Stichting Houtense Hodoniemen

Onderzoekt straatnamen, boerderijen, onroerend goed en adellijke families in Houten en omgeving

Familie Bosch van Drakestein (Van Nieuw-Amelisweerd)

Familiewapen Bosch van Drakestein. Bron: Wikipedia.Familiewapen Bosch van Drakestein. Bron: Wikipedia.

Naambetekenis

Het originele wapen van familie Bosch van Drakestein in zwart-wit. De wapenspreuk van de familie is 'Virtute et Labore', dat is het Latijns voor 'door deugd en arbeid'. Bron: Het Utrechts Archief 635 39.Het originele wapen van familie Bosch van Drakestein in zwart-wit. De wapenspreuk van de familie is 'Virtute et Labore', dat is het Latijns voor 'door deugd en arbeid'. Bron: Het Utrechts Archief 635 39.

Bos(ch) met bomen begroeid terrein; = woud Bron: VanDale.nl

Bos(ch) een bundel, woud. In het Middelnederlands: busch, busk. In het Middeleeuws Latijns Bocus en de Romeinse vormen als Frans bois stammen uit het Germaans van een indogermaans basis  met de betekenis ‘zwellen’, waarvan ook het woord ‘boos’ komt. Bron: ETYMOLOGISCH WOORDENBOEK, Van Dale, 1993.

Drakensteyn (ook wel Drakestein, Drakenstein of Drakensteijn) is een kasteel en landgoed gelegen nabij Lage Vuursche, in de gemeente Baarn.

De oude geschiedenis van Drakensteyn is nauw verbonden met die van ridderhofstad Drakenburg bij Baarn, die in de negentiende eeuw is afgebroken. In 1360 is voor het eerst geschreven over een hofstede Drakesteyn, die in 1385 aan Frederik van Drakenburg werd beleend.

In 1634 werd Ernst van Reede de eigenaar van hofstede Drakensteyn. Zijn zoon Gerard liet in 1640 een nieuw, volledig symmetrisch achthoekig huis bouwen, mogelijk naar een ontwerp van Jacob van Campen. Het huis werd erkend als ridderhofstad en Gerard werd ridder. In die dagen werd ook het dorp Lage Vuursche gebouwd. Ridder Gerard liet een kerk bouwen met een pastorie, een school, een molen en een herberg.

Kasteel Drakestein in 1959, gelegen in de Lage Vuursche. Bron: Beeldbank Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en Wikipedia.nl (Drakestein).Kasteel Drakestein in 1959, gelegen in de Lage Vuursche. Bron: Beeldbank Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en Wikipedia.nl (Drakestein).

Een draak is een groot mythisch wezen met een slangachtig of anderszins reptielachtig lichaam. De draak speelt wereldwijd een rol in mythologieën. Het geloof in deze wezens ontstond mogelijk door de geringe kennis, die oude culturen bezaten van de gigantische, prehistorische, 'draakachtige' reptielen. Het woord "draak" is afgeleid van het Griekse δράκων (drakōn), waarmee oorspronkelijk elk soort serpent werd aangeduid. Welke vorm de draak in de mythologie later ook aannam, hij bleef in essentie een slang.

Bron: Wikipedia.nl (Drakestein).

Draak (fabelachtig monster) Middelnederlands: drake. Latijns: draco wat de betekenis heeft slang of draak. Een slang wordt in het Nieuwe Testament beschreven als ‘van de duivel’, wat ook een veldteken is. Het woord slang is verwant met het Grieks: derkomai (aoristus edrakon) wat de betekenis heeft van ‘ik kijk, ik straal uit’. Een ander woord uit het Grieks hopodra, wat de betekenis heeft ‘van onder de wenkbrauwen uitkijkend’. Daar lijkt een element van ‘biologeren’ in die twee betekenis te zitten. Van de woorden derkomai (aoristus edrakon en hopodra). Bron: ETYMOLOGISCH WOORDENBOEK, Van Dale, 1993.


In de Gouden Eeuw werd in de Laagte van Pijnenburg een groot aantal kastelen en landhuizen verbouwd en gebouwd, zoals Soestdijk, Kasteel de Hooge Vuursche, De Eult, Pijnenburg en Ewijckshoeve. Nadat Gerard van Reede in financiële moeilijkheden was gekomen, verkocht hij Drakensteyn op 20 december 1671 voor 27.300 gulden aan de Amsterdammer Joan Reynst, die het als zomerverblijf ging gebruiken.

Jhr. Frederik Lodewijk Herbert Jan Bosch van Drakestein (1799-1866) in ca. 1860. De tweede Heer van Drakestein en De Vuursche. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.Jhr. Frederik Lodewijk Herbert Jan Bosch van Drakestein (1799-1866) in ca. 1860. De tweede Heer van Drakestein en De Vuursche. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.

In de zeventiende en achttiende eeuw wisselde het kasteel enkele malen van eigenaar. Het huis was tot 1779 in het bezit van leden van de familie Godin. In 1780 vond een verbouwing plaats waardoor het aanzicht van het huis veranderde. Hierbij werden de Ionische zuilen verwijderd. In 1805 werd Drakensteyn eigendom van mr. Paulus Wilhelmus Bosch, burgemeester van Utrecht. Het huis bleef 150 jaar in de familie, tot het in 1959 door Frederik Lodewijk Bosch van Drakestein aan prinses Beatrix werd verkocht. Zij liet het kasteel restaureren en trok er in 1963 in. Een in slechte staat verkerend ensemble van beschilderde linnen wandbespanningen, door Jurriaen Andriessen vervaardigd in 1780, werd toen verwijderd uit het interieur. Deze doeken, die lange tijd op de zolder van 

paleis Soestdijk werden bewaard, werden na enige tijd gerestaureerd en hangen tegenwoordig in Museum Van Loon in Amsterdam.

Jhr. Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein kocht Kasteel Drakestein (Slotlaan 8, 3749 AA Lage Vuursche) en de ambachtsheerlijkheid De Vuursche (voor f. 75.000 gulden) en diverse hooi en weilanden in Eembrugge en Baarn (voor f. 2775 en f. 8400 gulden) op een veiling ten overstaan van de Utrechtse notaris Nicolaas Wilhelmus Buddingh op woensdag 7 augustus 1805 voor een totaal bedrag van f. 88.875 gulden.

Prinses Beatrix der Nederlanden op 

Kasteel Drakestein in 1959 tot 1963

Prinses Beatrix der Nederlanden in 1959. Foto: Harry Pot / CC BY (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0) / commons.wikimedia.org.Prinses Beatrix der Nederlanden in 1959. Foto: Harry Pot / CC BY (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0) / commons.wikimedia.org.


Kasteel Drakestein, al spiegelend in de slotgracht in april 1967. Bron: Het Nationaal Archief, beeldbank, Den Haag.Kasteel Drakestein, al spiegelend in de slotgracht in april 1967. Bron: Het Nationaal Archief, beeldbank, Den Haag.


Op maandag 15 juni 1959 werd ten overstaan van de Baarnse notaris Bernard Engelbert Koenderik Kasteel Groot Drakestein verkocht. Verkoper was Jhr. Fredrik Lodewijk Maria Bosch van Drakestein, wonende te Lage Vuursche te gemeente Baarn. Als aankopende partij was aanwezig Jhr. Cornelis Dedel in functie als handelde lasthebber Beatrix Wilhelmina Armgard, Prinses der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, Prinses van Lippe-Biesterfeld, wonende te Baarn op Paleis Soestdijk.

Kasteel Drakestein (Slotlaan 8, 3749 AA Lage Vuursche), het voorplein met de koetshuizen links en rechts in april 1967. Bron: Het Nationaal Archief, beeldbank, Den Haag.Kasteel Drakestein (Slotlaan 8, 3749 AA Lage Vuursche), het voorplein met de koetshuizen links en rechts in april 1967. Bron: Het Nationaal Archief, beeldbank, Den Haag.

Kasteel Drakestein met gebouwen, tuin, en bos, gelegen te Sectie F. nr. 714, groot 20 hectaren, 84 aren en 85 centiaren werd door verkoper Jhr. Frederik Lodewijk Maria Bosch van Drakestein in eigendom verkregen bij akte van scheiding op dinsdag 11 december 1956 verleden voor noatris P.A.A.H. Graafland te Amsterdam, overgschreven ten Hypotheekkantoren te Amersfoort op dinsdag 11 december 1956. Frederik Lodewijk erfde kasteel Drakestein van zijn vader Jhr. Paulus Jan Bosch van Drakestein nadat hij overleden was te Baarn op maandag 7 november 1995 aan de beroerte. Het onroerend goed werd verdeeld tussen Frederik en zijn zus Jkvr. Maria Theresia Carmen Diana Catharina Bosch van Drakestein (1932-2017).

Lage Vuursche in maart 2003. Bron:1437-4658 nr-9 Fotografie Henk Bol in opdracht van de Provincie Utrecht.Lage Vuursche in maart 2003. Bron:1437-4658 nr-9 Fotografie Henk Bol in opdracht van de Provincie Utrecht.


Lage Vuursche en Kasteel Drakestein in maart 2003. Bron: 1440 4658 nr-11 Fotografie Henk Bol in opdracht van de Provincie Utrecht.Lage Vuursche en Kasteel Drakestein in maart 2003. Bron: 1440 4658 nr-11 Fotografie Henk Bol in opdracht van de Provincie Utrecht.


Prinses Beatrix kocht het kasteel voor maar liefst f. 300.000 gulden naar eigen vermogen.

Beatrix zou er ruim drie jaar later in trekken in kasteel Drakestein die in 1640 was gebouwd.

Luchtfoto van kasteel Drakestein met het bijbehorende landschapspark en bos (Slotlaan 8) te Lage Vuursche (gemeente Baarn), vanuit het noordoosten in 1995. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 842203.Luchtfoto van kasteel Drakestein met het bijbehorende landschapspark en bos (Slotlaan 8) te Lage Vuursche (gemeente Baarn), vanuit het noordoosten in 1995. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 842203.


Luchtfoto van kasteel Drakestein met het bijbehorende landschapspark en bos (Slotlaan 8) te Lage Vuursche (gemeente Baarn), vanuit het zuidwesten in 1995. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 842202.Luchtfoto van kasteel Drakestein met het bijbehorende landschapspark en bos (Slotlaan 8) te Lage Vuursche (gemeente Baarn), vanuit het zuidwesten in 1995. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 842202.


Bron: Het Utrechts Archief: 1294, 9632 (1232), 1959 juni 9-1959 juni 20, 1231, deel: 94.

Gezicht over het gazon op de voorgevel van het kasteel Drakenstein met omringend park (Slotlaan 3-6, 9) te Lage Vuursche (gemeente Baarn) in 1925-1928. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 15155.Gezicht over het gazon op de voorgevel van het kasteel Drakenstein met omringend park (Slotlaan 3-6, 9) te Lage Vuursche (gemeente Baarn) in 1925-1928. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 15155.


Een affiche van de verkoop van de heerlijkheid De Vuursche in 1805 (voorzijde). Bron: Het Utrechts Archief 635 9.Een affiche van de verkoop van de heerlijkheid De Vuursche in 1805 (voorzijde). Bron: Het Utrechts Archief 635 9.


Een affiche van de verkoop van de heerlijkheid De Vuursche in 1805 (achterzijde). Bron: Het Utrechts Archief 635 10.Een affiche van de verkoop van de heerlijkheid De Vuursche in 1805 (achterzijde). Bron: Het Utrechts Archief 635 10.


Tolweg naar De Vuursche en Drakestein in 1850, Bron: Het Utrechts Archief 635 22.Tolweg naar De Vuursche en Drakestein in 1850, Bron: Het Utrechts Archief 635 22.


Tolweg naar De Vuursche en Drakestein in 1850, Bron: Het Utrechts Archief 635 23.Tolweg naar De Vuursche en Drakestein in 1850, Bron: Het Utrechts Archief 635 23.


Gooiland en aangrenzende dorpen en heerlijkheden in zeventiende eeuw. Plaats Hilversum beneden op de foto richting het noorden gezien. Bron: Het Utrechts Archief 635 19.Gooiland en aangrenzende dorpen en heerlijkheden in zeventiende eeuw. Plaats Hilversum beneden op de foto richting het noorden gezien. Bron: Het Utrechts Archief 635 19.


Heerlijkheid De Vuursche in 1597 Bton: Het Utrechts Archief 635 18.Heerlijkheid De Vuursche in 1597 Bton: Het Utrechts Archief 635 18.


  • Gezicht op de voorgevel en de twee aansluitende zijgevels van het kasteel Drakestein te Lage Vuursche onder Baarn vanaf het voorplein met de beide bouwhuizen in 1828-1832. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 400 	 67539, 12.
  • Gezicht op de voorgevel en de twee aansluitende zijgevels van het kasteel Drakestein te Lage Vuursche onder Baarn vanaf het voorplein met de beide bouwhuizen in 1828-1832. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 400 	 67538, 12.
  • Gezicht op de voorgevel van huis Drakestein in 1888. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 400, 67540, 12.
  • Gezicht over de vijver in het park van huis Drakestein op een folly: de hermitage annex kapel (de gevel van de kapel bevindt zich aan de andere kant van dit bouwwerk) in 1888. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 400, 67540, 12.
  • Gezicht op een kleinere stenen rustende grote steen in een bos bij de Lage Vuursche onder Baarn in 1888. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 400, 67540, 12.

Jhr. Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein

Origineel portret van Henriëtte Hofmann (1775-1839) in 1830. Geschilderd door de Utrechtse portretschilder Jan Lodewijk Jonxis (1789-1866). Portret bevindt zich in particulier bezit in Bussum (Noord-Holland).Origineel portret van Henriëtte Hofmann (1775-1839) in 1830. Geschilderd door de Utrechtse portretschilder Jan Lodewijk Jonxis (1789-1866). Portret bevindt zich in particulier bezit in Bussum (Noord-Holland).


Origineel portret van Jhr. Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein (1771-1834) in 1830. Geschilderd door de Utrechtse portretschilder Jan Lodewijk Jonxis (1789-1866). Portret bevindt zich in particulier bezit in Bussum (Noord-Holland).Origineel portret van Jhr. Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein (1771-1834) in 1830. Geschilderd door de Utrechtse portretschilder Jan Lodewijk Jonxis (1789-1866). Portret bevindt zich in particulier bezit in Bussum (Noord-Holland).


Jhr. Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein, heer van Drakestein en De Vuursche.  Hij werd geboren op 13 november 1771 te Utrecht en overleed aldaar op 17 april 1834. Paulus was advocaat, politicus en grootgrondbezitter.

Bosch was lid van de familie Bosch en een zoon van de koopman Theodorus Gerardus Bosch (1726-1802) en Cornelia van Bijleveld (1746-1823).

In 1829 werd hij verheven in de Nederlandse adel.

Hij trouwde in 1797 met Henriëtte Hofmann (1775-1839). Paulus Willem Bosch was in 1797 onder huwelijkse voorwaarden getrouwd met haar. In 1805 maakte het echtpaar Bosch-Hofmann een testament.

Uit dit huwelijk werden negen kinderen geboren.

In het begin van hun huwelijk woonde het echtpaar Bosch op de Voorstraat 85-87 te Utrecht, wat Paulus op 10 februari 1799 aankocht ten overstaan van notaris Pieter Jongeneel. In dit huis werd hun zoon Johannes Gerardus Bosch van Drakestein geboren in juli 1811 (BS Utrecht G- aktenr.4)

De Voorstraat 85 en 87 op 1 maart 2020. Foto: Sander van Scherpenzeel.De Voorstraat 85 en 87 op 1 maart 2020. Foto: Sander van Scherpenzeel.

Tijdens het bezoek van keizer Napoleon Bonaparte aan Utrecht, in oktober 1811, logeerde een rekestmeester uit zijn gevolg, belast met de Bruggen, Wegen en Polders, bij Bosch op de Voorstraat H 514 (Voorstraat 83). Bron: Huizenaanhetjanskerkhof.nl

Kaart van het Janskerkhof en directe omgeving te Utrecht met daarop in Romeinse cijfers de klaustrale huizen aan het plein en tevens aangegeven de huisnummering in 1907 en de kadastrale nummers uit 1832. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 835019.Kaart van het Janskerkhof en directe omgeving te Utrecht met daarop in Romeinse cijfers de klaustrale huizen aan het plein en tevens aangegeven de huisnummering in 1907 en de kadastrale nummers uit 1832. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 835019.

Het deel van de binnenstad, waar Bosch en zijn echtgenote Hofmann woonde, was tot aan het eind van de zestiende eeuw in het bezit van het Rooms Katholieke kapittel en de kerk van St. Jan. 

Na de reformatie van 1580 kwamen de goederen in het bezit van de Staten van Utrecht. Benoemde kannuniken werden vanaf het begin van de zeventiende eeuw aangesteld om deze onroerende goederen van landerijen, huizen (claustrale huizen) en boerderijen te beheren. 

Voor het huis Janskerkhof 17 werd de claustraliteit in de loop van de zeventiende eeuw afgekocht.

Van 1791 tot 1811 was het huis het eigendom van Willem Arnout Leyssius (1769-1796) hij huwde in 1790 met Frederica Geertruida van Westreenen van Themaat (1773-1845). Zij was een kleindochter van Jan Jacob van Westrenen en Johanna Catharina Mamuchet van Houdringe

Het echtpaar Leyssius kreeg twee kinderen, Maria Françoise Leyssius (1791-1864) en Pierre Frédéric Leyssius (1793-1846). Vanaf 1793 leefde het echtpaar gescheiden van tafel en bed.

Na het overlijden Willem Arnout Leyssius in 1796 na een duel bij Oudwijk zou het 15 jaar gaan duren nadat zijn erfgename na vele rechtszaken tot een eindafsluiting van zijn nalatenschap zouden gaan komen.

In het begin van de negentiende (?1796-1811) eeuw woonde Petrus Leonardus van Heilmann van Stoutenburg (1755-1816) hier. Petrus huurde het huis van de erfgenamen van familie Leyssius. Hij was in 1789 gehuwd met Lucia Theresia van Lielaar (1752-1819), weduwe van Martinus Carolus van Beurden. In 1793 was Lucia Theresia van Lielaer, echtgenote van Petrus Leonardus Heilmann van Stoutenburg, die na de dood van haar vader Johannes Franciscus van Lielaar, beleend met de heerlijkheid Stoutenburg.

