en Zijdveld. Familie Tuyll van Serooskerken verkocht de De Prins aan de Utrechtse ondernemer W.H. de Heus. Bron: Delpher.nl.



De naam ‘De Prins’ herinnert aan een bezoek dat de Prins van Oranje aan de herberg zou hebben gebracht. De voorgevel heeft zes 19de eeuwse

zesruitsschuifvensters met luiken. Uit deze tijd dateert mogelijk ook het dakhuis met zadeldakje. De opkamer links beschikt nog over 18de eeuwse vensters met luiken.


Boerderij De Prins aan de Achterdijk 1 in ca. 1988. Bron: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij.Boerderij De Prins aan de Achterdijk 1 in ca. 1988. Bron: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij.



Een andere kleur baksteen en soort dakbedekking wijzen op een verbreding van het achterhuis. Omstreeks 1955 zijn de stalvensters vernieuwd. In 1964 is in verband met dubbele bewoning de kaaskamer rechts in het woonhuis gewijzigd in een woonkamer met keuken. In de rechter zijgevel zijn een raam en een deur geplaatst. Bij de boerderij staan twee 19de eeuwse veeschuren, waartussen een mestkuil.


Gezicht op de Provincialeweg / Koningslaan ter hoogte van Vechten (gemeente Bunnik) ter hoogte van landgoed Oud-Amelisweerd in ca. 1965. Bron: Het Utrchts Archief, catalogusnummer: 839216.Gezicht op de Provincialeweg / Koningslaan ter hoogte van Vechten (gemeente Bunnik) ter hoogte van landgoed Oud-Amelisweerd in ca. 1965. Bron: Het Utrchts Archief, catalogusnummer: 839216.



De hooischuur is in 1964 gebouwd ter vervanging van een drietal hooibergen. De boerderij is markant gelegen aan de T-kruising Achterdijk-Provincialeweg en vormt samen met de boerderij Provincialeweg 116 een belangrijk restant van de laat-17de eeuwse bebouwing van het gehucht Vechten.
Bron: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij.


Zicht op links boerderij Wiltenburg en rechts boerderij De Prins aan de Achterdijk te Bunnik - Vechten. Tekening: Peter Koch.Zicht op links boerderij Wiltenburg en rechts boerderij De Prins aan de Achterdijk te Bunnik - Vechten. Tekening: Peter Koch.



Na jaren van achteruitgang werd de boerderij in 2014 en 2015 opgeknapt en vestigde restaurant VROEG er zich. In 2018 branden de keuken in de vroegere schuur af. Eind 2019 was het restaurant na renovatie en opknappen weer in gebruik genomen.

In 1987 is nog bekend dat de boerderij met omliggende landerijen van familie Van Rijckevorsel van Kessel in was.


Gezicht op de Provincialeweg bij Vechten (gemeente Bunnik), met de oversteekplaats voor fietsers. Op de achtergrond de boerderij De Prins (Achterdijk 1) in het voorjaar van 1961. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 839206.Gezicht op de Provincialeweg bij Vechten (gemeente Bunnik), met de oversteekplaats voor fietsers. Op de achtergrond de boerderij De Prins (Achterdijk 1) in het voorjaar van 1961. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 839206.


Gezicht op de kruising Achterdijk-Provincialeweg te Vechten (gemeente Bunnik) uit het zuiden; met links de voorgevel van het huis Provincialeweg 116 en rechts de voor- en rechtergevel van de boerderij De Prins (Achterdijk 1) in 1960 en 1965. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 94551.Gezicht op de kruising Achterdijk-Provincialeweg te Vechten (gemeente Bunnik) uit het zuiden; met links de voorgevel van het huis Provincialeweg 116 en rechts de voor- en rechtergevel van de boerderij De Prins (Achterdijk 1) in 1960 en 1965. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 94551.


Gezicht op de zijgevel van het pand Achterdijk1te Bunnik op woensdag 30 juni 1954. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 22043.Gezicht op de zijgevel van het pand Achterdijk1te Bunnik op woensdag 30 juni 1954. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 22043.