In oktober 1811 logeerde Prins van Neufchatel (Louis Alexandre Berthier) bij Heilmann. Louis maakte onderdeel uit van het gevolg van het bezoek van keizer Napoleon die in die dagen Utrecht bezocht. Al het koninklijke personeel werd ondergebracht in diverse huizen in de stad.

In de 'Gazette Utrecht' van 25 februari 1811 wordt het huis aangeboden en omschreven als

'UIT DE HAND TE KOOP, op zeer voordelige Conditiën, een HUIS, TUIN, STAL en KOETSHUIS, op het aangenaamst van het Janskerkhof binnen Utrecht. Nader onderricht bij den Makelaar J. van Driel, op het Oud-Munster Kerkhof, binnen Utrecht'.

Makelaar Jan van Driel en Willem van Driel waren meester timmermannen en makelaars binnen de stad Utrecht. In het begin van de negentiende eeuw was het de gewoonte dat timmermannen en notarissen ook de functie van makelaar vervulden. Jan en Willem zullen het huis aan het Janskerkhof eerst flink hebben opgeknapt.

Jan van Driel is makelaar opgetreden om het huis Janskerkhof 17 te verkopen in het voorjaar van 1811. Vermoedelijk in het begin van 1812 zal Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein en Henriëtte Hofmann het huis met kinderen en personeel hebben betrokken.

Paul zou tot zijn overlijden in april 1834 hier wonen. Na het overlijden van Paul bleef zijn oudste zoon Willem met Henriëtte er nog enige jaren blijven wonen, totdat ook Henriëtte overleed eind 1839. Waarna het huis Janskerkhof 17 en 17a toekwam aan zijn dochter Elizabeth, zij was met haar neef Jan Willem Hendrik Bosch.

Bron en overgenomen van: Huizenaanhetjanskerkhof.nl Janskerkhof 17 en 17a.

Kadastertekening uit februari 1888, dienstjaar 1889 van het perceel Janskerkhof 17 en 17A nadat deze door familie Bosch van Drakestein in 1887 verkocht was aan de gemeente Utrecht. Bron: Kadasterarchiefviewer (1832-1987).Kadastertekening uit februari 1888, dienstjaar 1889 van het perceel Janskerkhof 17 en 17A nadat deze door familie Bosch van Drakestein in 1887 verkocht was aan de gemeente Utrecht. Bron: Kadasterarchiefviewer (1832-1987).
Gezicht op de Voorstraat in de periode 1908-1909. Links de Voorstraat 89 (de tegenwoordige City Bioscoop), daarnaast de Voorstraat 87 en 85 met rond 1900 de tram die nog door de Voorstraat reed. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer 2629.Gezicht op de Voorstraat in de periode 1908-1909. Links de Voorstraat 89 (de tegenwoordige City Bioscoop), daarnaast de Voorstraat 87 en 85 met rond 1900 de tram die nog door de Voorstraat reed. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer 2629.

Paulus Wilhelmus Bosch was een telg uit een katholieke familie, die door een uiterst voortvarende manier van zakendoen en een succesvolle huwelijkspolitiek zeer rijk waren geworden. 

Paulus ging Romeins en hedendaags recht studeren. Hij vestigde zich als advocaat en deed in 1795 met de Franse revolutie mee. Hij werd lid van de Provisionele Municipaliteit (Gemeenteraad in de Franse Tijd) en was vervolgens tot 1803 tweede secretaris van de Raad van Rechtspleging.

Daarna was hij enkele jaren lid van de departementale rekenkamer. Naast zijn openbare functies nam hij deel aan het familiebedrijf en genoot hij inkomsten uit een uitgebreid bezit aan landbouwgrond en vastgoed.


Zegels van Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein (1771-1834) op de omslag van zijn olografisch testament, opgemaakt door notaris G.H. Stevens te Utrecht. Bron: Het Utrechts Archief 635 25.Zegels van Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein (1771-1834) op de omslag van zijn olografisch testament, opgemaakt door notaris G.H. Stevens te Utrecht. Bron: Het Utrechts Archief 635 25.

Bosch was voortdurend bezig met het opkopen van landerijen, die patriciërs vanwege de ongunstige tijdsomstandigheden van de hand moesten doen. Sinds 1805 noemde hij zich, naar één van de aangeschafte ambachtsheerlijkheden, Bosch van Drakestein. Onder deze naam werd hij in 1808 lid van de vroedschap (stadscollege). Drie jaar later, in 1811, werd hij adjunct-maire onder mr. A. J. W. van Dielen.

Deze overleed in februari 1812 en na maanden touwtrekken werd Bosch van Drakestein als nieuwe
maire van Utrecht aangesteld van 1812 tot 1813. Bosch was in hoge mate gepousseerd (bevorderd)  door de prefect van het departement van de Zuiderzee, graaf De Celles. Deze prees in een brief aan Lebrun de ijver en de Fransgezindheid van zijn kandidaat en adviseerde geen acht te slaan (geen gehoor te geven) op de bezwaren, die tegen hem in Utrecht bestonden.

Hoe impopulair Bosch in zijn vaderstad was, bleek begin 1812 zeer duidelijk toen
hij gedeballoteerd (bij stemming afwijzen als lid) werd in de eliteclub Sic Semper. De weerzin van het Utrechtse patriciaat tegen Bosch van Drakestein had twee kanten.

1. Ten eerste was er de afkeer van deze parvenu (iemand met veel geld die zich beweegt in kringen waar hij door zijn komaf niet thuis hoort), die bovendien katholiek was.

2. Ten tweede, de ongeremde Fransgezindheid van de man. Anders dan zijn voorganger, die steeds had geprobeerd de Franse maatregelen zo veel mogelijk te verzachten, had Bosch van Drakestein
slechts tot doel zijn superieuren (hoger geplaatste personen) naar zijn beste vermogens te dienen. Soms ging hij daarin zelfs verder dan vereist was (zijn vermogen meer te laten zien aan hogere personen dan eigenlijk voor die tijd noodzakelijk was).

Na de terugtocht van de Fransen werd hij gevangen genomen, maar door Koning Willem I gerehabiliteerd (goede naam teruggegeven) en werd hij benoemd als lid van de Provinciale Staten van Utrecht van 1814 tot 1830. Ruim 4 jaar later, in april 1834, overleed Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein op 62-jarige leeftijd.

Interieur van een kamer in het voormalige claustrale (kanunnikenhuis) van St. Jan (Janskerkhof 17) te Utrecht in de periode 1790-1795 van familie Leyssius. Zo zou je een voorstelling kunnen maken hoe Jhr. Paulus Bosch van Drakestein en Henriëtte Hofmann tot 1839 in dit huis in weelde leefde samen met hun kinderen. Tussen 1800 en 1840 had Paulus zelfs schilderijen van Nederlandse meesters in huis hangen als Paulus Potter, Breugel, Jacob van Ruisdael en Moreelse. Huis is in 1886 gesloopt om plaats te maken voor een Openbare Lagere School. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer 35424.Interieur van een kamer in het voormalige claustrale (kanunnikenhuis) van St. Jan (Janskerkhof 17) te Utrecht in de periode 1790-1795 van familie Leyssius. Zo zou je een voorstelling kunnen maken hoe Jhr. Paulus Bosch van Drakestein en Henriëtte Hofmann tot 1839 in dit huis in weelde leefde samen met hun kinderen. Tussen 1800 en 1840 had Paulus zelfs schilderijen van Nederlandse meesters in huis hangen als Paulus Potter, Breugel, Jacob van Ruisdael en Moreelse. Huis is in 1886 gesloopt om plaats te maken voor een Openbare Lagere School. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer 35424.

Bronnen: Stilte na de storm- Utrecht in de eerste helft van de negentiende eeuw, Prof. Dr. R.E. de Bruin en Wikipedia.nl

Paulus was een groot liefhebber van het opkopen van het oude vast-, en onroerend goed van het kapittel van St. Jan. Deze kwamen na het tekenen van het keizerlijke decreet door Napoleon, op 21 februari 1811, toe aan de Nederlandse Staat der Domeinen. Tussen 1819 en 1821 werden deze vroegere kapittel goederen verkocht per afslag. Bosch kocht onder andere De Proosdij en Landgoed de Hennekamp in Ede aan op 1 december 1819. Deze waren tot 1811 het eigendom geweest van het kapittel van St. Jan. Ook landerijen, die onderdeel uit maakten van de Erfpachtcanon van het kapittel, kocht hij graag op in de omgeving van Utrecht. De bedoeling was hierop te verdienen. Hij had dat na verloop van tijd zo groots opgebouwd, dat Bosch in de laatste jaren van zijn leven ervan kon rentenieren.

Misschien las Paulus in het eerst kwart van de negentiende eeuw wel de Gazette Utrecht. Een Utrechtse krant met een Franse naam. Gazette is Frans voor krant. 

Overzicht van de immuniteit van St. Jan te Utrecht uit het zuiden gezien met in het midden het Janskerkhof met de Janskerk en rechts de Drift in 1604. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 39802.Overzicht van de immuniteit van St. Jan te Utrecht uit het zuiden gezien met in het midden het Janskerkhof met de Janskerk en rechts de Drift in 1604. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 39802.

Hierin stonden vrijwel alle aangeboden landgoederen en landerijen, die door de economisch ongunstige tijd op de vastgoedmarkt werden aangeboden. Een groot deel van deze goederen kocht Bosch aan in de loop van de tijd. Zo was hij actief in het familie vastgoedbedrijf en een van de grootste grootgrondbezitters uit zijn tijd in Utrecht.

Ook zou het goed mogelijk zijn geweest, dat Bosch regelmatig het een en het ander van zijn buurman hoorde over vast-, en onroerend goed, wat op de markt zou komen. Zijn buurman was Nicolaas Wilhelmus Budding. Een zeer vooraanstaand notaris, die begin negentiende eeuw met zijn kantoor in de binnenstad gevestigd was. Bosch was regelmatig te vinden bij Nicolaas op kantoor om een transactie te bekrachtigen of om een familie aangelegenheid vast te laten leggen.

Gezicht op het besneeuwde Janskerkhof te Utrecht uit het zuidwesten, met rechts op de achtergrond het Hotel des Pays Bas in 1859-1860. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 135060.Gezicht op het besneeuwde Janskerkhof te Utrecht uit het zuidwesten, met rechts op de achtergrond het Hotel des Pays Bas in 1859-1860. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 135060.

In de Utrechtsche Courant van 22 juli 1833 staat in advertentie 1410 het volgende te lezen:

"De Ondergeteekende betuigt bij deze den hartelijken dank aan allen, van welke hij de onderscheldene blijken van deelneming en belangstelling heeft mogen ontvangen gedurende zijne zeer ernstige ongesteldheid en aanvankelijke herstelling. P.W. Bosch van Drakestein

Utrecht 20. Julij 1833."

Hieruit kunnen we opmaken dat Paul in de zomer van 1833, ruim een jaar eerder niet meer gezond was.

Portret van Nicolaas Buddingh, notaris (1749-1835) en zijn echtgenote Anna van Royen (1754-1790) in 1790. Geschilderd door Christiaan van Geelen sr. (Utrecht 1755 - 1824 Utrecht). Jhr. Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein was de buurman en Nicolaas en tevens goede vriend. Paul deed graag zaken bij hem. Zoals het regelen van familie aangelegenheden en het vastleggen van aankopen van vast- en onroerend goed. Bron: Centraal Museum Utrecht.Portret van Nicolaas Buddingh, notaris (1749-1835) en zijn echtgenote Anna van Royen (1754-1790) in 1790. Geschilderd door Christiaan van Geelen sr. (Utrecht 1755 - 1824 Utrecht). Jhr. Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein was de buurman en Nicolaas en tevens goede vriend. Paul deed graag zaken bij hem. Zoals het regelen van familie aangelegenheden en het vastleggen van aankopen van vast- en onroerend goed. Bron: Centraal Museum Utrecht.

Na zijn overlijden in april 1834 liet Paul 1,5 miljoen gulden na aan zijn echtgenote en 9 kinderen.

In de Opregte Haarlemsche Courant van 26 juli 1834 staat het volgende te lezen:

Zegel van N.W. Buddingh, schout van De Vuursche. Bron: Het Utrechts Archief, 635 26.Zegel van N.W. Buddingh, schout van De Vuursche. Bron: Het Utrechts Archief, 635 26.

"Commissarissen en directeuren der Negotiatie ten lasten de Plantagien Waterland, Adrichem en Palkmeneribe en Surnimombo, gelegen in de Kolonie van Suriname, roepen bij deze op alle de Geinteresseerdens in de  gemelde Negotiatie om met hunne Aandeelen voorzien te compareren in den Doelen op de Garnalenmarkt op Donderdag den 31ste Julij eerstkomende, ten half twee uur, ten einden volgens art. A der op 20 december 1826 gearresteerde Conventie over te gaan tot de benoeming van eene nieuwe Commissaris, in plaats van de overleden Heer P.W. Bosch van Drakestein".

Uit deze krantenadvertentie kunnen we opmaken dat Paul Bosch ook commissaris was van een Negotiatie fonds. Zo'n beleggingsfonds was in de achttiende-, en negentiende eeuw bedoeld om de koffieplantages in Zuid Amerika te ondersteunen. Mensen met veel geld staken dan 1000 gulden in het fonds als obligatie. Waardoor de lokale koffieboeren in Suriname hun eigen koffieplantage konden runnen. De koffieboeren hadden bij zulke leningen hun plantage als onderpand. Mochten ze aan hun betalingsverplichting niet meer kunnen voldoen.

Gezicht op de Janskerk aan het Janskerkhof te Utrecht uit het noorden in 1710-1730. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 37208.Gezicht op de Janskerk aan het Janskerkhof te Utrecht uit het noorden in 1710-1730. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 37208.

Bij de eerste bevolkingsregistratie volgens de Franse wet in 1813. Was het toenmalige huis van familie Bosch van Drakestein aan het Janskerkhof 17 en 17a geadresseerd aan de St. Jan nr. 8. Volgens het register staan de volgende personen op dit adres geregistreerd:

1. Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein (maire (burgemeester)) (41 jaar)

2. Henriëtte Hofmann (36 jaar)

3. Willem Bosch van Drakestein (14 jaar)

4. Frederik Lodewijk Hebert Jan Bosch van Drakestein (13 jaar)

5. Henriette Josephine Jacqueline Bosch van Drakestein (11 jaar)

6. Paulina Elisabeth Bosch van Drakestein (9 jaar)

7. Hendrik Willem Bosch van Drakestein (8 jaar)

8. Carolus Theodorus Johannes Bosch van Drakestein (6 jaar)

9. Elisabeth Petronella Bosch van Drakestein (4 jaar)

10. Johannes Gerardus Bosch van Drakestein (2 jaar)

11. M.E. van Bester (34 jaar) (Servante)

12. A. van Schaik (48 jaar) (Servante)

13. Cornelia van Heumen (35 jaar) (Servante)

14. Arnold Frippeluur (29 jaar) (Servante)

Gezicht op de voorgevel van het enigszins terugliggende voormalige claustrale huis (Janskerkhof 17) te Utrecht op 1 december 1886 net voor de sloop. Huis waar waar familie Bosch van Drakestein ruim 28 jaar gewoond heeft. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 30705.Gezicht op de voorgevel van het enigszins terugliggende voormalige claustrale huis (Janskerkhof 17) te Utrecht op 1 december 1886 net voor de sloop. Huis waar waar familie Bosch van Drakestein ruim 28 jaar gewoond heeft. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 30705.

 Bij de tweede bevolkingsregistratie volgens de Nederlandse wet in 1823. Was het toenmalige huis van familie Bosch van Drakestein aan het Janskerkhof 17 en 17a geadresseerd aan in wijk H onder huisnummer 593. Volgens het register staan de volgende personen op dit adres geregistreerd:

1. Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein (Lid van de Provinciale Staten van Utrecht) (52 jaar)
2. Henriette Hofmann (46 jaar)
3. Willem Bosch van Drakestein (26 jaar) (advocaat)
4. Elisabeth Petronella Bosch van Drakestein (15 jaar)
5.  Johannes Gerardus Bosch van Drakestein (14 jaar)
6. Gerard Willem Bosch van Drakestein (11 jaar) 

Bij de derde bevolkingsregistratie volgens de Nederlandse wet in 1829. Was het toenmalige huis van familie Bosch van Drakestein aan het Janskerkhof 17 en 17a geadresseerd aan in wijk H onder huisnummer 593. Volgens het register staan de volgende personen op dit adres geregistreerd: 

1. Jhr. Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein (58 jaar) 

2. Henriette Hofmann (50 jaar) 

3. Jhr. Willem Bosch van Drakestein (advocaat) (30 jaar) 

4. Jhr. Gerard Willem Bosch van Drakestein (student) (18 jaar) 

5. Frans van Gorcum (professioneel huisbediende) (23 jaar) 

6. Johanna Grootharden (keukenmeid) (50 jaar) 

7. Jansje La Ros (kamenier) (40 jaar) 

8. Wilhelmina Achthoven (werkmeid) (21 jaar) 

9. Peter van de Vloed (knecht) (36 jaar)

Bij de vierde bevolkingsregistratie volgens de Nederlandse wet in 1840. Was het toenmalige huis van familie Bosch van Drakestein aan het Janskerkhof 17 en 17a geadresseerd aan in wijk H onder huisnummer 593. Volgens het register staan de volgende personen op dit adres geregistreerd:

1. Aletto Krafie (kamernier) (29 jaar)

2. Wilhelmina Achthoven (wekmeid) (31 jaar)

3. Hendriea Merkenhoff (keukenmeid) (32 jaar)

4. Frans Arts Jr. (huisknecht) (22 jaar)

Henriette Hofmann was de laatste van het gezin die het huis aan het Janskekrhof verliet toen ze eind december 1839 overleed. Alleen het huispersoneel bleef bij de nieuwe bevolkingstelling van het jaar 1840.

Gezicht op de Openbare School (Janskerkhof 17) te Utrecht. Dit gebouw verving in 1887 het huis van familie Bosch van Drakestein. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 79105.Gezicht op de Openbare School (Janskerkhof 17) te Utrecht. Dit gebouw verving in 1887 het huis van familie Bosch van Drakestein. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 79105.

Begraafplaats Soestbergen

Gansstraat 167 te Utrecht, Tolsteeg

Op de site "Online-begraafplaatsen.nl" kwam onze stichting er recentelijk achter dat Jhr. Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein op begraafplaats Soestbergen in een familiegraf is bijgezet na zijn overlijden in april 1834. Op 3 januari 1840 werd zijn echtgenote Henriëtte Hofmann bijgezet in Graf 21 in de Taart of Rotonde van Zocher (tuinarchitect).

Begraafplaats Soestbergen te Utrecht is in 1829 aangelegd middels een besluit van Koning Willem I, die in heel Nederland liet verordenen dat overledenen niet meer in de kerk begraven mochten worden. Na dit besluit werd net buiten de vele steden en dorpen een begraafplaats aangelegd. 

Op 18 oktober 1837 staat in de Utrechtsche Courant te lezen dat op 26 oktober 1837 op landgoed Nieuw-Amelisweerd diverse roerende goederen zullen worden verkocht. Jhr. Willem Bosch van Drakestein. De jonkheer hield een flinke opruiming. Bron: Utrechtsche Courant 18-10-1837 Delpher.nl.Op 18 oktober 1837 staat in de Utrechtsche Courant te lezen dat op 26 oktober 1837 op landgoed Nieuw-Amelisweerd diverse roerende goederen zullen worden verkocht. Jhr. Willem Bosch van Drakestein. De jonkheer hield een flinke opruiming. Bron: Utrechtsche Courant 18-10-1837 Delpher.nl.

Bij de aanleg van Soestbergen moest een deel van het Houtense Zandpad een stukje verlegd worden in oostelijke richting. De begraafplaats is aangelegd op grond van de vroegere tuin van Landgoed Soestbergen. De begraafplaats was de eerste gemeentelijk openbare begraafplaats door de gemeente Utrecht aangelegd vanaf 1829. Bij besluit van het college van burgemeester en wethouders van Utrecht werd rond 1930 de naam en volgorde van de Utrechtse begraafplaatsen vastgesteld. Soestbergen was dus de eerste Algemene begraafplaats, begraafplaats Kovelswade de tweede Algemene begraafplaats aangelegd in 1900-1901. Begraafplaats Tolsteeg de derde Algemene begraafplaats aangelegd in 1930. Als laatste de vierde Algemene begraafplaats Daelwijk gelegen in Utrecht Overvecht, aangelegd in de jaren zestig van de twintigste eeuw.

Begraafplaatsen Soestbergen, Kovelswade en Tolsteeg zijn allen aan de oostelijke en zuidelijke kant van Utrecht aangelegd (rondom de spoorlijn Utrecht-'s-Hertogenbosch, Utrecht-Arnhem, Waterlinieweg, Gansstraat en Koningsweg).

In de jaren die volgden werden andere familieleden van Henriëtte Hofmann bijgezet in het graf. Volgens het grafregister is het familiegraf vanaf 18 augustus 1877 voor onbepaalde tijd gesloten. De volgende familieleden Bosch van Drakestein en Hofmann zijn in het graf bijgezet:

1. Begraven: 1832-08-28 J.C. Hofmann, 

2. Begraven: 1834-04-22 P.W. Bosch van Drakestein, 

3.   Begraven: 1835-05-24 H.H. Hofmann, 

4. Begraven: 1837-05-16 J.A. Hofmann, 

5. Begraven: 1840-01-03 H. Hofmann Wed. P.W. Bosch van Drakestein, 

6. Begraven: 1847-11-11 H.P. Hofmann Wed. C.F. van Aken, 

7. Begraven: 1858-08-28 C. Hofmann.

Rechthebbende op graf 21: Jhr. Willem Bosch van Drakestein

Bron: Het Utrechts Archief Archief 1376 88.

Aankoop landgoederen Nieuw-Amelisweerd en

Oud-Amelisweerd

Portret van Jan Pieter van Wickevoort Crommelin (1763-1837). Bron: RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.Portret van Jan Pieter van Wickevoort Crommelin (1763-1837). Bron: RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.

Jhr. Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein kocht op zaterdag 24 augustus 1811 ten overstaan van de Utrechtse notaris Van Ommeren de landgoederen Nieuw-, en Oud-Amelisweerd van mr. Jan Pieter van Wickevoort Crommelin.

Dit voor een totaal bedrag van f. 145.000 gulden.

Hierbij behoorden vele landerijen en hofsteden in Bunnik en Vechten, Rhijnauwen, Oud-Wulven en Maarschalkerweerd.

Jan Pieter had Nieuw-, en Oud-Amelisweerd daarvoor in 1810 van Koning Lodewijk Napoleon gekocht. Dit was waarschijnlijk bedoeld om hem van dienst te zijn en destijds snel van zijn onroerend goed vermogens in de Nederlanden af te komen. Jan Pieter heeft in de periode dat hij Nieuw-, en Oud-Amelisweerd in eigendom had nog geprobeerd de landhuizen te verhuren. Dit is naar alle waarschijnlijkheid niet gelukt, zo te zien is aan zijn korte eigendomsstaat.

Jan Pieter van Wickevoort Crommelin was President der Nationale Conventie, kanselier van het Koninkrijk Holland en lid van de eerste Kamer der Staatsraad.

Hij was gehuwd met Catharina van Lennep te Heemstede (Noord-Holland) op 24 oktober 1790.

Het echtpaar had 3 kinderen: Jan Pieter Adolf van Wickevoort Crommelin, Henri Samuel van Wickevoort Crommelin en Maria Catharina van Wickevoort Crommelin.

Handtekeningen van Jan Pieter Wickevoort Crommelin en Jhr. Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein onder de notariële akten voor notaris van Ommeren te Utrecht om de koop te bevestigen van Nieuw-, en Oud-Amelisweerd op 26 augustus 1811. Bron: Het Utrechts Archief 34-4 Notarissen in de stad Utrecht U320b010 1811 Blz. 288 Aktenummer: 64.Handtekeningen van Jan Pieter Wickevoort Crommelin en Jhr. Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein onder de notariële akten voor notaris van Ommeren te Utrecht om de koop te bevestigen van Nieuw-, en Oud-Amelisweerd op 26 augustus 1811. Bron: Het Utrechts Archief 34-4 Notarissen in de stad Utrecht U320b010 1811 Blz. 288 Aktenummer: 64.

Bosch van Drakesteinlaan


Het Utrechtsch Nieuwsblad van 26 november 1953. Bron: krantenbank Het Utrechts Archief.Het Utrechtsch Nieuwsblad van 26 november 1953. Bron: krantenbank Het Utrechts Archief.

In 1953 en 1954 werd ten westen van het fort Lunet I aan de Koningsweg het uitbreidingsplan Krommerijn gerealiseerd.

Bij deze naoorlogse stadsuitbreiding werden diverse appartementen en huizenblokken gebouwd. Al in de jaren dertig van de twintigste eeuw was Utrecht al
in gesprek met het ministerie van Oorlog om in de omgeving van 'De Vier Lunetten op de Houtense Vlakte' te kunnen bouwen. Maar door de wet op de Verboden Kringen uit midden negentiende eeuw, was het bijna onbegonnen werk en ook verboden om binnen bepaalde afstanden van de Nieuwe Hollandse Waterlinie forten te bouwen.

Pas na het opheffen van de Kringenwet in 1952 kon Utrecht beginnen met zijn zo gewenste stadsuitbreiding aan de oostkant van de stad. Dit betrof dus het uitbreidingsplan Krommerijn.

Op 18 november 1953 werd bij besluit van de gemeentesecretaris J. de Lange en burgemeester Jhr. C.J.A. de Ranitz van de gemeente Utrecht de diverse straatnamen van het uitbreidingsplan Krommerijn vastegsteld. Het betrof de volgende straatnamen: Adriaen van Ostadelaan, Tamboersdijk, Kranenburgerweg, Kozakkenweg, Fransestraat, Bosch van Drakesteinlaan en het Lodewijk Napoleonplantsoen.

Het Utrechtsch Nieuwsblad van 26 november 1953 schreef over de nieuwe straatnamen van de stad het volgende:

STADSNIEUWS

Straatnamen in Krommerijnplan.

Burgemeester van wethouders van Utrecht hebben namen gegeven aan een aantal straten in het uitbreidingsplan Krommerijn.
De straat gelegen in het verlengde van de Adriaen van Ostadelaan, tot het punt waar deze afbuigt en zich voortzet evenwijdig aan de Rijksweg nr. 22,
(Waterlinieweg) wordt eveneens Adriaen van Ostadelaan. De straat gaande van het einde van de Adriaen van Ostadelaan zoals hierboven omschreven, in ongeveer
zuidwestelijke richting evenwijdig aan de Rijksweg nr. 22 tot aan de Koningsweg, wordt Tamboersdijk. De straat, die van de Koningsweg, getekend van de spoorwegovergang af de eerste zijnstraat zal zijn in ongeveer noordoostelijke richting, wordt Kranenburgerweg.
De straat, die ten zuidoosten van de Kranenburgerweg evenwijdig daaraan zal lopen, zal Kozakkenweg heten.

Luchtfoto van het Lodewijk Napoleonplantsoen te Utrecht, uit het noordoosten; rechts de Bosch van Drakesteinlaan, de Fransestraat en de Kozakkenweg; op de achtergrond de Koningsweg in juni 2004. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 40072.Luchtfoto van het Lodewijk Napoleonplantsoen te Utrecht, uit het noordoosten; rechts de Bosch van Drakesteinlaan, de Fransestraat en de Kozakkenweg; op de achtergrond de Koningsweg in juni 2004. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 40072.

De straat, die gerekend van de Koningsweg af de eerste verbinding zal vormen tussen de Kranenburgerweg en de Kozakkenweg, evenals op deze
straat uitkomende toegangspaden tot woningblokken, wordt Fransestraat.
De straat, die ten noorden van de Fransestraat evenwijdig daaraan zal lopen, wordt Bosch van Drakesteinlaan.

De straten en de toegangspaden tot woningblokken aan te leggen op het terrein, begrensd door de Kozakkenweg, de Krommerijn, de Tamboersdijk en de Koningsweg,
krijgen de naam Lodewijk Napoleonplantsoen. De namen Tamboersdijk en Kranenburgerweg zijn historische benamingen. De eerste is gelijkduidend aan de in de volksmondbekende benamingen van een ongeveer daar gelegen landweg, terwijl de Kranenburgerweg is genoemd naar de buurtschap en  molen, vanouds bekend onder de naam ,,Kranenburg". Met de overige benamingen wordt de herinnering levendig gehouden aan de Franse tijd. Op 28 november 1813 kwamen de Kozakken te Utrecht en verlieten de Franse troepen de stad.
Jhr. mr. P.W. Bosch van Drakestein was burgemeester van Utrecht in de jaren 1812-1813. Lodewijk Napoleon was Koning van Holland van 1806-1810.

Gezicht op de Kromme Rijn te Utrecht, vanaf de spoorbrug in de Oostspoorlijn, na het verbreden van de rivier en het aanbrengen van nieuwe beschoeiing. Op de achtergrond de Waterloobrug omstreeks 1970-1971. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 45976.Gezicht op de Kromme Rijn te Utrecht, vanaf de spoorbrug in de Oostspoorlijn, na het verbreden van de rivier en het aanbrengen van nieuwe beschoeiing. Op de achtergrond de Waterloobrug omstreeks 1970-1971. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 45976.

Bron: Krantenbank Het Utrechts Archief, archief straatnaamcommissie, gemeente Utrecht, Alice Oosterhoff.

Geschiedenis Landgoed Nieuw-Amelisweerd

Koningslaan 1, 3 en 5

Het witgepleisterde in classicistische stijl opgetrokken buitenhuis, gelegen in het parkbos Amelisweerd is gebouwd tussen 1684 en 1707. Omstreeks 1860 heeft het huis het huidige aanzien gekregen. Bij het huis staan het koetshuis dat omstreeks 1750 is gebouwd en een schuurtje uit ca 1900.

Geschiedenis

Nieuw-Amelisweerd is in oorsprong een middeleeuws huis gebouwd op de waarden van de Kromme Rijn. Kort voor 1227 krijgt ridder Amelis van Werden (of de Insula), een stuk grond in leen ter ontginning van het kapittel van Oud-Munster te Utrecht. Naar deze ridder wordt het landgoed genoemd dat al in de 14de eeuw wordt gesplitst in Oud- en Nieuw-Amelisweerd. Nieuw-Amelisweerd wordt ook Groenewoude genoemd naar Ernst van Groenewoude die in 1380 met het goed wordt beleend. In 1538 wordt Nieuw-Amelisweerd tot ridderhofstad verklaard. Deze ridderhofstad was een vrij bescheiden omgracht middeleeuws huis van een bouwlaag op een hoge kelderverdieping. Het had een L-vormige plattegrond met 3 door schoorstenen bekroonde zijtopgevels en enige aanbouwen in de binnenhoek. De toegang werd gevormd door een houten brug over de gracht.

Huize Nieuw-Amelisweerd in 1965 net na de verkoop aan de gemeente Utrecht.Huize Nieuw-Amelisweerd in 1965 net na de verkoop aan de gemeente Utrecht.


In het rampjaar 1672 werd Nieuw-Amelisweerd door de Franse troepen verwoest. Tussen 1682 en 1716 is Hendrik baron van Utenhove, kolonel der infanterie de nieuwe eigenaar. Hij liet tussen 1684 en 1707 een nieuw huis bouwen, van een verdieping op een onderbouw met een zadeldak tussen tuitgevels. De brede frontgevel werd gedomineerd door een verhoogde middenpartij met pilasters. In plaats van een opvallende midden ingang had het huis twee eenvoudige deuren aan weerszijden van de middenpartij. Het omgrachte terrein met de fundamenten van de middeleeuwse ridderhofstad bleef voor het nieuwe huis liggen. Vermoedelijk liet Van Utenhove voor en achter het huis de eerste bossen aanleggen. In de loop van de 18de eeuw werd het huis met een lage etage verhoogd.

In 1768 erfde Maria Jacoba gravin van Efferen Nieuw-Amelisweerd van haar man Hendrik van Utenhove. Zij hertrouwde in 1771 met Henri Maximilien de St. Simon, markies de Sandricourt. Na dit huwelijk ging Nieuw-Amelisweerd bij testamentaire beschikking van Hendrik van Utenhove, over op zijn neef Maurits Carel van Utenhove. Maria Jacoba van Efferen en haar tweede echtgenoot mochten op Nieuw-Amelisweerd blijven wonen. De markies de Sandricourt was een groot plantenliefhebber. Hij liet in het park o.a. de Sneeuwklokjeslaan aanleggen en zorgde voor de vroeg-landschappelijke parkaanleg, die nog ten grondslag ligt aan de huidige.

Verworven gronden, landerijen, boerderijen en landgoederen door Jhr. Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein (1771-1834) tussen 1798 en 1832.

De tot nu toe bekende uitgezochte gegevens door SHH van grond aankopen door Jhr. Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein tussen 1798 en 1832. Let op: galerij wordt van tijd tot tijd aangevuld met meer kaarten van grondaankopen. Zie voor nadere informatie over deze verwervingen de familiepagina Bosch van Oud-Amelisweerd, Kaarten: HISGIS.nl Utrecht

In 1808 werd door Maximiliaan Louis baron van Utenhove, zoon van Maurits Carel, Nieuw-Amelisweerd verkocht aan koning Lodewijk Napoleon. Van 1808 tot 1810 was Lodewijk Napoleon eigenaar van zowel Oud- als Nieuw-Amelisweerd. Nieuw-Amelisweerd was bestemd voor zijn manschappen, zelf verbleef hij op Oud-Amelisweerd. Bij beide buitenhuizen werden wijzigingen in Empire-stijl aangebracht, o.a. in de roedeverdeling van de vensters. Voor de tuinen werden door Alexandre Dufour allerlei grootse plannen ontworpen, die echter nooit zijn uitgevoerd. De koning kwam er nauwelijks, hij verbleef meestal op ‘t Loo.

In 1810 werden Oud- en Nieuw-Amelisweerd openbaar verkocht. Koper was J. P. Wickevoort Crommelin, mogelijk om de afgezette koning van dienst te zijn. Een jaar later verkocht hij beide Amelisweerden voor ƒ145.000,- aan Paulus Willem Bosch van Drakestein, burgemeester van         Utrecht. Na diens dood in 1834 werden beide verdeeld onder zijn zoons. Zijn kleinzoon Henricus Cornelis Bosch van Drakestein liet omstreeks 1860 het huis wit pleisteren volgens de laatste mode en met twee vleugels aan de achterzijde uitbreiden. In het park werden belangrijke wijzigingen aangebracht. In 1964 is Nieuw-Amelisweerd eigendom van de gemeente Utrecht geworden.

Kaart van de landgoederen Nieuw-Amelisweerd en Oud-Amelisweerd uit het jaar 1808. Kaart is tevens nog in het bezit van familie Bosch van Drakestein.Kaart van de landgoederen Nieuw-Amelisweerd en Oud-Amelisweerd uit het jaar 1808. Kaart is tevens nog in het bezit van familie Bosch van Drakestein.

De markies de Sandricourt was een groot plantenliefhebber. Hij liet in het park o.a. de Sneeuwklokjeslaan aanleggen en zorgde voor de vroeg-landschappelijke parkaanleg, die nog ten grondslag ligt aan de huidige, en werd het park voor publiek opengesteld. Het hoofdgebouw is in 1984 geschikt gemaakt voor zgn. Van Dam wooneenheden.

Het Parkbos

Nieuw-Amelisweerd lag in de 17de en begin 18de eeuw temidden van wei- en bouwland. Van de oorspronkelijke oerbossen en hei was door ontginning en houtkap niet veel overgebleven. Er lag aan de zuidzijde naast het hoofdgebouw een moestuin. Vermoedelijk omstreeks het midden van de 18de eeuw is hier het koetshuis annex tuinmanswoning en oranjerie neergezet. Hendrik van Utenhove is waarschijnlijk begonnen met de aanleg van de eerste bossen. Een beschrijving uit 1772 vermeldt de aanwezigheid van boomaanplant, waartoe het sterrebos behoorde, gelegen voor het huis aan de overzijde van de Kromme Rijn, tegenwoordig het Markiezenbos genoemd naar Markies de Sandricourt.