Kruispunt Provincialeweg bij Vechten nog zonder verkeerslichten. Links de witgeschilderde boerderij Provincialeweg 116, rechts boerderij De Prins, Achterdijk 1 in ca. 1960. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 084, 55948, 17.Kruispunt Provincialeweg bij Vechten nog zonder verkeerslichten. Links de witgeschilderde boerderij Provincialeweg 116, rechts boerderij De Prins, Achterdijk 1 in ca. 1960. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 084, 55948, 17.


    

Afschrift van jhr. H.P.C. Bosch van Drakestein van Nieuw-Amelisweerd van onderhandse verkoop van een aantal weiland in de Vechterpolder in Bunnik en Vechten aan de toenmalige eigenaar van De Prins. Bron: Gelders Archief 3027, 2354.Afschrift van jhr. H.P.C. Bosch van Drakestein van Nieuw-Amelisweerd van onderhandse verkoop van een aantal weiland in de Vechterpolder in Bunnik en Vechten aan de toenmalige eigenaar van De Prins. Bron: Gelders Archief 3027, 2354.


Afschrift van jhr. H.P.C. Bosch van Drakestein van Nieuw-Amelisweerd (handtekening) van onderhandse verkoop van een aantal weiland in de Vechterpolder in Bunnik en Vechten aan de toenmalige eigenaar van De Prins. Bron: Gelders Archief 3027, 2354.Afschrift van jhr. H.P.C. Bosch van Drakestein van Nieuw-Amelisweerd (handtekening) van onderhandse verkoop van een aantal weiland in de Vechterpolder in Bunnik en Vechten aan de toenmalige eigenaar van De Prins. Bron: Gelders Archief 3027, 2354.


Advertentie uit 1860 van verkoop van herberg De Prins in Vechten ten overstaand van de Utrechtse notarissen Zijdveld en Hondius van den Broek (1). Bron: Delpher.nl.Advertentie uit 1860 van verkoop van herberg De Prins in Vechten ten overstaand van de Utrechtse notarissen Zijdveld en Hondius van den Broek (1). Bron: Delpher.nl.


Advertentie uit 1860 van verkoop van herberg De Prins in Vechten ten overstaand van de Utrechtse notarissen Zijdveld en Hondius van den Broek (2). Bron: Delpher.nl.Advertentie uit 1860 van verkoop van herberg De Prins in Vechten ten overstaand van de Utrechtse notarissen Zijdveld en Hondius van den Broek (2). Bron: Delpher.nl.


Fragment van beschrijving 'perceel vijf' van verkoop van boerderij Overdam op de hoek van de Marsdijk en de Achterdijk te Bunnik en Vechten in 1883 ten overstaan van de Houten notaris Hanzo Lemstra van Buma. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 063, 429, 1883 24-03-1883.Fragment van beschrijving 'perceel vijf' van verkoop van boerderij Overdam op de hoek van de Marsdijk en de Achterdijk te Bunnik en Vechten in 1883 ten overstaan van de Houten notaris Hanzo Lemstra van Buma. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 063, 429, 1883 24-03-1883.


Fragment van beschrijving 'perceel één' van verkoop van boerderij De Prins op de hoek van de Achterdijk met de Provincialeweg te Bunnik en Vechten in 1883 ten overstaan van de Houten notaris Hanzo Lemstra van Buma. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 063, 429, 1883 24-03-1883.Fragment van beschrijving 'perceel één' van verkoop van boerderij De Prins op de hoek van de Achterdijk met de Provincialeweg te Bunnik en Vechten in 1883 ten overstaan van de Houten notaris Hanzo Lemstra van Buma. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 063, 429, 1883 24-03-1883.


Fragment van bieding 'perceel één' van verkoop van boerderij De Prins op de hoek van de Achterdijk met de Provincialeweg te Bunnik en Vechten in 1883 ten overstaan van de Houten notaris Hanzo Lemstra van Buma. Waarop boerderij De Prins voor f. 5.100-, gulden werd verkocht. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 063, 429, 1883 24-03-1883.Fragment van bieding 'perceel één' van verkoop van boerderij De Prins op de hoek van de Achterdijk met de Provincialeweg te Bunnik en Vechten in 1883 ten overstaan van de Houten notaris Hanzo Lemstra van Buma. Waarop boerderij De Prins voor f. 5.100-, gulden werd verkocht. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 063, 429, 1883 24-03-1883.