Gezicht op het bos van Nieuw-Amelisweerd tussen Utrecht en Bunnik met daarvoor een vlak (heide)landschap in 1747. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 38021.Gezicht op het bos van Nieuw-Amelisweerd tussen Utrecht en Bunnik met daarvoor een vlak (heide)landschap in 1747. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 38021.

Deze aanleg met zijn 3 lanen die in een punt samenkomen (zgn. patte d'oie-ganzevoet), behoort tot de geometrische periode in de tuinkunst. Een van deze lanen was gericht op de Domtoren. De middelste laan, de oorspronkelijke oprijlaan, die langs de zijkant van de oude ridderhofstad en langs het latere nieuwe huis voerde, werd gehandhaafd als toegangsweg. Parallel aan deze laan werd een zichtlaan toegevoegd in de as van het nieuwe huis. Dit is de nog bestaande Sneeuwklokjeslaan.

Kort na 1771 werd door Markies de Sandricourt het park uitgebreid met boomgroepen en bloemdragende heesters in de landschapsstijl die in opkomst was. De voor het huis gelegen vierkante gracht met fundering van de oude ridderhofstad werd gewijzigd in een ronde viskom, die in de 19de eeuw zou worden gedempt. Uit deze periode dateren waarschijnlijk ook de ronde vijver in het bos achter het huis met restanten van naar verschillende kanten uit waaierende paden en de slingervijver, evenals het eilandje (oorspronkelijk 3 naast elkaar) in de Kromme Rijn ten zuidwesten van het huis. De Saint Simon is waarschijnlijk ook degene geweest die de wilde hyacinten, sneeuwklokjes e.d. heeft geïntroduceerd, die we aantreffen in het parkbos. Omstreeks 1860 werd in opdracht van H .P.C. Bosch van Drakestein de tuin verder in landschapsstijl aangepast.

Gezicht in het bos van Nieuw-Amelisweerd tussen Utrecht en Bunnik met de Kromme Rijn ter hoogte van de toegangsbrug tot het huis, uit het noorden. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnnumer: 38020.Gezicht in het bos van Nieuw-Amelisweerd tussen Utrecht en Bunnik met de Kromme Rijn ter hoogte van de toegangsbrug tot het huis, uit het noorden. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnnumer: 38020.

De oprijlaan werd iets naar het noorden verlegd, zodat men met een bocht bij het huis uitkwam. De oude brug werd vervangen door de huidige en voorzien van decoratieve gietijzeren balustrades. D oor het graven van een sloot tussen de Kromme Rijn en het Keukenwater ontstond een belangrijke zichtas op de Kromme Rijn en een eilandje waarop een tuin in landschappelijke stijl werd aangelegd. Een brug gaf toegang tot dit eilandje. Vanuit het huis waren naar alle zijden uitzichten mogelijk. Omstreeks 1889 ontwierp de tuinarchitect L. Springer nog een uitbreiding voor het park ten zuiden van het huis, aan weerszijden van de Kromme Rijn. Het ontwerp werd niet letterlijk uitgevoerd.

Gezicht op het landgoed Nieuw-Amelisweerd te Bunnik in 1901. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 79896.Gezicht op het landgoed Nieuw-Amelisweerd te Bunnik in 1901. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 79896.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het bos ernstig beschadigd. Het huis werd door de Duitsers ontruimd en de gietijzerenbrug opgeblazen. Later zou deze weer worden hersteld. In 1945 werd het gebied onder water gezet, waardoor een groot aantal beuken dood zijn gegaan. Bij de aanleg van de RW 27 door het westelijk deel van het parkbos is een deel gekapt en is de hoofdingang met de portierswoning (in 1978 gesloopt) komen te vervallen. De Sneeuwklokjeslaan is recentelijk hersteld en vormt de belangrijkste zichtas op het hoofdgebouw. Ten noorden van het parkbos ligt een weide-gebied met aan de Kromme Rijn de monumentale 17de eeuwse krukhuisboerderij ’De Boeije‘, oorspronkelijk een pachtboerderij bij Nieuw-Amelisweerd. Vanaf de boerderij loopt een pad naar het hoofdgebouw.

Portret van Louis Napoleon Bonaparte (1778-1846), koning van Holland (1806-1810), echtgenoot van Eugenie Hortense de Beauharnais (1783-1837). Schilderij bevindt zich in het Rijksmuseum te Amsterdam.Portret van Louis Napoleon Bonaparte (1778-1846), koning van Holland (1806-1810), echtgenoot van Eugenie Hortense de Beauharnais (1783-1837). Schilderij bevindt zich in het Rijksmuseum te Amsterdam.

Beschrijving

Het U-vormige, witgepleisterde herenhuis ligt met de voorzijde naar de Kromme Rijn. De symmetrisch ingedeelde voorgevel is acht traveeën breed en voorzien van een licht risalerende middenpartij met twee brede schuifvensters, waarvoor een houten veranda is geplaatst. De veranda heeft een zwart/rode tegelvloer en dubbele houten ionische zuiltjes, die roeden bovenlichten  dragen. Tevens is de kroonlijst versierd met een tandlijst. Aan weerszijden van de veranda zijn twee schuifvensters, waartussen openslaande deuren met bovenlichten. Op de verdieping zien we acht 4-ruitsschuifvensters. Alle vensters zijn voorzien van Louvre-luiken. De voorgevel krijgt extra nadruk door het sierpleisterwerk in de vorm van strekken, paneellisenen als hoekmarkering en een paneelfries onder de overdragende houten dakgoot, die gedragen wordt door voluut-klossen. De achtergevel is a-symmetrisch en heeft twee uitgebouwde hoekvleugels, waarvan de linker smaller en minder diep is dan de rechter. In het midden van de achtergevel is een ingang gemaakt. Op de verdieping is ter hoogte van het trappenhuis een drielichtsvenster aangebracht.

Gezicht op de achtergevel van het huis Nieuw-Amelisweerd (Koningslaan 1) te Bunnik in 1963. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 79895.Gezicht op de achtergevel van het huis Nieuw-Amelisweerd (Koningslaan 1) te Bunnik in 1963. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 79895.


Ten zuid-oosten van het hoofdgebouw staat het koetshuis, annex koetsiers- en tuinmanswoning. Aan de ene korte zijde van het rechthoekige gebouw bevindt zich de symmetrische witgepleisterde voorgevel van het koetshuis met twee dubbele koetshuis deuren in een toogveld. Hierboven is een dakhuis aangebracht met een zolderluik naar de hooizolder. Het dakhuis dat door de daklijst heen breekt is voorzien van een topgevel en een overdragend zadeldak, gedragen door houten schoren. Aan de andere zijde bevindt zich de symmetrische voorgevel van de tuinmanswoning, met een centraal geplaatste ingang, geflankeerd door een 18 de eeuws roeden schuifvenster. De linker lange zijgevel wordt onderbroken door de witgepleisterde voorgevel van de koetsierswoning, voorzien van imitatie vakwerk en een door de daklijst heen brekende topgevel met een zadeldak haaks op het hoofddak.

Gezicht op het boswachtershuis Koningsweg 372-374 te Utrecht, bij de oprijlaan naar het huis Nieuw-Amelisweerd, kort voor de afbraak in 1978. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 825467.Gezicht op het boswachtershuis Koningsweg 372-374 te Utrecht, bij de oprijlaan naar het huis Nieuw-Amelisweerd, kort voor de afbraak in 1978. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 825467.

De ingang tot de woning, die onderkelderd is, ligt hoger in een inpandig portiek en is via een trapje te bereiken. Tegen de rechter zijgevel was oorspronkelijk de oranjerie, die in 1929 is gesloopt, aangebouwd. In het metselwerk van beide lange zijgevels zijn nog oude raamtracéringen zichtbaar. Vlakbij het koetshuis staat grenzend aan de voormalige moestuin een bergschuurtje, dat opgetrokken is in gele baksteen met horizontale banden in rode baksteen. Langs de rand van het zadeldak zijn gestoken windveren aangebracht. Het is deels in gebruik als schaft lokaal voor de tuinlieden en deels als schapenstal.

Bron: Bunnik Geschiedenis en Architect, Saskia van Ginkel-Meester, 1989, Kerckebosch Uitgeverij.

Bewoners Landgoed Nieuw-Amelisweerd in de zomer van 1849

Gemeente Rhijnauwen:

Huisnummer: 10 ...Landgoed Nieuw-Amelisweerd

1.   Jhr. Willem Bosch van Drakestein ... 51 jaar (M) ... Lid van de gemeenteraad van Utrecht.

2.   Joanna Sara ten Hagen ... 47 jaar (V) ... (Geen).

3.   Jhr. Henricus Paulus Cornelis Bosch van Drakestein ... 10 jaar (M) ... Schoolleerling.

4.   Gerrit Verhoef ... 30 jaar (M) ... Koetsier.

5.   Alijda Schouten ... 25 jaar (V) ... Keukenmeid.

6.   Johanna Woudenberg ... 25 jaar (V) ... Werkmeid.

7.   Johanna Antonia van Rossum ... 23 jaar (V) ... Gouvernante of Bonne.

8.   Johanna Hermina ten Hagen ... 26 jaar (V) ... (Geen).

Huisnummer: 11 ... Landgoed Nieuw-Amelisweerd

1.   Antonnis van Kesteren ... 30 jaar (M) ... Tuinbaas.

2.   Johanna van Zijl ... 27 jaar (V) ... (Geen).

3.   Jacobus van Kesteren ... 3 jaar (M) ... (Geen).

4.   Geertruida van Kesteren ... 1 jaar (V) ... (Geen).

Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), Wijk bij Duurstede. Toegang 218 Gemeentebestuur Rhijnauwen 1816-1857 (1919) (51).

Jhr. Henricus Paulus Cornelis Bosch van Drakestein

Portret van Jhr. Henricus Paulus Cornelis Bosch van Drakestein (1839-1914). Bron: RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.Portret van Jhr. Henricus Paulus Cornelis Bosch van Drakestein (1839-1914). Bron: RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.

Jhr. Henricus Paulus Cornelis Bosch van Drakestein. Geboren 31 december 1839 te Huize Nieuw-Amelisweerd, Bunnik (Utrecht) en overleden 17 augustus 1914 te Huize Nieuw-Amelisweerd te Bunnik (Utrecht).

Henricus was de zoon van Jhr. Willem Bosch van Drakestein, geboren op 15 augustus 1798 te Utrecht en overleden op 1 september 1853 op Huize Nieuw-Amelisweerd, Rhijnauwen Bunnik (Utrecht). Willem was de oudste zoon was Jhr. Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein.

Henricus moeder was Joanna Sara ten Hagen, geboren op 11 juli 1802 te Utrecht en overleden 8 maart 1863 te Huize Nieuw-Amelisweerd, Bunnik (Utrecht).

Henricus woonde met zijn ouders Willem en Johanna Sara Ten Hagen op de Minrebroederstraat 11.

Henricus was de kleinzoon van Jhr. Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein .

Henricus was lid van de Eerste Kamer der Staten Generaal en kamerheer in buitengewone dienst van koningin Wilhelmina.

Hij werd opgeleid in Katwijk aan de Rijn. Hij was hoogheemraad van 1870 tot 1901 en dijkgraaf van 1901 tot aan zijn overlijden van het Hoogheemraadschap de Lekdijk Bovendams.

In 1880 werd hij gekozen tot lid van de Provinciale Staten van Utrecht en op 11 november 1901 vaardigde dat college hem af naar de Eerste kamer der Staten Generaal. Hij werd benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw en hij bezat het onderscheidingsteken van de Orde van Sint-Gregorius de Grote.

Henricus trad de eerste keer in het huwelijk op 30 april 1861 te Utrecht met zijn nicht Henriëtta Carolina Cecilia Bosch van Drakestein, geboren op 8 juli 1838 te Utrecht.Zij is overleden  op 28 juli 1870 te Huize Nieuw-Amelisweerd, Bunnik (Utrecht) in de leeftijd van 32 jaar.

Henricus en Henriëtte kregen 5 kinderen:

Portret van Jkvr. Henriette Caroline Pauline Cecilia Bosch van Drakestein (1838-1870). Zij was de eerste vrouw van Henricus Paulus Cornelis Bosch van Drakestein. Bron: RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.Portret van Jkvr. Henriette Caroline Pauline Cecilia Bosch van Drakestein (1838-1870). Zij was de eerste vrouw van Henricus Paulus Cornelis Bosch van Drakestein. Bron: RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.

A.   Jhr. Willem Frederik Carel Bosch van Drakestein. Geboren 24 juni 1864 te Utrecht. Overleden 16 juni 1865 te Utrecht.

B.   Jhr. Johannes Ludovicus Paulus Bosch van Drakestein Zie voor verdere uitleg op deze pagina.

C.   Jkvr. Cecilia Henriette Leonie Marie Bosch van Drakestein. Geboren 24 februari 1867 te Huize Nieuw-Amelisweerd, Bunnik (Utrecht). Overleden op 1 november 1930 te Arnhem  (Gelderland). Zij werd 63 jaar. Cecila trouwde in 1889 met Jhr. Paulus Jozefus Aloysius Anacletus Maria van Nispen Tot Sevenaer. Geboren 13 juli 1856 te Arnhem (Gelderland). Overleden op 30 november 1944. Paulus was vrijheer van Kessenich en heer van Hunsel. Hij was lid van de Gedeputeerde Staten van Gelderland. Zij kregen 5 kinderen.

Een van hun zonen en diens zoon (achterkleinzoon van Henricus, Jhr. Paulus Carolus Ignatius Gerardus Maria van Nispen tot Sevenaer) vererven na het overlijden van Henricus in augustus 1914 alle losse landerijen en onroerende goederen van het landgoed Nieuw-Amelisweerd.

D.   Jhr. Hendrik Frederik Bosch van Drakestein. Geboren op 4 augustus 1868 te Huize Nieuw-Amelisweerd, Bunnik (Utrecht). Overleden op 3 april 1869 te Huize Nieuw-Amelisweerd, Bunnik (Utrecht).

E.   Jkvr. Caroline Augusta Bosch van Drakestein. Geboren op 9 juli 1870 te Huize Nieuw-Amelisweerd, Bunnik (Utrecht). Overleden op 10 oktober 1870 te Huize Nieuw-Amelisweerd, Bunnik (Utrecht).

Gezicht op de voorgevel van het Schiller Theater Minrebroederstraat 11 te Utrecht voor 1890 Wijk G nummer 300. In dit huis woonde vader en zoon Jhr. Willem en Henricus Bosch van Drakestein. Henricus verkocht het huis in 1874 aan een nieuwe eigenaar. Voor die tijd had er nog ruim 10 jaar dienstpersoneel van Nieuw-Amelisweerd gewoond. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 805140.Gezicht op de voorgevel van het Schiller Theater Minrebroederstraat 11 te Utrecht voor 1890 Wijk G nummer 300. In dit huis woonde vader en zoon Jhr. Willem en Henricus Bosch van Drakestein. Henricus verkocht het huis in 1874 aan een nieuwe eigenaar. Voor die tijd had er nog ruim 10 jaar dienstpersoneel van Nieuw-Amelisweerd gewoond. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 805140.

Jhr. Hendricus Bosch van Drakestein en zijn moeder Johanna Sara ten Hagen bleven na het overlijden van vader Jhr. Willem Bosch van Drakestein in 1853 op de Minrebroederstraat 11 wonen. Ruim 8 jaar later zou Johanna tezamen met haar dienstbode Wilhelmina Wisman op 16 mei 1861 definitief verhuizen naar Landgoed  Nieuw-Amelisweerd. 

Henricus zou na het vertrek van zijn moeder nog iets meer dan twee jaar in het huis blijven wonen. Hij verhuist van de Minrebroederstraat 11 op 2 juni 1863, om bij zijn moeder op het landgoed Nieuw-Amelisweerd te gaan wonen. Ruim 25 dagen later zou Henricus vrouw (nicht) Henriëtte Bosch van Drakestein, waar hij op 30 april 1861 mee in het huwelijk trad, verhuizen van de Minrebroederstraat 11 naar het landgoed Nieuw-Amelisweerd. Op 27 juni 1863 vond de verhuizing plaats. Het nieuwe echtpaar heeft zich hier definitief gevestigd.

Na deze tijd bleef het huis nog ruim 11 jaar dienst doen als dienstwoning voor het landgoed personeel.

Een beschrijving van twee dienstbodes, die er gewoond hebben aan de Minrebroederstraat 11:

1.   Willemijntje Wisman (geboren op 13 oktober 1838 te Zeist), gekomen op 21 mei 1863 en vertrokken op 12 december 1865 naar huis G444 heden Keizerstraat 4 te Utrecht. Zij is daar in dienst getreden als dienstbode.

2.   Elizabeth Engelina Simons (geboren op 19 november 1827 te Utrecht), gekomen op 22 april 1864 en vertrokken op 9 juni 1864 naar huis C863 in wijk C, een vroegere volksbuurt van Utrecht.

Het laatste dienstpersoneel, dat uit de Minrebroederstraat 11 weg ging, vertrok  op 16 april 1874.

Hierna verkocht Hendricus Bosch van Drakestein het pand in 1874 aan Jacob Gerard Rutgers, die er zich vestigde op 15 mei 1874 samen met zijn gezin.

Jhr. Henricus zittend in zijn kamer op Landgoed Nieuw-Amelisweerd te Bunnik tezamen met zijn tweede vrouw Marguérite Marie Elisabeth Jeanne Ghislaine van de Vin omstreeks 1910. Foto: Familie Bosch van Drakestein.Jhr. Henricus zittend in zijn kamer op Landgoed Nieuw-Amelisweerd te Bunnik tezamen met zijn tweede vrouw Marguérite Marie Elisabeth Jeanne Ghislaine van de Vin omstreeks 1910. Foto: Familie Bosch van Drakestein.

Henricus trad voor de tweede keer in het huwelijk op 28 mei 1872 te Brussel (België) met    Marguérite Marie Elisabeth Jeanne Ghislaine van de Vin. Zij werd geboren op 3 december 1846 te Brussel en overleed op 20 augustus 1929 te Arnhem (Gelderland). Zij was toen 82 jaar oud.

Jhr. Henricus (Hendrik of Henri) Bosch van Drakestein zittend aan een werktafel al rustig te lezen in zijn landhuis Nieuw-Amelisweerd omstreeks 1910. Foto: Familie Bosch van Drakestein.Jhr. Henricus (Hendrik of Henri) Bosch van Drakestein zittend aan een werktafel al rustig te lezen in zijn landhuis Nieuw-Amelisweerd omstreeks 1910. Foto: Familie Bosch van Drakestein.