Fragment van bieding 'perceel vijf' van verkoop van boerderij Overdam op de hoek van de Marsdijk en de Achterdijk te Bunnik en Vechten in 1883 ten overstaan van de Houten notaris Hanzo Lemstra van Buma. Waarop boerderij Overdam voor f. 7.900-, gulden werd verkocht. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 063, 429, 1883 24-03-1883.Fragment van bieding 'perceel vijf' van verkoop van boerderij Overdam op de hoek van de Marsdijk en de Achterdijk te Bunnik en Vechten in 1883 ten overstaan van de Houten notaris Hanzo Lemstra van Buma. Waarop boerderij Overdam voor f. 7.900-, gulden werd verkocht. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 063, 429, 1883 24-03-1883.


       

'Op zaterdag den 12 junij 1852, des namiddags ten 5 ure, zal ten verzoek van den HoogWelGeboren Heer Jonkheer H.W. Bosch van Drakestein van Oud-Amelisweerd, ten huize van M. van de Vegt te Vechten publiek worden verkocht: Twee WONINGEN onder een dak, tot afbraak staande nabij ten Tolboom te Vechten, Gemeente Bunnik'. Bron: Delpher.nl.'Op zaterdag den 12 junij 1852, des namiddags ten 5 ure, zal ten verzoek van den HoogWelGeboren Heer Jonkheer H.W. Bosch van Drakestein van Oud-Amelisweerd, ten huize van M. van de Vegt te Vechten publiek worden verkocht: Twee WONINGEN onder een dak, tot afbraak staande nabij ten Tolboom te Vechten, Gemeente Bunnik'. Bron: Delpher.nl.


   

Dienstwoningen in de Vinkenbuurt aan de

Koningslaan 17 t/m 25

  • Pand aan de Koningslaan 21 op landgoed Oud-Amelisweerd geheten de 'Vinkenbuurt', voorgevel met brievenbussen bij de heg op dinsdag 27 augustus 2002. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 844731.
  • Pand aan de Koningslaan 21 op landgoed Oud-Amelisweerd geheten de 'Vinkenbuurt' op dinsdag 27 augustus 2002. Bron: Het Utrechts Archief, 844732.
  • Pand aan de Koningslaan 21 op landgoed Oud-Amelisweerd geheten de 'Vinkenbuurt' op dinsdag 27 augustus 2002. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 844734.
  • Pand aan de Koningslaan 21 op landgoed Oud-Amelisweerd geheten de 'Vinkenbuurt' op dinsdag 27 augustus 2002. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 21844733.



Gezicht in het bos van het landgoed Amelisweerd te Bunnik in 1952. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 44314.Gezicht in het bos van het landgoed Amelisweerd te Bunnik in 1952. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 44314.



Het complex, dat vlakbij de Kromme Rijn is gelegen, omvat een vrijstaand woonhuis met pannen zadeldak en een witgepleisterd L-vormig pand, waarin vier woningen zijn ondergebracht. De woningen zijn omstreeks 1800 gebouwd als dienstwoningen bij Oud-Amelisweerd.

In 1949 zijn de woningen in opdracht van de toenmalige rentmeester van het landgoed Jhr. René Bosch van Drakestein, intern gerenoveerd. Bij het witgepleisterde pand zijn in 1972 een aantal grote dakkapellen en enkele nieuwe vensters aangebracht. Het vrijstaande woonhuis is in 1985 tot aangepaste invalide-woning verbouwd. De woningen waren sinds 1951 het eigendom van de gemeente Utrecht.


Gezicht in een bloeiende boomgaard bij een boerderij op het landgoed Amelisweerd te Bunnik in 1952. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 44316.Gezicht in een bloeiende boomgaard bij een boerderij op het landgoed Amelisweerd te Bunnik in 1952. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 44316.



Pand in de viewer is de Koningslaan 21 'Vinkenbuurt', de bijgebouwen zijn Koningslaan 17, 19, 23 en 25.

Bron: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij.


Gezicht in het landgoed Amelisweerd te Bunnik in 1952. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 44315.Gezicht in het landgoed Amelisweerd te Bunnik in 1952. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 44315.



Boerderij Overdam te Bunnik aan de Marsdijk 1

  • Boerderij Overdam gezien vanaf de Marsdijk in oktober 1963 richting het oosten. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) te Amersfoort, beeldbank, documentnummer: 85.009.
  • Boerderij Overdam (voorgevel) in januari 1972 tijdens de renovatie. Richting het zuidoosten gezien. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) te Amersfoort, beeldbank, documentnummer: 141.894.
  • Boerderij Overdam in januari 1972 tijdens de renovatie richting het zuidoosten gezien. Links een schuur. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) te Amersfoort, beeldbank, documentnummer: 141.895.
  • Boerderij Overdam in januari 1972 tijdens de renovatie vanaf de Marsdijk richting het oosten gezien. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) te Amersfoort, beeldbank, documentnummer: 141.896.
  • Boerderij Overdam in januari 1972 de achterkant richting het noorden gezien. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed te Amersfoort (RCE), beeldbank, documentnummer 141.897.
  • Boerderij Overdam (voorgevel) gezien vanaf de Achterdijk met de Marsdijk in zuidelijke richting gezien in 1988-1989. Bron: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij.




De langhuisboerderij met pannen mansardedak op de plaats van een 17de eeuwse voorganger, is in 1883 herbouwd na brand. In 1971 is aan de voorzijde een ingang gemaakt ter vervanging van een vensterpartij. Tussen 1972 en 1974 hebben diverse interne verbouwingen plaatsgevonden. Bij de boerderij staan een vernieuwde stal die in 1974 gedeeltelijk tot woonhuis is ingericht en een bakhuisje met pannen zadeldak.


Landerijen (Wiltenburg) in de omgeving van het westelijke begin van de Marsdijk in ca. 1650 met de Achterdijk. Hofstede links van het midden is hofstede Overdam. Bron: Het Utrechts Archief, 76, 283, f. 25.Landerijen (Wiltenburg) in de omgeving van het westelijke begin van de Marsdijk in ca. 1650 met de Achterdijk. Hofstede links van het midden is hofstede Overdam. Bron: Het Utrechts Archief, 76, 283, f. 25.



De boerderij wordt omgeven door een siertuin waarin enkele oude solitair bomen. De toegang tot het erf wordt gemarkeerd door een ijzeren hekwerk met gemetselde hekpijlers. Behalve door de markante ligging op de hoek van de Achterdijk en de Marsdijk springt de boerderij in het oog door de gave detaillering in neo-renaissance stijl.

De twee medaillons aan de voorzijde met een koeie- en paardekop zijn een verwijzing naar de oorspronkelijke functie van de boerderij, die van veefokkerij.

Bron: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij.

Boerderij Overdam was niet direct een pachtgoed van landgoed Oud-Amelisweerd diverse naasten familieleden van Michiels van Kessenich en Rijkevorsel van Kessel hadden de boerderij tot de jaren zeventig van de twintigste eeuw in bezit.


Handtekening van Jhr. Jan Carel Wendel Strick van Linschoten van Rhijnauwen op dinsdag 23 april 1839 onder de afkoopakte van de hofrente aan het huis Rhijnauwen op boerderij Overdam gelegen aan de Marsdijk in Vechten. Bron: Het Gelders Archief, 3027, 2353.Handtekening van Jhr. Jan Carel Wendel Strick van Linschoten van Rhijnauwen op dinsdag 23 april 1839 onder de afkoopakte van de hofrente aan het huis Rhijnauwen op boerderij Overdam gelegen aan de Marsdijk in Vechten. Bron: Het Gelders Archief, 3027, 2353.



Op dinsdag 23 april 1839 kochten de heren Willem Hendrikus Heers en Pieter Jacob de Bije die ook de eigenaar was van boerderij Overdam aan Jhr. Jan Carel Wendel Strick van Linschoten van Rhijnauwen de hofrente af aan het huis Rhijnauwen voor f. 137 en 2,5 cent alsmede 4 hofrente voor f. 4,73,5,-. Pieter Jacob de Beije was de hofrente met Jhr. Jan Baltasar Strick van Linschoten als hofrentebrief aangegaan op maandag 5 september 1080. Boerderij Overdam was niet in vastgoed bezit van het huis Rhijnauwen.