Tot op de dag van vandaag hebben de nazaten van Henricus en Henriëtte Bosch van Drakestein  (kleinkinderen, achterkleinkinderen en de kinderen daar weer van) in de meeste gevallen in hun roep-, of doopnaam de naam Ghislain of Ghislaine bijschreven gekregen in het bevolkingsregister. Dit verwijst naar de doopnaam van de tweede vrouw van Henricus Marguérite Marie Elisabeth Jeanne Ghislaine van de Vin.

Portret van Jhr. H.P.C. Bosch van Drakestein en zijn echtgenote M.M.E.J.G. Bosch van Drakestein-van de Vin in hun huis Nieuw- Amelisweerd. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 827533.Portret van Jhr. H.P.C. Bosch van Drakestein en zijn echtgenote M.M.E.J.G. Bosch van Drakestein-van de Vin in hun huis Nieuw- Amelisweerd. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 827533.

De naam Chislaine heeft een Franse betekenis en betekent 'belofte'.

Jhr. H.P.C. Bosch van Drakestein in 1876. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.Jhr. H.P.C. Bosch van Drakestein in 1876. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.


Jhr. H.P.C. Bosch van Drakestein in 1892. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 221257.Jhr. H.P.C. Bosch van Drakestein in 1892. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 221257.


Jhr. H.P.C. Bosch van Drakestein in 1907. Bron: GeheugenvanNederland.nlJhr. H.P.C. Bosch van Drakestein in 1907. Bron: GeheugenvanNederland.nl


Jhr. H.P.C. Bosch van Drakestein in 1905.Jhr. H.P.C. Bosch van Drakestein in 1905.


Diverse portretten van Jhr. Hendrik Bosch van Drakestein die op internet en diverse beeldbanken zijn te vinden.

Jhr. H.P.C. Bosch van Drakestein in 1909. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 104123.Jhr. H.P.C. Bosch van Drakestein in 1909. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 104123.


Jhr. Johannes Ludovicus Paulus Bosch van Drakestein

Jhr. Johannes Ludovicus Paulus Bosch van Drakestein omstreeks 1915.Jhr. Johannes Ludovicus Paulus Bosch van Drakestein omstreeks 1915.

Hij (zoon van Henricus) is geboren op 22 november 1865 te Bunnik op huize Nieuw-Amelisweerd. Van beroep was hij kunstschilder.

Johannes overleed op 9 november 1929 te Bunnik, op huize Nieuw-Amelisweerd. Hij werd 63 jaar oud.

Johannes trouwde op 14  februari 1900 te 's-Hertogenbosch met Jkvr. Lucie Adèle Cornélie Marie Serraris. Lucie werd geboren op 30 mei 1873 te 's-Hertogenbosch (Noord-Brabant). Zij overleed op 9 augustus 1952 te Wassenaar (Zuid-Holland). Lucie werd 79 jaar oud.

Johannes en Lucie woonden vanaf 1900 tot 1924 in Huize Groenwoude, Mereveldseweg 1A (Houten). Huize Groenewoude was onderdeel van het landgoed Nieuw-Amelisweerd (zie verderop deze pagina). Groenewoude kwam na een grenswijziging per 1 janauri 1954 in de gemeente Utrecht te liggen en kreeg het adres Mereveldseweg 1A. Voor die tijd was het huis geadresseerd aan de Mereveldseweg O102 te Houten.

Jkvr. Lucie Adèle Cornélie Marie Serraris. Echtgenote van Jhr. Johannes Ludovicus Paulus Bosch van Drakestein.Jkvr. Lucie Adèle Cornélie Marie Serraris. Echtgenote van Jhr. Johannes Ludovicus Paulus Bosch van Drakestein.

Johannes en Lucie kregen in totaal acht kinderen. Zij zouden na het overlijden van Johannes vanaf 1929 tot 1965 het landgoed in eigendom vererven.

Johannes en Lucie zijn beide begraven op de R.K. Begraafplaats aan de Christiaan Huijgenslaan te Soesterberg (Utrecht). Bron: Online-begraafplaatsen.nl

Lucie haar grootvader Jean Theodore Serraris (1787-1855) trad als militair in Franse dienst, vanaf 1815 in Nederlandse dienst en werd generaal-majoor. Hij werd in 1813 verheven tot Chevalier de l'Empire en bij Koninklijk Besluit van 8 oktober 1842 verheven in de Nederlandse adel.

1.   Jhr. Henri Alexandre Ghislain Theodore Bosch van Drakestein. Geboren op 27 mei 1901 in Houten, Huize Groenewoude. Overleden op 25 januari 1967 te Breda (Noord-Brabant). Hij werd 65 jaar. Hij trouwde de eerste keer in 1951 met Gerardina Aletta Vreeswijk (1913-1981). Zijn tweede huwelijk was in 1961 met Antonia Sophia Henriette de Beer. Zij is geboren op 3 april 1902 en overleden op 21 september 1987. Zij werd 85 jaar. Henri en Antonia zijn beiden begraven op de R.K. Begraafplaats aan de Christiaan Huijgenslaan te Soesterberg (Utrecht). Bron: Online-begraafplaatsen.nl, Genealogieonline.nl

Jkvr. Yvonne Caroline Marguerite Marie Ghislaine Bosch van Drakestein. Bron: boek Van Hollandse wereldbekering tot mondiale verbondenheid. Google Books.Jkvr. Yvonne Caroline Marguerite Marie Ghislaine Bosch van Drakestein. Bron: boek Van Hollandse wereldbekering tot mondiale verbondenheid. Google Books.

2.   Jkvr. Yvonne Caroline Marguerite Marie Ghislaine Bosch van Drakestein. Geboren op 13 april 1903 in Houten, Huize Groenewoude. Zij is overleden op 1 augustus 1994 te Combermere in Canada en is daar begraven. Zij werd 91 jaar. Functies van Yvonne: Oud-presidente van de Graal in Engeland, Vrouwe van Nazareth. Bron: Delpher.nl 03-08-1994.

3.   Jhr. René Paul Ignace Ghislain Bosch van Drakestein. Geboren 20 december 1904 in Houten, Huize Groenewoude (zie voor verdere uitleg deze pagina).

4.   Jhr. Louis Ignace Corneille Ghislain Marie Bosch van Drakestein. Geboren op 8 mei 1906 in Houten, Huize Groenewoude. Overleden op 26 janauri 1982 te Huis ter Heide (Utrecht).  Hij werd 75 jaar. Bron: Uwstamboomnonline.nl.

Louis trouwde op 14 januari 1947 te Bloemendaal met Johanna Francisca Maria Everard. Zij is geboren op 11 maart 1913 te Bloemendaal (Noord-Holland)  en overleden op 31 december 2003 te Zeist (Utrecht). Zij werd 90 jaar. Bron: Geneaweb.nl. 

Functies Louis: directeur VVV Zeist, reserve majoor cavalerie. Bron: Genealogieonline.nl. 

Louis en Johanna zijn beide begraven op de R.K. Begraafplaats aan de Christiaan Huijgenslaan te Soesterberg (Utrecht). Bron: Online-begraafplaatsen.nl. 

Kinderen:

Jhr. Louis Bosch van Drakestein tijdens zijn afscheid als directeur van de VVV Zeist. Bron: Zeister Historische Genootschap. Nieuwe Zeister Courant van 15 september 1971.Jhr. Louis Bosch van Drakestein tijdens zijn afscheid als directeur van de VVV Zeist. Bron: Zeister Historische Genootschap. Nieuwe Zeister Courant van 15 september 1971.

A.   Jhr. Paul Gislain Lucien Bosch van Drakestein. Geboren op 9 augustus 1952 te Huis ter Heide (Utrecht).

B.   Jhr. Lodewijk R. Bosch van Drakestein. Hij is geboren in 1956.

Bronnen: A en B Delpher.nl NRC Handelsblad 28-01-1982 A Delpher.nl Algemeen Handelsblad 11-08-1952 B Volkskrant.nl

 


5.   Jkvr. Jeanne Monica Ghislaine Bosch van Drakestein. Geboren 1 september 1907 in Houten, Huize Groenewoude (zie voor verdere uitleg deze pagina).

Jhr. Everard Willem Jacob van Weede (1912-2000). Heer van Dijkveld, Rateles, Lutteke en Weede. Uit: “Van macht naar folklore. Heerlijkheden in Zuid-Holland na de Franse Tijd. P. de Jong” en familie Van Weede.Jhr. Everard Willem Jacob van Weede (1912-2000). Heer van Dijkveld, Rateles, Lutteke en Weede. Uit: “Van macht naar folklore. Heerlijkheden in Zuid-Holland na de Franse Tijd. P. de Jong” en familie Van Weede.

6.   Jkvr. Caroline Beatrice Ghislaine Marie Bosch van Drakestein. Zij is geboren op 15 juni 1910 in Houten, Huize Groenewoude en overleden op 9 juli 1989 te Vugt (Noord-Brabant) in de leeftijd van 79 jaar. Caroline ging in ondertrouw in maart 1940 met Jhr. Everard Willem Jacob van Weede van Dijkveld te Dordrecht. 

Bron: Het Utrechts Archief.nl Utrechtsch Nieuwsblad 30-03-1940. Hij is geboren op 14 juli 1912 te Zeist, Utrecht en overleden op 30 maart 2000 te Baarn, Utrecht. Hij werd 87 jaar. Het paar trouwde op 19 april 1940 te Huize Nieuw-Amelisweerd, Bunnik (Utrecht). 

Bron: Burgerlijke Stand, gemeente Bunnik, Het Utrechts Archief.nl. Functies Everard: directeur N.V. 's-Hertogenbossche Brandwaarborg Mij. van 1841. 

Bron: Genealogieonline.nl. Caroline en Everard liggen begraven op het R.K. kerkhof van de Heilige Hartparochie. Mr. Loeffplein te Vugt (Noord-Brabant).

Kinderen:

A.   Jkvr. Lucia Adele Ilona Elisabeth Maria van Weede van Dijkveld. Geboren 1941 - Overleden 1941.

B.   Jkvr. Lucie I.B.H.M van Weede van Dijkveld. Geboren 15 oktober 1943 te 's-Hertogenbosch - Overleden 18 februari 2014 te Beesterzwaag.

C.   Jhr. Maurits van Weede van Dijkveld

D.   Jkvr. Ilona R.A.M.G. van Weede van Dijkveld

E.   Jhr. Winfried S.P.M. van Weede van Dijkveld. Geboren in 1944. Bron: TW

F.   Jhr. Steven R.K.M van Weede van Dijkveld

Bronnen: A - Genealogieonline.nl B, C, D,  E, F Delpher.nl NRC Handelsblad 10-07-1989 B, D, E, F Mensenlinq.nl Leeuwarder Courant.

Tekening 'Bomen in Nieuw-Amelisweerd', 1931: O.I. inkt op papier door Patrick Bakker (1910-1932). Patrick bracht graag zijn uren door op het landgoed Nieuw-Amelisweerd en was een goede vriend van Jhr. René Bosch van Drakestein. Tekening bevindt zich in privé bezit. Foto: Wikipedia.Tekening 'Bomen in Nieuw-Amelisweerd', 1931: O.I. inkt op papier door Patrick Bakker (1910-1932). Patrick bracht graag zijn uren door op het landgoed Nieuw-Amelisweerd en was een goede vriend van Jhr. René Bosch van Drakestein. Tekening bevindt zich in privé bezit. Foto: Wikipedia.

7.   Jhr. Maurice Auguste Marie Ghislain Bosch van Drakestein. Geboren op 22 september 1912 in de gemeente Houten, Huize Groenewoude en  overleden op 15 mei 1984 in Utrecht. Hij werd 71 jaar. Maurice verloofde zich in juni 1942 met Hilde M.J. Möller. 

Bron Delpher.nl De Limburger Koerier 26-06-1942. Hilde is geboren op 13 janauri 1920 in Nijmegen  (Gelderland)  en is overleden op 11 oktober 2004. Zij werd 84 jaar. 

Bron: brigittegastelancestry.com. Hij ging met haar in ondertrouw in juli 1944 en trouwde uiteindelijk in augustus 1944. Bron Delpher.nl Nieuwe Tilburgsche Courant 01-08-1944 en bron: Delpher.nl De Nieuwe Tilburgsche Courant 22-08-1944. 

Functies: econoom in 1954, secretaris Vereniging Het Grondbezit, Gratie- en Devotieridder Malthezer Orde. Bron: Genealogieonline.nl. Maurice en Hilde zijn beiden begraven op de R.K. Begraafplaats aan de Christiaan Huijgenslaan te Soesterberg (Utrecht). Bron: Online-begraafplaatsen.nl

Kinderen:

A.   Jhr. Lodewijk Bosch van Drakestein. Geboren in 1946. Bron: Google, FB, familie informatie.

B.   Jhr. Maurits C.H. Bosch van Drakestein.

C.   Jkvr. Ghislaine Jeanne Adrienne Bosch van Drakestein - Stratenus. Geboren op 1 juli 1949 te Utrecht. Bron: Kloek-genealogie.nl

D.   Jkvr. Reneé M.L.Th. Bosch van Drakestein - Lith de Jeude. Bron: Regionaal Archief Rivierenland te Tiel, archief 0415, 686 en FB

E.   Jkvr. Cecile Bosch van Drakstein. Geboren op 4 januari 1951 en  overleden op 25 december 2011. Bron: Online-familieberichten.nl

Gezicht op de voorgevels van de huizen Oudenoord 73 links en lager te Utrecht. In 1950 woonde Jhr. Maurice A. M. G. Bosch van Drakestein op de Oudenoord 65. In 1941 zijn de woningen gebouwd en later gesloopt. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 68171.Gezicht op de voorgevels van de huizen Oudenoord 73 links en lager te Utrecht. In 1950 woonde Jhr. Maurice A. M. G. Bosch van Drakestein op de Oudenoord 65. In 1941 zijn de woningen gebouwd en later gesloopt. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 68171.


Gezicht op de flat aan het Fruinplantsoen te Utrecht anno 2019. Flat is gebouwd in 1966. Jhr. Maurice A. M. G. Bosch van Drakestein woonde de laatste jaren van zijn leven in deze flat aan het Fruinplantsoen 27. Bron: Google Maps Streetview.Gezicht op de flat aan het Fruinplantsoen te Utrecht anno 2019. Flat is gebouwd in 1966. Jhr. Maurice A. M. G. Bosch van Drakestein woonde de laatste jaren van zijn leven in deze flat aan het Fruinplantsoen 27. Bron: Google Maps Streetview.



Van Boetzelaer drie generaties, Carel Wessel Theodorus (1873-1956), Constant Wilhelm (1915-1996) en Floris (1951), heren van Asperen. Uit: “Van macht naar folklore. Heerlijkheden in Zuid-Holland na de Franse Tijd. P. de Jong” en familie Van Boetzelaer.Van Boetzelaer drie generaties, Carel Wessel Theodorus (1873-1956), Constant Wilhelm (1915-1996) en Floris (1951), heren van Asperen. Uit: “Van macht naar folklore. Heerlijkheden in Zuid-Holland na de Franse Tijd. P. de Jong” en familie Van Boetzelaer.

8.   Jkvr. Marguérite Maria Mathilde Octavia Ghislaine Bosch van Drakestein. Geboren op 6 mei 1915 in de  gemeente Houten, Huize Groenewoude en overleden op 2 oktober 2003 te Zwolle (Overijssel). Ze werd 88 jaar. Marguérite trouwde op 21 januari 1947 in Peking (China) met Baron Mr. Constant Wilhelm van Boetzelaer, Heer van Asperen. Geboren op 22 juni 1915, Batavia en overleden op 28 juli 1996. Hij werd 81 jaar. Functies: ambassaderaad, consul-generaal der Nederlanden te Frankfurt am Main, gevolmachtigd minister te Londen, chef directie Vo.

Kinderen:

A.   Coenraad Carel Vincent Baron van Boetzelaer. Geboren op 11 maart 1948 in Naking (China) en overleden op 11 maart 1950 in Den Haag (Zuid-Holland).

B.   Floris Baron van Boetzelaer van Asperen. Geboren op 4 januari 1951 in Washington (US).

C.   Pieter Alexander Baron van Boetzelaer. Geboren op 8 juli 1952 in Washington.

D.   Drs. Odilia Dorothée Barones van Boetzelaer. Geboren op 15 oktober 1953 in Washington.

Bronnen: onlinegenealogie.nl, brigittegastelancestry.com.

Marguérite en haar echtgenoot Constant met hun jongste zoon Coenraad liggen begraven op begraafplaats Den en Rust, Frans Halslaan in Bilthoven (Utrecht). Bron: Online-begraafplaatsen.nl.

Jhr. René Paul Ignace Ghislain Bosch van Drakestein

Jhr. René Paul Ignace Ghislain Bosch van Drakestein. Bron: gemeentearchief Bunnik (RHC Zuidoost Utrecht te Wijk bij Duurstede), jachtvergunningen.Jhr. René Paul Ignace Ghislain Bosch van Drakestein. Bron: gemeentearchief Bunnik (RHC Zuidoost Utrecht te Wijk bij Duurstede), jachtvergunningen.

Jhr. René Paul Ignace Ghislain Bosch van Drakestein (zoon van Johannes). Hij werd geboren op 20 december 1904 in Houten.

René trouwde in april 1955 in Beesel met Mevr. Marie-Anna Jacqueline Brouwers. Zij kwam tussen 17 en 19 maart 1955 op het landgoed wonen. 

Mevr. Marie-Anna Jacqueline Brouwers - Bosch van Drakestein werd geboren op donderdag 16 oktober 1924 te Beesel, Limburg. Zij overleed op dinsdag 18 februari 2020, op 95 jarige leeftijd. Ze is begraven op de familiebegraafplaats Onze Lieve Vrouwekerkhof bij de Rooms Katholieke Carolus Borremeuskerk te Soesterberg op maandag 24 februari 2020.

Marie was ruim 45 jaar de douairière (weduwe van Jhr. René). Zij was de laatst nog levende nazaat, die met een van de acht Ghislaine kinderen van Johan Bosch van Drakestein getrouwd was geweest. De eerste Ghislaine overleed in 1967. Met alle aangetrouwde personen van de Ghislaines kwam er in het jaar 2020 een einde aan drie en vijftig jaar meerdere generaties, die betrokken zijn geweest bij de verkoop van het Landgoed Nieuw-Amelisweerd in 1964 aan de gemeente Utrecht.