Op zaterdag 24 maart 1883 verkochten notarissen Kaiser uit Leiden en Lemstra van Buma uit Houten de boerenhofstede ,,de Prins'' aan de Achterdijk 1 en boerderij Overdam aan de Marsdijk te Bunnik. Bron: Delpher.nl.Op zaterdag 24 maart 1883 verkochten notarissen Kaiser uit Leiden en Lemstra van Buma uit Houten de boerenhofstede ,,de Prins'' aan de Achterdijk 1 en boerderij Overdam aan de Marsdijk te Bunnik. Bron: Delpher.nl.



Een hofrente was van oorsprong een bisschoppelijke rente die in de middeleeuwen werd geheven op vast- en onroerende goederen in vooral de omgeving van Bunnik en Werkhoven. Op oude bezitting die toebehoorde aan de bisschop van Utrecht.

In 1803 kocht Jan Balthazar Strick van Lischoten van Rhijnauwen de hofrente aan de 's Lands Domeinen van Utrecht. Formeel waren de hofrenten en hofgoederen in begin 19e eeuw niet afgeschaft.

Bron: Het Gelders Archief, 3027, 2353.


 

Boerderij De Knapschinkel aan de Koningslaan 7 te Bunnik

Boerderij De Knapschinkel rond 1990. Bron: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij.Boerderij De Knapschinkel rond 1990. Bron: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij.



De gedeeltelijk witgepleisterde dwarshuisboerderij met een rieten kap, is ca 1678 herbouwd op de plaats van de oude boerderij die in 1672 door de Fransen was verwoest. In de 19de eeuw hebben een aantal verbouwingen plaats gevonden.
Aan de noordzijde werd tegen het woonhuis een bakhuis gebouwd.


Het buitenbos van landgoed Nieuw-Amelisweerd ten noordwesten van De Knapschinkel in 2016. Luchtfoto vanuit het zuidwesten gezien. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V.Het buitenbos van landgoed Nieuw-Amelisweerd ten noordwesten van De Knapschinkel in 2016. Luchtfoto vanuit het zuidwesten gezien. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V.



Het achterhuis werd in 1856 vernieuwd. Boven de achterbaander is een sluitsteen met het jaartal aangebracht. De bakstenen veestal met een pannen zadeldak dateert uit 1885. Het woonhuisgedeelte van de boerderij wordt sinds 1963, na de voltooiing van het naastgelegen nieuwe woonhuis, niet meer gebruikt. Het achterhuis doet dienst als stalling voor rijpaarden.


Boerderij De Knapschinkel ingetekend op een kaart van Amelisweerd uit 1808. Bron: Familie archief Bosch van Drakestein.Boerderij De Knapschinkel ingetekend op een kaart van Amelisweerd uit 1808. Bron: Familie archief Bosch van Drakestein.



De boerderij is markant gelegen op een lichte verhoging vlak aan de Kromme Rijn en temidden van weilanden, waarin enkele solitair bomen en een hoogstamboomgaard. Via een oprit vanaf de Koningslaan, is de boerderij te bereiken. Bijzonder aan deze boerderij zijn de twee opkamers,
links en rechts in het woonhuis. Beide opkamervensters zijn hoger in de gevel geplaatst. Links zien we een laat 17de, vroeg 18de eeuws roedenschuifvenster en rechts een 19de eeuwse 6 ruitsschuifvenster. 


Luchtfoto uit 2016 gezien vanuit het zuiden met onder de golfbaan in Mereveld van Golfclub Amelisweerd. Met daarnast de Rhijnspoorweg van Amsterdam naar Utrecht en Arnhem. Daarnaast de Koningslaan met daarop de boerderij De Kanpschinkel. Bovenaan de rivier de Kromme Rijn met aan de andere kant het landgoed Nieuw-Amelisweerd. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V..Luchtfoto uit 2016 gezien vanuit het zuiden met onder de golfbaan in Mereveld van Golfclub Amelisweerd. Met daarnast de Rhijnspoorweg van Amsterdam naar Utrecht en Arnhem. Daarnaast de Koningslaan met daarop de boerderij De Kanpschinkel. Bovenaan de rivier de Kromme Rijn met aan de andere kant het landgoed Nieuw-Amelisweerd. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V..



Het gebied waar de boerderij gelegen is was oorspronkelijk in het bezit van de S. Laurens abdij. Het goed komt van de 14de tot de 16de eeuw voor onder de naam ‘Slagmaat’. Na de secularisatie van de abdij is het ingelijfd bij het gerecht van Vechten.


Gezicht op de voor- en de zijgevel van de boerderij De Knapschinkel (Koningslaan 7) te Bunnik in 1976. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 202304.Gezicht op de voor- en de zijgevel van de boerderij De Knapschinkel (Koningslaan 7) te Bunnik in 1976. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 202304.



In 1680 vindt de overdracht plaats van de goederen door de rentmeester van de voormalige abdij aan Hendrik van Utenhove, heer van Amelisweerd. De bijbehorende boerderij komt in het schepenregister van Bunnik en Vechten van 1691 voor onder de naam ‘Cnapschinckel". Deze
naam is nog altijd aan de boerderij verbonden. In andere diverse huurakte komt de naam van de boerderij voor als 'den Uithoff of Uythoff' of 'den Knapschinkel'.


Boerderij De Knapschinkel aan de Koningslaan 7 te Bunnik vanuit de lucht gezien. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V..Boerderij De Knapschinkel aan de Koningslaan 7 te Bunnik vanuit de lucht gezien. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V..



In 1884 werd de boerderij door kleinzoon Jhr. Carolus (Karel) Petrus Johannes Bosch van Drakestein van Jhr. Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein verkocht aan Adriana van Wijk. Paul had vanaf augustus 1811 Amelisweerd in eigendom weten te verwerven. Karel Bosch van Drakestein was de zoon van Johannes Gerardus Bosch van Drakestein.


Het gebied van De Knapschinkel behoorde net als zijn zuidelijker broer (ten zuiden van de Koningsweg) tot 1680 bij de vroegere onroerende goederen van het abdij van Oostbroek. In dat jaar kocht Hendrik van Utenhove, Heer van Amelisweerd. De Knapschinkel van de abdij. Eerder heette De Knapschinkel ook de De Uithof maar deze naam werd verdrongen door De Knapschinkel. De Uithof (Mereveldseweg 1) voor het gebied en boerderijtje ten zuiden van de Koningsweg bleef wel bestaan met die naam. Kaart: Vanooststroom.com.Het gebied van De Knapschinkel behoorde net als zijn zuidelijker broer (ten zuiden van de Koningsweg) tot 1680 bij de vroegere onroerende goederen van het abdij van Oostbroek. In dat jaar kocht Hendrik van Utenhove, Heer van Amelisweerd. De Knapschinkel van de abdij. Eerder heette De Knapschinkel ook de De Uithof maar deze naam werd verdrongen door De Knapschinkel. De Uithof (Mereveldseweg 1) voor het gebied en boerderijtje ten zuiden van de Koningsweg bleef wel bestaan met die naam. Kaart: Vanooststroom.com.



Adriana van Wijk, landbouwster van beroep, huwde in 1885 met Gerit van de Vecht. Sinds 2010 is het goed aangemerkt als landgoed De Knapschinkel en is tot op heden in het bezit van familie Van de Vecht gebleven. Tegenwoordig wordt het hoofdhuis verhuurd voor groepslogies.

Bronnen: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij, Myranda van den Hoogen, Landloper, oktober 2014.


Luchtfoto met daarom de Kromme Rijn gezien vanaf het noordoosten. Links boerderij De Knapschinkel aan de Koningslaan 7 te Bunnik. Rechtsboven de noesttuinen van landgoed Nieuw-Amelisweerd. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V..Luchtfoto met daarom de Kromme Rijn gezien vanaf het noordoosten. Links boerderij De Knapschinkel aan de Koningslaan 7 te Bunnik. Rechtsboven de noesttuinen van landgoed Nieuw-Amelisweerd. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V..



De naam van De Knapschinkel kan het Oudnederlands zijn voor een 'kwajonge', iemand die kattenkwaad uithaalt.


Kaart met erop alle (vroegere) (1200-1970) ingetekende watergangen en weteringen in het gebied van het huidige Utrecht Lunetten, De Koppel, Mereveld, Tolsteeg, Oud-Wulven en Waijen en Bunnik en Vechten. Bovenaan het 4 Lunetten op de Houtense Vlakte. Middenin de rijksweg A12. Linksonder de Waijensedijk van Houten/Oud-Wulven. Rechtsonder Bunnik en Vechten. Bron: RHC Rijnstreek en Lopikerwaard (RHC), Woerden.Kaart met erop alle (vroegere) (1200-1970) ingetekende watergangen en weteringen in het gebied van het huidige Utrecht Lunetten, De Koppel, Mereveld, Tolsteeg, Oud-Wulven en Waijen en Bunnik en Vechten. Bovenaan het 4 Lunetten op de Houtense Vlakte. Middenin de rijksweg A12. Linksonder de Waijensedijk van Houten/Oud-Wulven. Rechtsonder Bunnik en Vechten. Bron: RHC Rijnstreek en Lopikerwaard (RHC), Woerden.