Het echtpaar kreeg een zoon. Jhr. Jean-Marie Maurice François Ghislain Bosch van Drakestein is geboren op 17 maart 1956 in huize Nieuw-Amelisweerd te Bunnik.

Hun tweede zoon Jhr. René Ghislain Marie Paul Nicolas Bosch van Drakestein werd geboren eind maart 1957.

René was rentmeester van landgoed Nieuw-Amelisweerd en Oud-Amelisweerd, fruitteler en jager.
Hij is overleden op 3 april 1974 in Venlo. Hij werd 69 jaar oud. René is begraven op de R.K. Begraafplaats aan de Christiaan Huijgenslaan in Soesterberg (Utrecht). Bron: Online-begraafplaatsen.nl

René was na het overlijden van zijn vader Johannes tezamen met zijn broers en zussen de beheerder van het landgoed Nieuw-Amelisweerd. Als rentmeester over het landgoed beheerde hij het bos en runde het fruitbedrijf. Ook ging hij regelmatig op jacht.

Bron: Delpher.nl Trouw 20-04-1955.Bron: Delpher.nl Trouw 20-04-1955.

Sinds de jaren veertig van de twintigste eeuw had René ook het beheer over landgoed Oud-Amelisweerd. Het beheer voerde hij uit voor de familie Bosch van Oud-Amelisweerd.  René deed dit, omdat hij al permanent op Nieuw-Amelisweerd woonde en de situatie en de omgeving goed kende.  De laatste in familielijn die landgoed Oud-Amelisweerd in eigendom had, was Jkvr. Maria Thérèse Bosch van Oud-Amelisweerd. Zij trouwde op 20 april 1922 met Felix Hubert Maria Michiels van Kessenich.

Bron: Delpher.nl De Volkskrant 20-03-1956.Bron: Delpher.nl De Volkskrant 20-03-1956.

De familie woonde na de Tweede Wereldoorlog niet meer op Landgoed Oud-Amelisweerd.

Vanaf 1946 huurde de familie De Wijs woonruimte in huize Oud-Amelisweerd. Die situatie bleef ook zo na de verkoop in 1951 aan de gemeente Utrecht, zelfs tot 1989. In dat jaar overleed de weduwe mevr. Theodora de Wijs.
Het huis komt dan vier jaar in beheer van de Stichting Oud-Amelisweerd. Deze Stichting wist te voorkomen, dat bij de boedelverkoop van de meubels van de laatste bewoonster, niet het zeldzame Chinese behang per opbod verkocht werd. Bron: Kasteleninutrecht.eu

Bron: Delpher.nl De Telegraaf 03-04-1957.Bron: Delpher.nl De Telegraaf 03-04-1957.

Voor die tijd had de gemeente Utrecht al het landgoed Rhijnauwen weten te verwerven in 1919-1920.

Van 1772 tot 1933 woonde de familie Strick van Linschoten van Rhijnauwen op landgoed Rhijnauwen.


Gezicht op de Achterdijk te Bunnik en Vechten, met links het huizenblok Achterdijk 10-lager op 17 november 1996. Gezien vanaf de spoorwegovergang in de Rijnspoorweg Utrecht - Arnhem. De huizen waren tot 1951 het eigendom van familie Bosch van Oud-Amelisweerd en waren in beheer bij Jhr. René Bosch van Drakestein. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 838509.Gezicht op de Achterdijk te Bunnik en Vechten, met links het huizenblok Achterdijk 10-lager op 17 november 1996. Gezien vanaf de spoorwegovergang in de Rijnspoorweg Utrecht - Arnhem. De huizen waren tot 1951 het eigendom van familie Bosch van Oud-Amelisweerd en waren in beheer bij Jhr. René Bosch van Drakestein. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 838509.

René woonde vanaf midden twintigste eeuw met zijn gezin en zijn zus Jkvr. Jeanne Monica Ghislaine Bosch van Drakestein en haar man Jhr. Reyndert Wittert van Hoogland op Nieuw-Amelisweerd.

Jkvr. Jeanne Monica Ghislaine Bosch van Drakestein

'Te Utrecht is het huwelijk tusschen Jhr. mr. Wittert van Hoogland en jonkvrouwe Bosch van Drakestein plechtig ingezegend, - Het bruidspaar verlaat de Sint Martinuskerk, gevolg door de bruidsmeisjes, Jkvr. C.B.M.G Bosch van Drakestein en mej. F. Eyck van Zuylichem, en de bruidjonkers Jhr. H.J.M. van Asch van Wijck en jhr. O. Wittert van Hoogland, beiden in uniform. Daarachter jhr. P.J.A.A.M. van Nispen tot Sevenaer, oud-lid der Gedeputeerde Staten van Gelderland, die de bruid de kerk binnenleidde.' Bron Delpher.nl De Telegraaf 20-05-1932.'Te Utrecht is het huwelijk tusschen Jhr. mr. Wittert van Hoogland en jonkvrouwe Bosch van Drakestein plechtig ingezegend, - Het bruidspaar verlaat de Sint Martinuskerk, gevolg door de bruidsmeisjes, Jkvr. C.B.M.G Bosch van Drakestein en mej. F. Eyck van Zuylichem, en de bruidjonkers Jhr. H.J.M. van Asch van Wijck en jhr. O. Wittert van Hoogland, beiden in uniform. Daarachter jhr. P.J.A.A.M. van Nispen tot Sevenaer, oud-lid der Gedeputeerde Staten van Gelderland, die de bruid de kerk binnenleidde.' Bron Delpher.nl De Telegraaf 20-05-1932.
Koetsier met leden van de familie Bosch in de koets omstreeks 1900.Koetsier met leden van de familie Bosch in de koets omstreeks 1900.

Jkvr. Jeanne Monica Ghislaine Bosch van Drakestein werd geboren op 1 september 1907 te Huize Groenewoude in de gemeente Houten. Zij overleed op 17 mei 1989 in Valkenswaard (Noord-Brabant) en werd 81 jaar.

Op 18 mei 1932 trouwde Jkvr. Jeanne Monica Ghislaine Bosch van Drakestein op 24 jarige leeftijd met Jhr. Reyndert Willem Carel Godard Adriaan Wittert van Hoogland. Hij is geboren op 1 januari 1906 in 's-Gravenhage (Zuid-Holland) en overleden op 19 november 2004 in Valkenswaard  (Noord Brabant). Hij werd 98 jaar.

Functies van Reyndert: Oud-chef Vliegdienst K.N.I.L.M. in Batavia, Oud-hoofdinspecteur K.L.M. en oud-commandant op de vliegbasis Twente (Luitenant Kolonel Vlieger). Bron: Genealogieonline.nl

Het echtpaar kreeg 5 kinderen:

Portret van Jkvr. Ghislaine Genevieve Marie Wittert van Hoogland. Bron: RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.Portret van Jkvr. Ghislaine Genevieve Marie Wittert van Hoogland. Bron: RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.

A.   Jhr. Godard Frederik Reyndert Oscar Wittert van Hoogland, geboren op 24-03-1933 te Utrecht. Overleden op 9 juli 2009 te 's-Gravenhage, Zuid-Holland. Hij werd 76 jaar.
B.   Jhr. Lodewijk Everard Reyndert Godart Wittert van Hoogland, geboren op 26-11-1934 te Utrecht.
C.   Jkvr. Reyndert Monica Lucia Christina Wittert van Hoogland, geboren op 01-07-1936 te Utrecht. Overleden op 13 juni 1999. Zij werd 62 jaar.
D.   Jkvr. Reyndert Wilhelmina Renee Yvonne Maria Wittert van Hoogland,  geboren op 20-01-1938 te Utrecht.
E.   Jkvr. Ghislaine Genevieve Marie Wittert van Hoogland, geboren op 18-09-1941 in Batavia.

Bron: Historischcentrumleeuwarden.nl Parenteel van Cammingha, Pieter van (Heer van AMELAND/grietman Leeuwarderadeel en Tietjerksteradeel/olderman van Leeuwarden/als Pieter Kaminga op de lijst van edelen van Leeuwarderadeel op 05-01-1505) en Genealogieonline.nl

Jeanne Monica en haar echtgenoot Reyndert en hun oudste dochter Monica Lucia liggen begraven op de R.K. Begraafplaats aan de Christiaan Huijgenslaan te Soesterberg, Utrecht. Bron: Online-begraafplaatsen.nl

Portret van Jhr. Reyndert Willem Carel Godard Adriaan Wittert van Hoogland (1906-2004), Jkvr. Jeanne Monica Ghislaine Bosch van Drakestein (1907-1989) en Jkvr. Monica Lucia Christine Wittert van Hoogland (1936-1999), op de achtergrond huis Nieuw-Amelisweerd in Bunnik. Jeanne Monica Bosch van Drakestein is de zus van Jhr. René Paul Ignace Ghislain Bosch van Drakestein. Bron: RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.Portret van Jhr. Reyndert Willem Carel Godard Adriaan Wittert van Hoogland (1906-2004), Jkvr. Jeanne Monica Ghislaine Bosch van Drakestein (1907-1989) en Jkvr. Monica Lucia Christine Wittert van Hoogland (1936-1999), op de achtergrond huis Nieuw-Amelisweerd in Bunnik. Jeanne Monica Bosch van Drakestein is de zus van Jhr. René Paul Ignace Ghislain Bosch van Drakestein. Bron: RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.


Portret van Jhr. René Bosch van Drakestein (1931) - Pastel. Door Patrick Bakker (1910-1932). Patrick was een goede vriend van René. Patrick schilderde graag op het landgoed Nieuw-Amelisweerd.Portret van Jhr. René Bosch van Drakestein (1931) - Pastel. Door Patrick Bakker (1910-1932). Patrick was een goede vriend van René. Patrick schilderde graag op het landgoed Nieuw-Amelisweerd.

Vanaf midden jaren zestig besloten de Ghislaines hun landgoed ook te verkopen aan de gemeente Utrecht. Waarschijnlijk zal één van de redenen zijn geweest dat de meeste van de kinderen van Ludovicus al ruim in de zestig waren in die tijd. René was tezamen met zijn broers en zussen tussen 1900 en 1910 geboren. De laatste reden was ook dat de gemeente Utrecht zat te azen op het laatste stuk grondgebied aan de oostkant van de stad.

Voor het jaar 1954 behoorde de Lanen van Nieuw-Amelisweerd toe tot het grondgebied van de gemeente Houten, Oud-Wulven/Maarschalkerweerd.

Vanaf 1 janauri 1954 werd om de stad een grote grond annexatie uitgevoerd. Zo werd het noordelijk deel van de gemeenten Jutphaas en Houten bij Utrecht gevoegd. En werd de gemeente Zuilen opgeheven en ook bij de stad gevoegd. Utrecht wilde voor die tijd al heel graag uitbreiden naar de oostkant. Maar werd hierdoor ook belemmerd door het ministerie van Oorlog.

Gezicht op de Koningsweg te Utrecht, uit het noordwesten, vóór de verbreding, met het bruggetje over de Oud-Wulverbroekwetering en daarachter het viaduct in de Rijksweg 22. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer 43389.Gezicht op de Koningsweg te Utrecht, uit het noordwesten, vóór de verbreding, met het bruggetje over de Oud-Wulverbroekwetering en daarachter het viaduct in de Rijksweg 22. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer 43389.

De vier Lunetten op de Houtense Vlakte die liggen aan de Koningsweg en het Houtensepad hadden vanaf de negentiende eeuw tot midden twintigste eeuw te maken met de Verboden Kringen Wet. In deze wet stond dat erin van dat soort kringen rondom forten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie niet, nauwelijks tot beperkt gebouwd mocht worden. Voor het geval de vijand uit het oosten kwam moest het landschap leeg gemaakt worden qua huizen en bosschage, zodat er een ruime vlakte was om de vijand te beschieten of te zien aankomen.

Gemeente Utrecht was al in de jaren dertig voor de Tweede Wereld Oorlog in gesprek met het ministerie van Oorlog om verdere uitbreiding aan de zuidoost kant van de stad te verwezenlijk. In de omgeving van de Gansstraat en Koningsweg in Utrecht Tolsteeg.

De 4 Lunetten op de Houtense Vlakte omstreeks 1900.De 4 Lunetten op de Houtense Vlakte omstreeks 1900.

In de diverse dossiers die zijn opgebouwd over de aankoop van het landgoed staat te lezen dat Nieuw-Amelisweerd werd aangekocht door de gemeente Utrecht in het kader van de volkshuisvesting. Iets was in die jaren daarna niet echt is gebleken. Omdat er bijna geen huizen op het grondgebied van het landgoed werden gebouwd. Wel werd de rijksweg A27 erop aangelegd vanaf 1982. Iets wat zeer veel protest opleverde.

Tot op heden wordt door groenwerkers van de gemeente Utrecht die werken op de landgoederen. Maria Bosch van Oud-Amelisweerd. genoemd als de 'Freule'.

Verkoop Landgoed Nieuw-Amelisweerd in 1964

Landgoed Nieuw-Amelisweerd in 1964 vlak voor de gemeente Utrecht het landgoed voor 2,5 miljoen gulden van familie Bosch van Drakestein (Ghislaine) kocht met alle percelen en vastgoed. Rode vlakke waren de landerijen in het bezit van de gemeente Utrecht. Groen werd aangekocht van de familie.

Landgoed Nieuw-Amelisweerd op de plattegrond van de gemeente Utrecht. Voor de verkoop in 1964 door familie Bosch van Drakestein (Ghislaine).Landgoed Nieuw-Amelisweerd op de plattegrond van de gemeente Utrecht. Voor de verkoop in 1964 door familie Bosch van Drakestein (Ghislaine). Bron: Het Utrechts Archief.

Exploitatie- en jaarrekening van Landgoed Nieuw-Amelisweerd

In het voorjaar van 2019 heeft Stichting Houtense Hodoniemen via een veilingwebsite stukken uit het familiearchief van Bosch van Drakestein Ghislaine weten aan-te-kopen. Het betreft twee kaartjes van het landgoed tussen Utrecht aan de westkant (links) met in het midden het Houtense Maarschalkerweerd/Oud-Wulven en (rechts) in het oosten de gemeente Bunnik en Vechten/Rhijnauwen. Een kaartje is origineel zoals je hieronder ziet. Het tweede kaartje is van overtrekpapier en laat het eerste kaartje zien maar dan met potlood ingetekende lijnen.

Bij de aankoop zat een geschreven exploitatierekening met toelichting en een jaarrekening alle over het jaar 1953 met daarin de pachten van opbrengst en andere vaste lasten. Met aan het eind erin opgemaakt de Winst en Verliesrekening. De kaartjes en documenten werden geschreven en opgemaakt  door de rentmeester van Nieuw-Amelisweerd, Jhr. René Bosch van Drakestein.

Kaartje van het landgoed Nieuw-Amelisweerd uit 1953 ingetekend door Jhr. René Bosch van Drakestein. Ingekleurd met potlood en stift. Diverse gebieden hebben ook namen. De rijkssnelweg A27 was in 1953 ook alvast even ingetekend om te kijken hoe deze in de achtertuin van NIeuw-Amelisweerd kwam te liggen. De oranje U letters verwijzen naar het Sectie gedeelte van Kadastraal Utrecht. Het grondgebied wat in 1954 bij Utrecht ging horen voordat deze bij het grondgebied van Houten toe behoord had. Kaart: Archief St. Houtense Hodoniemen.

Kaartje van het landgoed Nieuw-Amelisweerd uit 1953 ingetekend door Jhr. René Bosch van Drakestein. Ingekleurd met potlood en stift. Diverse gebieden hebben ook namen. De rijkssnelweg A27 was in 1953 ook alvast even ingetekend om te kijken hoe deze in de achtertuin van Nieuw-Amelisweerd kwam te liggen. Kaart: Archief St. Houtense Hodoniemen.

Stempel van familie Bosch op de acterkant van het kaartje. Diverse archiefstukken in de 20ste eeuw werden door de familie Bosch gestempeld met hun naam. Zowel van de Drakestein Nieuw-Amelisweerdse tak als de Bosch van Oud-Amelisweerd tak. In Het Utrechts Archief zijn nog stukken te vinden bestempeld door leden van de Oud-Amelisweerdse tak.

De oranje U letters verwijzen naar het Sectie gedeelte van Kadastraal Utrecht. Het grondgebied wat in 1954 bij Utrecht ging horen voordat deze bij het grondgebied van Houten toe behoord had.

Stempel van familie Bosch op de acterkant van het kaartje. Diverse archiefstukken in de 20ste eeuw werden door de familie Bosch gestempeld met hun naam. Zowel van de Drakestein Nieuw-Amelisweerdse tak als de Bosch van Oud-Amelisweerd tak. In Het Utrechts Archief zijn nog stukken te vinden bestempeld door leden van de Oud-Amelisweerdse tak.

Fragment van de exploitatierekening van Landgoed Nieuw-Amelisweerd uit 1953.Fragment van de exploitatierekening van Landgoed Nieuw-Amelisweerd uit 1953.

In de 'Medelingen van het Dagelijks Bestuur' van Nieuw-Amelisweerd wordt over het jaar 1953 het volgende geschreven:

Dat er sinds de zomer van 1952 vijf familie bijeenkomsten zijn geweest met notaris Graafland. Dat buitenstaanders onder U des te meer rede afvragen waarom zij van enige bericht gespeend zijn gebleven. Over de kwestie die momenteel in het brandpunt van de belangstelling staat het lot van Nieuw-Amelisweerd. Echter waren erop dat moment geen nieuwe ontwikkelingen te vertellen.