 Een andere betekenis kan zijn een stuk vlees van het bovenbeen van een runderdier. Het Oudnederlandse woord hiervoor is schinkel of schenkel. Het voorvoegsel knap gaat mogelijk terug op het Oudnederlands woord voor tand of bijten. Wat de totale betekenis van de boerderijnaam zou maken 'een stuk vlees waar je van kan eten of je tanden in kan zetten'.


Boerderij De Knapschinkel aan de Koningslaan 7 te Bunnik vanuit de lucht gezien. Linksonder de Koningslaan met middenboven de rivier de Kromme Rijn. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V..Boerderij De Knapschinkel aan de Koningslaan 7 te Bunnik vanuit de lucht gezien. Linksonder de Koningslaan met middenboven de rivier de Kromme Rijn. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V..


      

Kaart van landerijen in de omgeving van het buurtschap Vechten uit het kaartboek van het Leeuwenberg Gasthuis in augustus 1674 met linksonder de rivier de Kromme Rijn (beneden is het noorden) met rechts daarvan boerderij De Knapschinkel met links de kruising met het buurtschap Vechten. Bron: Het Utrechts Archief, 709.Kaart van landerijen in de omgeving van het buurtschap Vechten uit het kaartboek van het Leeuwenberg Gasthuis in augustus 1674 met linksonder de rivier de Kromme Rijn (beneden is het noorden) met rechts daarvan boerderij De Knapschinkel met links de kruising met het buurtschap Vechten. Bron: Het Utrechts Archief, 709.


Kaart (fragment detail) van landerijen in de omgeving van het buurtschap Vechten uit het kaartboek van het Leeuwenberg Gasthuis in augustus 1674 met linksonder de rivier de Kromme Rijn (beneden is het noorden) met rechts daarvan boerderij De Knapschinkel met links de kruising met het buurtschap Vechten. Bron: Het Utrechts Archief, 709.Kaart (fragment detail) van landerijen in de omgeving van het buurtschap Vechten uit het kaartboek van het Leeuwenberg Gasthuis in augustus 1674 met linksonder de rivier de Kromme Rijn (beneden is het noorden) met rechts daarvan boerderij De Knapschinkel met links de kruising met het buurtschap Vechten. Bron: Het Utrechts Archief, 709.


  

Verhuur van De Knapschinkel

Luchtfoto met rechtsboven boerderij De Knapschinkel aan de Koningslaan 7 te Bunnik met links het landgoed Nieuw-Amelisweerd en de rivier de Kromme Rijn in 2016 gezien vanuit het zuidwesten. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V..Luchtfoto met rechtsboven boerderij De Knapschinkel aan de Koningslaan 7 te Bunnik met links het landgoed Nieuw-Amelisweerd en de rivier de Kromme Rijn in 2016 gezien vanuit het zuidwesten. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V..



1.   Op donderdag 17 april 1788 werd ten overstaan van de Utrechtse notaris Cornelis de Wijs een huur en pacht akte opgesteld door Maximiliaan Hendrik de St. Simon marquis de Sandricourt, Heer van Amelisweerd.


Boerderij De Knapschinkel aan de Koningslaan 7 te Bunnik met de rivier de Kromme Rijn en bovenaan de Koningslaan de Rijnspoorweg van Utrecht naar Arnhem en de golfbaan in Mereveld van Golfclub Amelisweerd. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V..Boerderij De Knapschinkel aan de Koningslaan 7 te Bunnik met de rivier de Kromme Rijn en bovenaan de Koningslaan de Rijnspoorweg van Utrecht naar Arnhem en de golfbaan in Mereveld van Golfclub Amelisweerd. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V..



Hierin werd een zekere hofstede bestaande in huyzinge c.a. met 60 morgen zo boomgaard, bouw als weilanden, in de gerechten van Bunnik en Vechten en slagmaat verhuurd aan Cornelis de Wit, die gehuwd was met Maria va Es. Het betrof landerijen en een hofstede, genaamd Den Uithoff of Den Knapschinkel. Tevens nog 2 keer 8 morgen bouwland in Bunnik en Vechten die in pacht werd gebracht bij De Wit.

Bron: Het Utrechts Archief 34-4, U256c025, 19-04-1788, aktn.: 40.


Hoogtelijnenkaart met erop alle (vroegere) (1200-1970) ingetekende watergangen en weteringen in het gebied van het huidige Utrecht Lunetten, De Koppel, Mereveld, Tolsteeg, Oud-Wulven en Waijen en Bunnik en Vechten. Bovenaan het 4 Lunetten op de Houtense Vlakte. Middenin de rijksweg A12. Linksonder de Waijensedijk van Houten/Oud-Wulven. Rechtsonder Bunnik en Vechten. Donkerblauw zijn de komgronden en oude restgeulen van de oude Rijn rivier. Rood en oranje zijn de stroomrugronden die hoger gelegen in het landschap zijn gelegen. Bron: RHC Rijnstreek en Lopikerwaard (RHC), Woerden.Hoogtelijnenkaart met erop alle (vroegere) (1200-1970) ingetekende watergangen en weteringen in het gebied van het huidige Utrecht Lunetten, De Koppel, Mereveld, Tolsteeg, Oud-Wulven en Waijen en Bunnik en Vechten. Bovenaan het 4 Lunetten op de Houtense Vlakte. Middenin de rijksweg A12. Linksonder de Waijensedijk van Houten/Oud-Wulven. Rechtsonder Bunnik en Vechten. Donkerblauw zijn de komgronden en oude restgeulen van de oude Rijn rivier. Rood en oranje zijn de stroomrugronden die hoger gelegen in het landschap zijn gelegen. Bron: RHC Rijnstreek en Lopikerwaard (RHC), Woerden.



2.   Op zaterdag 13 september 1794 werd ten overstaan van de Utrechtse notaris Cornelis de Wijs een huur en pacht akte opgesteld door Maximiliaan Hendrik de St. Simon marquis de Sandricourt, Heer van Amelisweerd.


Luchtfoto met midden boerderij De Knapschinkel aan de Koningslaan 7 te Bunnik. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotgrafie B.V..Luchtfoto met midden boerderij De Knapschinkel aan de Koningslaan 7 te Bunnik. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotgrafie B.V..



Hij was gehuwd met Maria Jacoba Cornelia, gravinne van Efferen. Hierbij werd een zekere hofstede bestaande in huyzinge c.a. met 60 morgen boomgaard, bouw- en weilanden, in de gerechten van Bunnik en Vechten en Slagmaat verhuurd aan Cornelis de Wit, die gehuwd was met Maria va Es. Het betrof landerijen en hofstede, genaamd Uithoff of Knapschinkel. Tevens nog 2 keer 8 morgen bouwland in Bunnik en Vechten, die in pacht werd gebracht bij De Wit.

Bron: Het Utrechts Archief 34-4, U256c031, 13-09-1794, aktn.: 154.


Luchtfoto van De Knapschinkel aan de Koningslaan 7 te Bunnik. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V..Luchtfoto van De Knapschinkel aan de Koningslaan 7 te Bunnik. Foto: Slagboom en Peeters Luchtfotografie B.V..



3.   Op zaterdag 9 augustus 1800 werd ten overstaan van de Utrechtse notaris Cornelis de Wijs een huur en pacht akte opgesteld door Gerlach Theodorus Frederik van Utenhove, Heer van Amelisweerd. Hierbij werd een zekere hofstede, huyzinge c.a. met 60 morgen boomgaard, bouw- en weilanden, in de gerechten van Bunnik en Vechten en Slagmaat verhuurd aan Cornelis de Wit, die gehuwd was met Maria va Es. Het betrof landerijen en hofstede , genaamd Den Uithoff of ook wel Den Knapschinkel. Tevens werd nog 10 morgen bouwland en weyland, gelegen westwaarts in pacht gebracht bij De Wit. 

Bron: Het Utrechts Archief 34-4, U256c038, 09-08-1800, aktn.: 104.