Kaart van de zuidoostelijk hoek van Landgoed Nieuw-Amelisweerd in 1898 werd door Henricus Bosch een ontwerp gemaakt met bomen voor in de lege weilanden tussen de Koningslaan en de Kromme-Rijn. Ontwerp L. Springer. Bron: Amelisweerd en Rhijnauwen Cultuurhistorisch onderzoek Albers Adviezen Historische Parken Utrecht. Kaart: Familiearchief Bosch van Drakestein.Kaart van de zuidoostelijk hoek van Landgoed Nieuw-Amelisweerd in 1898 werd door Henricus Bosch een ontwerp gemaakt met bomen voor in de lege weilanden tussen de Koningslaan en de Kromme-Rijn. Ontwerp L. Springer. Bron: Amelisweerd en Rhijnauwen Cultuurhistorisch onderzoek Albers Adviezen Historische Parken Utrecht. Kaart: Familiearchief Bosch van Drakestein.
Notaris Henricus Jacobus (H.J.) van Heijst (1856-1949) in zijn jonge jaren. Hij was huisnotaris van familie Bosch van Drakestein en was gevestigd te Wijk bij Duurstede. Tot 1930 was Hendrik werkzaam als notaris. Foto: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.Notaris Henricus Jacobus (H.J.) van Heijst (1856-1949) in zijn jonge jaren. Hij was huisnotaris van familie Bosch van Drakestein en was gevestigd te Wijk bij Duurstede. Tot 1930 was Hendrik werkzaam als notaris. Foto: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.


Konden ze op de vorige familievergadering nog mededelingen doen over de verhuur of eventuele verkoop met Veilig Verkeer (Heren Roëll en Wijngaarden van Rees (W. v. R.)). Sinds die tijd waren we in gesprek met de notaris en W. v. R.. Van Rees gaf aan dat hij eerst een begroting moest maken voor de eventuele verbouwing en inrichten (met centrale verwarming) van het landhuis. De begroting moest opgemaakt worden voordat Van Rees budget kon aanvragen bij de Koninklijke in Engeland om daar een poging te wagen om het benodigde geld los te krijgen. Begin december zouden we hierover bericht krijg. Alleen hebben we dat tot op heden niet ontvangen. Via de notaris en later via een advertentie in Elsevier werden andere bronnen aangeboord. Ook met deze reflectanten voerde we gesprekken. Tot een bod en dus tot een rede om u in te lichten is het nog steeds niet gekomen.

Van een serieuze reflectant een zekere Muntz uit Rotterdam verwachten we per 31 mei een bod. Zo staan nog steeds de zaken op Nieuw-Amelisweerd.

Detail van de kadasterkaart (OAD Oorspronkelijke Aanwijzende Tafel - 1811-1832) van de gemeente Oud-Wulven (1811-1858) zoals de situatie op 1 oktober 1832 was. Erop ingetekend de Lanen van Nieuw-Amelisweerd lopend tot aan de Koningsweg. Links het noordelijkste stukje Mereveldseweg wat ooit bij de gemeente Houten hoorde (1858-1954). In 1832 nog opgeschreven als 'Utrechtseweg'. Bron: Beeldbank Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Amersfoort.Detail van de kadasterkaart (OAD Oorspronkelijke Aanwijzende Tafel - 1811-1832) van de gemeente Oud-Wulven (1811-1858) zoals de situatie op 1 oktober 1832 was. Erop ingetekend de Lanen van Nieuw-Amelisweerd lopend tot aan de Koningsweg. Links het noordelijkste stukje Mereveldseweg wat ooit bij de gemeente Houten hoorde (1858-1954). In 1832 nog opgeschreven als 'Utrechtseweg'. Bron: Beeldbank Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Amersfoort.

Nieuw-Amelisweerd 1. Pachten

Hendrik Cornelis (H.C.) van Scherpenzeel (1876-1955) koopman uit Bunnik, omstreeks 1905. Hij had diverse landerijen in Bunnik en omgeving in eigendom. Hij pachten diverse kersenboomgaarden in Bunnik en Vechten (oa van Familie Strick van Linschoten van Rhijnauwen. Bij de diverse houtverkopingen die twee keer per jaar op Nieuw-Amelisweerd werden gehouden kocht Hendrik (Henk) vaak bossen hout op. Vooral in de tijd van Jhr. Johan Bosch van Drakestein. Foto: Familie archief Van Scherpenzeel/Van Alphen.Hendrik Cornelis (H.C.) van Scherpenzeel (1876-1955) koopman uit Bunnik, omstreeks 1905. Hij had diverse landerijen in Bunnik en omgeving in eigendom. Hij pachten diverse kersenboomgaarden in Bunnik en Vechten (oa van Familie Strick van Linschoten van Rhijnauwen. Bij de diverse houtverkopingen die twee keer per jaar op Nieuw-Amelisweerd werden gehouden kocht Hendrik (Henk) vaak bossen hout op. Vooral in de tijd van Jhr. Johan Bosch van Drakestein. Foto: Familie archief Van Scherpenzeel/Van Alphen.

In december jl. ontvingen de Grondkamers  richtlijnen waarin  de normen voor de hoogste toelaatbare pachtprijzen aanzienlijk werden verhoogd. Door Woutje werd per 1 Mei herziening van de pachtcontracten van Zomer en Van Wiggen aangevraagd en hoewel de officiele uitslag herziening  nog niet is ontvangen, kan er wel op worden gerekend, dat beiden samen ruim F. 2500,-  meer pacht zullen moeten gaan betalen.

2. Opbrengsten fruit

Deze was in totaal rond F. 2000,- lager dan in 1952. Volgens mededelingen van Wout, heeft de koelcelvoorraad in 1954 een zeer behoorlijke prijs opgebracht en belooft ook overigens 1954, vooral daar enige nieuwe stukken (land v. Zomer) nu gaan opbrengen, een goed jaar te worden.

3. Hout

Deze post is ruim F. 7000,- hoger dan in 1952 dat jaar was uitzonderlijk laag. Omdat er geen grienden gehakt waren. Ook 1954 zal weer een behoorlijke opbrengst geven, daar een aanzielijk aantal kaprijpe reuzen het veld moesten ruimen voor reeds ingepote jeugd (uit eigen kweek).

Zeeland 4. Pacht

Ook hier konden we de pachtcontracten aanzienlijk worden verhoogd. Stallaert kwam van F. 4500,- op F. 6000,- en de rest van F. 4550,- op F. 6250,-. In het voorjaar werd door Louk en Wout een inspectie langs het Zeeuws bezit gemaakt en in overleg met rentmeester Staal konden enige nodige voorzieningen (voortvloeiend uit de watersnood 1953) worden geregeld.

Algemeen 5. Opbrengst effecten

Dit betreft de opbrengst van vóór de verdeling; Inmiddels heeft Louk de familieportefeuille, die hij destijds met lede ogen zag plunderen, weer tijdelijk kunnen vullen met van de belasting terugontvangen gelden.

Fragment uit de notariële akte van notaris H.J. van Heijst uit 1919 waarin Hendrik Cornelis van Scherpenzeel 208 bossen hout koopt voor 19 en 20 gulden. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU) 288 240.Fragment uit de notariële akte van notaris H.J. van Heijst uit 1919 waarin Hendrik Cornelis van Scherpenzeel 208 bossen hout koopt voor 19 en 20 gulden. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU) 288 240.

6. Taxatiekosten Nieuw-Amelisweerd en Zeeland

Dit betreft de taxatie door Staal en de commissie Grijns ten behoeve van de successie (conform het advies van de notaris op de laatste familie vergadering).

Belastingen

In de belastingzaken begint een klein beetje schot te komen. Per 1 april 1954 had Louk definitieve aanslagen (waarop overigens weer bezwaarschriften zijn ingediend) tot een bedrag van F. 14.000,-.

Jhr. René Bosch van Drakestein bij de voordeur van huize Nieuw-Amelisweerd in 1964. Hij sluit symbolisch de deur voordat hij het landgoed aan de gemeente Utrecht verkocht. Foto gemaakt door een journalist van De Telegraaf. Bron: krantenknipsel uit het Nationaal Archief.Jhr. René Bosch van Drakestein bij de voordeur van huize Nieuw-Amelisweerd in 1964. Hij sluit symbolisch de deur voordat hij het landgoed aan de gemeente Utrecht verkocht. Foto gemaakt door een journalist van De Telegraaf. Bron: krantenknipsel uit het Nationaal Archief.

Toelichting op de Mededelingen volgens SHH:

Na het overlijden van Jhr. Johannes Bosch in 1929 woonde zijn weduwe Jkvr. Lucie Adèle Cornélie Marie Serraris tot 1951 met haar kinderen in het landhuis Nieuw-Amelisweerd. Uit de vetrek en inkomens staten van de gemeente Bunnik is op te maken dat diverse leden van de familie regelmatig vertrokken of weer inkwamen wonen in het landhuis. Lucie vetrok op 12 april 1951 uit het landhuis waarna ze naar Zeist verhuisden om aan de Ruysdaellaan 7 te Huis ter Heide te gaan wonen. In 1952 te Wassenaar kwam ze te overlijden.

In punt 5 van de Opbrengsten Effecten maakt de familie Bosch duidelijk dat na het overlijden van Lucie de verdeling van de diverse roerende goederen van het huis in 1952 in gang is gezet. De Belastingdienst was zoals het staat beschreven in punt 6 niet mals in de te innen successie na het overlijden van Lucie met daarbij de taxatiewaarde van Nieuw-Amelisweerd en de onroerende goederen in Zeeland.

Ook is duidelijk op te maken dat de broers en zussen na het overlijden van hun moeder waren begonnen het Landgoed Nieuw-Amelisweerd te verkopen. Na ruim 22 jaar van familiebeheer (1929-1951). Toch zou het nog tot 1964 duren voordat het landgoed aan de gemeente Utrecht zou worden verkocht. Wat erop neer kwam dat na ruim 35 jaar er een einde kwam van het familie bezit Bosch van Drakestein Ghislaine van Nieuw-Amelisweerd. In totaal had de familie Bosch het landgoed Nieuw-Amelisweerd ruim 153 jaar in bezit gehad (1811-1964).

De Lanen van Nieuw-Amelisweerd in 1955. Linksonder Huize Groenewoude. Bron: Kadaster.De Lanen van Nieuw-Amelisweerd in 1955. Linksonder Huize Groenewoude. Bron: Kadaster.

Landgoed Oud-Amelisweerd werd in 1951 verkocht aan de gemeente Utrecht. Vermoedelijk dat Jkvr. Maria Thérèse Bosch van Oud-Amelisweerd al zag dat haar vroegere buurvrouw naar Zeist vertrok en haar kinderen het landgoed Nieuw-Amelisweerd te koop zetten in hetzelfde jaar. Maar waarom het nog ruim 13 jaar heeft geduurd voordat de gemeente Utrecht de portemonnee trok en ook Nieuw-Amelisweerd kocht voor 2,5 miljoen gulden. Dat moeten we nog uitzoeken?


Vastgoed op Landgoed Nieuw-Amelisweerd

Koetshuis

Koetshuis van landgoed Nieuw-Amelisweerd op 8 september 1997 aan Koningslaan 3. Hier zijn de zussen, actrices Carice van Houten en Jelka van Houten een deel van hun jeugd opgegroeid. Moeder Margje Stasse woont er nog. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 117160.Koetshuis van landgoed Nieuw-Amelisweerd op 8 september 1997 aan Koningslaan 3. Hier zijn de zussen, actrices Carice van Houten en Jelka van Houten een deel van hun jeugd opgegroeid. Moeder Margje Stasse woont er nog. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 117160.
Carice van Houten (Geboren: 5 september 1976). Bron: Thom Hoffman / nummer19 / CC BY https://creativecommons.org/licenses/by/3.0) / commons.wikimedia.org.Carice van Houten (Geboren: 5 september 1976). Bron: Thom Hoffman / nummer19 / CC BY https://creativecommons.org/licenses/by/3.0) / commons.wikimedia.org.


Jelka van Houten (Geboren: 1 september 1978). Bron: nummer19 management / CC BY (https://creativecommons.org/licenses/by/3.0) / commons.wikimedia.org.Jelka van Houten (Geboren: 1 september 1978). Bron: nummer19 management / CC BY (https://creativecommons.org/licenses/by/3.0) / commons.wikimedia.org.



Koetshuis van landgoed Nieuw-Amelisweerd op 8 september 1997 aan Koningslaan 5. Hier woonde van 1958 tot 2015 het echtpaar Gert en Fiep Hoogstraten. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 117159.Koetshuis van landgoed Nieuw-Amelisweerd op 8 september 1997 aan Koningslaan 5. Hier woonde van 1958 tot 2015 het echtpaar Gert en Fiep Hoogstraten. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 117159.
Koetshuis van landgoed Nieuw-Amelisweerd in de winter van 1901 aan Koningslaan 3-5. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 79893.Koetshuis van landgoed Nieuw-Amelisweerd in de winter van 1901 aan Koningslaan 3-5. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 79893.

Boswachterswoning

Aan de Kromme Rijn in Maarschalkerweerd Utrecht aan het Jaagpad 96 staat de uit 1920 daterende boswachterswoning. Het type soort woning spreekt dus voor zich dat hier van die tijd de boswachter woonde op toezicht te houden op het bos van Nieuw-Amelisweerd. 

In 1921 woonde boswachter Jan van Steenbergen er. Op een later tijdstip boswachter Cornelis Kraag.

Op 1 januari 1954 kwam Maarschalkerweerd na de grondannexatie in de gemeente Utrecht te liggen. Maarschalkerweerd behoorde van 1 januari 1818 tot 1 januari 1858 bij de vroegere gemeente Oud-Wulven. Waarna Maarschalkerweerd van 1858 tot 1954 precies 96 jaar bij de gemeente Houten behoorden. Het Jaagpad wat bij langs de Kromme Rijn wel geteld 5 huizen die ook mee gingen naar de gemeente Utrecht. Een daarvan was dit huis. Geadresseerd aan het Jaagpad O96. Waar de O staat voor de vroegere wijkindeling van de vroegere gemeente Oud-Wulven. Zoals H dat voor de gemeente Houten stond. In de loop van de jaren vijftig en zestig van de twintigste eeuw. Zijn de overige boerderijen aan het Jaagpad aan een andere weg komen te liggen of geadresseerd.

Dit huis in Maarschalkerweerd staat sinds 1954 anno 2020 al ruim 65 jaar geadresseerd aan het Jaagpad 96. De wijkletter O is er dan wel vanaf. De gemeente Utrecht heeft er nog nooit een ander huisnummer aan gegeven. Misschien wel een kleine monumentale huisnummer herinnering. Voor die gene die dan dan nog niet wisten. 

 Bij het overgaan van de boswachterswoning naar de gemeente Utrecht per 1 januari 1954, woonde Hendrik van Pouderoijen er met zijn echtgenote Martina van Brakel met hun drie zonen en dochter in het huis.

Bewoners vanaf 1930 in de boswachterswoning aan het Jaagpad 96:

1.   1930 - ... (Wed.) A. Miltenburg

2.   ... - ... T. Miltenburg

3.   ... - 1954 H.W. van Pouderoijen.

Gezicht over de Kromme Rijn te Utrecht met links de boswachterswoning Jaagpad 96, uit het zuiden gezien in 1975. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 31358.Gezicht over de Kromme Rijn te Utrecht met links de boswachterswoning Jaagpad 96, uit het zuiden gezien in 1975. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 31358.

Een pad naast een rivier of wetering werd vooral in de zeventiende eeuw gebruikt om schuit te jagen. Door middel van een paard die was gespannen was aan een touw, verbonden aan de schuit. Zo kon men goederen of personen naar Utrecht of Wijk bij Duurstede vervoeren. Het personenvervoer was in die tijd alleen weggelegd voor de rijkere. Wegen waren in die tijd en vele eeuwen daarna in de winter zeer slecht begaanbaar. Bij regen of strenge winters kon men beter per schuit naar de stad gaan dan over de weg. Deze waren vrijwel altijd onbegaan vanwege de vele blubber en modder. Grootschalig wegonderhoud kende men nog niet zo. Alleen de zandpaden die destijds door de Staten van Utrecht werden beheerd. De zandpaden kennen we in onze tijd nog terug in de hedendaagse provinciale wegen in Utrecht.

Gezicht op de voormalige boswachterswoning Jaagpad 96 te Utrecht op 8 september 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 117161.Gezicht op de voormalige boswachterswoning Jaagpad 96 te Utrecht op 8 september 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 117161.


Gezicht op de voormalige boswachterswoning Jaagpad 96 te Utrecht op 8 september 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 117162.Gezicht op de voormalige boswachterswoning Jaagpad 96 te Utrecht op 8 september 1997. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 117162.


Portierswoning

Gezicht op de portierswoning van Nieuw-Amelisweerd Koningsweg 372-374 te Utrecht gezien vanuit het westen in 1975. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 60534.Gezicht op de portierswoning van Nieuw-Amelisweerd Koningsweg 372-374 te Utrecht gezien vanuit het westen in 1975. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 60534.


Gezicht op de portierswoning aan de Koningsweg 372 en 374, uit het westzuidwesten; in het midden de ingang van het landgoed Nieuw Amelisweerd in juni 1978. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 60535.Gezicht op de portierswoning aan de Koningsweg 372 en 374, uit het westzuidwesten; in het midden de ingang van het landgoed Nieuw Amelisweerd in juni 1978. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 60535.


Gezicht op de Koningsweg te Utrecht met rechts de plaats van de afgebroken portierswoning Koningsweg 372 en374, tijdens het opruimen van het puin, vanuit het westzuidwesten gezien; in het midden de inrijpalen met daarachter de oprijlaan van Nieuw-Amelisweerd in oktober 1978. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 60536.Gezicht op de Koningsweg te Utrecht met rechts de plaats van de afgebroken portierswoning Koningsweg 372 en374, tijdens het opruimen van het puin, vanuit het westzuidwesten gezien; in het midden de inrijpalen met daarachter de oprijlaan van Nieuw-Amelisweerd in oktober 1978. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 60536.


Gezicht op de plaats van de portierswoning Koningsweg 372 en 374 stond te Utrecht, na het slopen, tijdens het afvoeren van het puin, uit het zuidwesten; links de oprijlaan van het landgoed Nieuw-Amelisweerd en rechts een van de inrijpalen. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 60537.Gezicht op de plaats van de portierswoning Koningsweg 372 en 374 stond te Utrecht, na het slopen, tijdens het afvoeren van het puin, uit het zuidwesten; links de oprijlaan van het landgoed Nieuw-Amelisweerd en rechts een van de inrijpalen. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 60537.


De portierswoning aan de Koningsweg 372 en 374 is in oktober 1978 gesloopt ten behoeve voor aanleg voor de toekomstige aanleg van rijksweg snelweg A27. Deze werd pas in 1986 in gebruik  genomen. Vermoedelijk is de woning in de zeventiende eeuw gebouwd. Bij de invoering van het kadaster op 1 oktober 1832 staat de woning op de kaart van de gemeente Oud-Wulven al ingetekend. 

Landgoed Nieuw-Amelisweerd in 1940-1950. Marinus (Ries) Balk (geboren: 24 januari 1910) met zijn echtgenote Johanna (Anna) Maria Kok (geboren: 19 augustus 1910). Ries en Anna kwamen in 1939 in de portierswoning aan de Koningsweg O100 wonen. Ries was jachtopziener op het landgoed. Na verloop van tijd ging het echtpaar aan de Huppeldijk wonen te Utrecht. De daar begonnen zandwinning heette 'Het Gat van Balk'. Bron: familiearchief Peter de Klein.Landgoed Nieuw-Amelisweerd in 1940-1950. Marinus (Ries) Balk (geboren: 24 januari 1910) met zijn echtgenote Johanna (Anna) Maria Kok (geboren: 19 augustus 1910). Ries en Anna kwamen in 1939 in de portierswoning aan de Koningsweg O100 wonen. Ries was jachtopziener op het landgoed. Na verloop van tijd ging het echtpaar aan de Huppeldijk wonen te Utrecht. De daar begonnen zandwinning heette 'Het Gat van Balk'. Bron: familiearchief Peter de Klein.

In 1921 woonde in de portierswoning aan de Koningsweg O74 (Kadastraal bekend als perceel 360, sectie D, gem. Houten) dhr. W.J. van Ettekoven. Op een later moment dhr. S Verweij. Bij het opmaken van de nieuwe adresregisters gemeente Houten in 1930 werd het adres van de portierswoning gewijzigd binnen de wijk Oud-Wulven aanduiding O van Koningsweg O74 naar Koningsweg O100.

Bij het overgaan van de woning naar de gemeente Utrecht op 1 januari 1954 wordt de woning bewoond door Marinus Kalk (25-09-1897) en zijn echtgenote Alida Schmidt (14-12-1895). Het adres in 1954 was toen Koningsweg O100. Na 1 januari 1954 is de portierswoning geadresseerd geraakt in de gemeente Utrecht aan de Koningsweg 372 en 374.

Bewoners van de portierswoning van landgoed Nieuw-Amelisweerd:

1.   1930 - ... S. Verweij

2.   ... - ... H. Maatman

3.   ... - ... J.v.d Hoek

4.   ... - ... Wed. G.J v. d. Hoek

5.   1939 - ... Marinus Balk

6.   ... - 1954 Marinus Kalk

Boerderij De Grote Kuil

G.H. Holl (1869-1937), tuinbaas op het landgoed Nieuw Amelisweerd (Koningslaan 1) te Bunnik, met zijn zoon Bram in een druivenkas op vermoedelijk het landgoed in 1915-1916. Geradus Hendrikus Holl verhuisde in 1895 na zijn huwelijk met Agatha Hol-van der Linden van Vledder naar een dienstwoning op het landgoed Nieuw Amelisweerd waar hij tuinbaas werd. In 1917 ging de familie wonen op boerderij De Grote Kuil langs de Kromme Rijn. G.H. Hol was bestuurslid van de in 1905 opgerichte Vereeniging van Groenten- en Vruchtenveiling Utrecht en omstreken. Na het overlijden van Bram Hol in 2001 werd de pachtboerderij De Grote Kuil overgedragen aan de gemeente Utrecht. De heer Holl voerde in de tijd van jonkheer Hendrik tot 1914 de houtverkopingen van het landgoed uit tezamen met notaris Van Heijst uit Wijk bij Duurstede. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 601686.G.H. Holl (1869-1937), tuinbaas op het landgoed Nieuw Amelisweerd (Koningslaan 1) te Bunnik, met zijn zoon Bram in een druivenkas op vermoedelijk het landgoed in 1915-1916. Geradus Hendrikus Holl verhuisde in 1895 na zijn huwelijk met Agatha Hol-van der Linden van Vledder naar een dienstwoning op het landgoed Nieuw Amelisweerd waar hij tuinbaas werd. In 1917 ging de familie wonen op boerderij De Grote Kuil langs de Kromme Rijn. G.H. Hol was bestuurslid van de in 1905 opgerichte Vereeniging van Groenten- en Vruchtenveiling Utrecht en omstreken. Na het overlijden van Bram Hol in 2001 werd de pachtboerderij De Grote Kuil overgedragen aan de gemeente Utrecht. De heer Holl voerde in de tijd van jonkheer Hendrik tot 1914 de houtverkopingen van het landgoed uit tezamen met notaris Van Heijst uit Wijk bij Duurstede. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 601686.

Boerderij De Grote Kuil, geadresseerd tot 31 december 1953 aan het Jaagpad O94 (O is de wijkgemeente Oud-Wulven (Maarschalkerweerd) gemeente Houten) was van augustus 1811 tot 31 december 1964 het eigendom van familie Bosch van Drakeinstein. Na 1 januari 1954 kwam de boerderij in de gemeente Utrecht te liggen aan de Kromme-Rijn. De naam Grote en Kleine Kuil gaat terug op de vroegere kleiwinning die aan de oevers en in de Kromme Rijn werd gewonnen. Van het delven van klei krijg je kuilen.

Gerardus Hendrikus Holl (1869-1937) woonde op de boerderij vanaf 1895 tot aan zijn overlijden in 1937. Gerard was de tuinman op het landgoed Nieuw-Amelisweerd. Zoon Bram van Hol nam de boerderij over en bleef er wonen tot aan zijn overlijden in 2001. De boerderij werd toen aan de gemeente Utrecht gegeven.

Boerderij De Grote Kuil kwam aan de Blauwe Vogelweg 23 te liggen na een besluit van de gemeente Utrecht op donderdag 5 juli 1962. Het oude adres Jaagpad O94 kwam hiermee te vervallen.


Bewoners van de boerderij in de zomer van 1953

1.   Abraham H. Holl (geboren 10 januari 1910)

2.   Dirkje B. Snoek (geboren 31 maart 1909)

3.   Agatha M.S. Holl (geboren 7 mei 1950)

5.   Sophia A. M. Holl (geboren 24 september 1948)

6.   Hendrikus G. M. Holl (geboren 1 mei 1947)

7.   Godefrida A. M. Holl (geboren 7 april 1953)

8.   Wilhelmina Hendrika van Sterkenburg (geboren 13 maart 1933)

  • Gezicht op de boerderij De Grote Kuil (Blauwe Vogelweg 23) te Utrecht, met hooiberg en stal, uit het zuiden in 1973. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 79933.
  • Gezicht op de Kromme Rijn te Utrecht ter hoogte van de boerderij De Grote Kuil in de periode 1935-1941. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 129324.
  • Portret van vermoedelijke tuinbaas van Nieuw-Amelisweerd Gerardus Hendrikus Holl (1869-1937). Naar een tekening van Jhr. Johan Bosch van Drakestein. Bron: schetsboek J.L.P Bosch van Drakestein, Rijksmuseum Amsterdam.
  • Gezicht op de boerderij De Grote Kuil (Blauwe Vogelweg 23) te Utrecht in 1989. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 53989.
  • Gezicht op de achterzijde van de boerderij De Grote Kuil (Blauwe Vogelweg 23) te Utrecht, na de restauratie in oktober 2001. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 117378.

Fotoviewer familie 

Bosch van Drakestein (Van Nieuw-Amelisweerd)

  • Groepsportret met militairen, poserend op het landgoed Nieuw-Amelisweerd in 1914, zittend v.l. jkvr. L.A.C. Bosch van Drakestein-Serraris, staande 2e van links jhr. J.L.P. Bosch van Drakestein. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 601684.
  • Afbeelding van G.H. Hol (1869-1937), tuinbaas op het landgoed Nieuw-Amelisweerd (Koningslaan 1) te Bunnik, met zijn zoon Bram in een druivenkas op vermoedelijk het landgoed. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 601686.
  • Gezicht op een bruggetje in de bossen bij de landgoederen Oud-, en Nieuw-Amelisweerd te Bunnik. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 835932.
  • Portret van de naïeve schilder mw. A. Zomer met één van haar olieverfschilderijen bij haar woning naast het landhuis Nieuw-Amelisweerd te Bunnik. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 126620.
  • Afbeelding van de balkenconstructie van het plafond in het gerestaureerde koetshuis van het landhuis Nieuw-Amelisweerd (Koningslaan 1) te Bunnik. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 843037.
  • Afbeelding van de ruimte op de eerste verdieping in het gerestaureerde koetshuis van het landhuis Nieuw-Amelisweerd (Koningslaan 1) te Bunnik. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 843038.
  • Afbeelding van de balkenconstructie van het plafond in het gerestaureerde koetshuis van het landhuis Nieuw-Amelisweerd (Koningslaan 1) te Bunnik. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 843037.
  • Gezicht op de zij- en achtergevel van het huis Nieuw- Amelisweerd (Koningslaan 1) te Bunnik op 21 juli 1994. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 822878.
  • Aankoop en ruiling van gronden tussen het ministerie van Oorlog en de gemeente Utrecht ook op het grondgebied van Houten voor de aanleg van Sportpark De Groote Kuil (Sportpark Maarschalkerweerd), 1925-1930. Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3.
  • Aanleg van Ren- en Drafbaan Mereveld rond 1930 op het grondgebied van Bunnik, geprojecteerd de toekomstige drafbaan en de aanpassing van de Mereveldseweg. Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3.
  • Aankoop en ruiling van gronden tussen het ministerie van Oorlog en de gemeente Utrecht ook op het grondgebied van Houten voor de aanleg van Sportpark De Groote Kuil (Sportpark Maarschalkerweerd), 1925-1930 (2). Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3.
  • Toekomstige planning voor de aanleg van de Laan van Maarschalkerweerd en stadion Galgewaard, door de gemeente Utrecht en Houten, ca. 1925. Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3.
  • De start van de plannen van de Provincie Utrecht voor de grote grenswijziging vanaf 1915 (1954). Ingetekend de grens van Houten, Utrecht en Bunnik in de deelgebieden: Tolsteeg, Oud-Wulven en Nieuw-Amelisweerd. Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3.
  • Geprojecteerd de nieuw aan te leggen wegen in de omgeving van stadion Galgewaard en Maarschalkerweerd en ruiling militaire grond voor een militaire sportterrein, ca. 1925. Bron: Het Utrechts Archief, 1007-3.
  • De hoogtelijnen in de omgeving van het Fectio Vechten terrein in Bunnik (Slagmaat) aan de Marsdijk. Met daarbij Houten Oud-Wulven en Waijen. Bron: Esri Nederland.

Huize Welgelegen, Ruysdaellaan 7, Huis ter Heide te Zeist

Huize Welgelegen aan de Ruysdaellaan 7 te Huis ter Heide te Zeist. Bron: Google Maps Streetview.Huize Welgelegen aan de Ruysdaellaan 7 te Huis ter Heide te Zeist. Bron: Google Maps Streetview.

In 1920 wordt Huize Welgelegen aan de Ruysdaellaan 7 te Huis ter Heide in Zeist gebouwd door de firma Houtbouw N.V. De Nemico. Voor die tijd was de grond het eigendom van Cornelis Andreas Pompe uit Utrecht. Het huis wordt betrokken door.

Jkvr. Anna Wilhelmina Henriëtte Theodora van Vredenburch, geboren te 's-Gravenhage 25 April 1860 en overleden 12 augustus 1942. Zij werd 82 jaar oud. Zij huwde op 10 juli 1884 met Jhr. Titus Anthony Jacob van Asch van Wijck. Titus werd geboren te Utrecht op 29 augustus 1849 en overleed te 's-Gravenhage op 9 september 1902. De heer Van Asch van Wijck was na zijne promotie van 13 februari 1875 op Stellingen aan de Utrechtse
Hogeschool, en werd hij achtereenvolgens secretaris van den Lekdijk-Bovendams (1875), adjunct directeur van de Commies aan het Departement van Oorlog (1880), hij was lid van de Tweede Kamer voor Zwolle (1881), burgemeester van Amersfoort (1883), lid van de Staten van Utrecht (1883), lid van de Tweede Kamer voor Kampen (1889), Gouverneur van Suriname (1891), lid van de Eerste Kamer voor Zeeland (1896), lid van den raad van 's-Gravenhage (1896), hij werd voor de tweede maal burgemeester van Amersfoort in 1900 en uiteindelijk Minister van Koloniën in 1901. 

Bron: dbnl.nl Nieuw Nederlands biografisch woordenboek. Deel 1 (1911) – P.J. Blok, P.C. Molhuysen.

In 1932 verkoopt Jkvr. Anna Wilhelmina Henriëtte Theodora van Vredenburch het huis Welgelegen aan Jkvr. Lucie Adèle Cornélie Marie Serraris -Bosch van Drakestein voor f. 13.000 ten overstaan van notaris Adriaan ten Noever de Brauw in Wijk bij Duurstede.

Lucie was in 1929 de douairière (weduwe) geworden van Jhr. Johannes Ludovicus Paulus Bosch van Drakestein. In de jaren die erop volgen wordt het huis door haar en haar 8 kinderen gebruikt als extra onderkomen en buitenverblijf.

Na het opmaken van de Memories van Successie in 1955 na het overlijden van moeder Lucie in 1952 komt het huis Welgelegen toe aan haar 8 kinderen en klein kinderen. Waaronder ook de Wittert van Hooglands en Van Weede van Dijksvelds. In 1970 komt het huis in bezit van Lucie haar derde oudste zoon Jhr. Louis Bosch van Drakestein. Hij was van beroep directeur van de VVV te Zeist. Louis overlijd op 26 januari 1982. Hierna wordt Huize Welgelegen verkocht aan tandarts René Harderwijk.

In huis Welgelegen heeft vele jaren de twee portretten van Jhr. Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein en Henriëtte Hofmann gehangen. Toen Jhr. Louis Bosch van Drakestein overleed zijn de twee portretten naar zijn nazaat gegaan in Bussum (Noord-Holland).

Bron: Kadasterarchiefviewer (1832-1987).

  • Huize Welgelegen aan de Ruysdaellaan 7 te Huis ter Heide te Zeist in 1923. Bron: Zeister Historisch Genootschap en Gemeente archief Zeist.
  • Locatie van Huize Welgelegen in Huis ter Heide op de kaart gezien (1). Bron: Open Street Map.
  • Tuin en voorkant Huize Welgelegen aan de Ruysdaellaan 7 te Huis ter Heide te Zeist op 29 juni 2016. Bron: Wikipedia HenkvD.
  • Locatie van Huize Welgelegen in Huis ter Heide op de kaart gezien (2). Bron: Open Street Map.

 Ruysdaellaan (Huis ter Heide)

De Ruysdaellaan loopt vanaf de Amersfoortseweg parallel aan de Hobbemalaan om aan het eind af te buigen en uit te komen bij de kruising Frans van Mierislaan-Rembrandtlaan. De laan is - net als de andere lanen in dit gebied - in 1902 aangelegd toen de overplaats van het buiten Zandbergen (Amerfoortseweg 18) werd verkaveld ten behoeve van de bouw van een villapark. De laan is vernoemd naar de zeventiende-eeuwse schilder Jacob van Ruysdael (ca. 1628-1682). De villa's en landhuizen aan het eind van de laan dateren uit de jaren vijftig van de twintigste eeuw.

Bron: Zeist, Geschiedenis en Architectuur.

Landgoed Oud-Amelisweerd en Rhijnauwen

Diverse landerijen op landgoed Oud-Amelisweerd en Rhijnauwen en het soort gebruik. Boomgaarden, bos, weiden of akkers.

Landgoed Oud-Amelisweerd en Rhijnauwen omstreeks 1950 het grondgebruik in kaart gebracht van beide landgoederen. Bron: Het Utrechts Archief.Landgoed Oud-Amelisweerd en Rhijnauwen omstreeks 1950 het grondgebruik in kaart gebracht van beide landgoederen. Bron: Het Utrechts Archief.
Schuiten, mogelijk met Van Dam, in de Kromme Rijn bij houthandel Van Dam te Bunnik in 1935. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 084, P.27.1.7, 46.Schuiten, mogelijk met Van Dam, in de Kromme Rijn bij houthandel Van Dam te Bunnik in 1935. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 084, P.27.1.7, 46.


In 1935 bij de Kromme Rijn in Bunnik op de achtergrond Houthandel Van Dam met twee medewerkers aan het werk. Recht (mogelijk) de Heer Van Dam.

Houthandel Van Dam kocht met regelmaat in en rond 1900 en vele jaren erna grote partijen hout op uit de twee jaarlijkse houtverkopingen van het Landgoed Nieuw-Amelisweerd. 

Fectio Vechten terrein te Bunnik en boerderij De Klomp

Boerderij De Klomp Oude Mereveldseweg 2-4. De boerderij stond tot 31 december 1963 op het grondgebied van de gemeente Bunnik. Vanaf 1 januari 1964 kwam de boerderij binnen de gemeente Houten te liggen na een grenscorrectie. Foto: Sander van Scherpenzeel.Boerderij De Klomp Oude Mereveldseweg 2-4. De boerderij stond tot 31 december 1963 op het grondgebied van de gemeente Bunnik. Vanaf 1 januari 1964 kwam de boerderij binnen de gemeente Houten te liggen na een grenscorrectie. Foto: Sander van Scherpenzeel.

Het Fectio Vechten terrein gelegen aan de Marsdijk in Bunnik en Vechten behoorde in diverse periodes door de tijd heen bij het onroerend goed van boerderij De Klomp (Oude Mereveldseweg 2-4, Houten). Boerderij en het Fectio Vechten terrein waren een erfpachtgoed van het Utrechtse kapittel van Sint Jan. Boerderij Slagmaat, gelegen aan de zuidkant van de Marsdijk was als heerlijkheid of gerecht een lange tijd in eigendom van dit kapittel.

Op woensdag 15 december 1819 werd boerderij De Klomp aangekocht door Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein van de Nederlandse Domeinen. Bij de aankoop kocht Paulus de erfpachtcanon af van het kapittel van Sint Jan.

Op zaterdag 11 november 1826 om 17:00 uur in de namiddag kocht Paulus als vastgoed de boerderij fysiek aan met het bijbehorende onroerend goed. Ten overstaan van notaris Pabst Achter de St. Pieter te Utrecht.

Bron: Het Utrechts Archief 34-4 Notarissen in de stad Utrecht U319a016 1826 nov.-1827 mei. Blz. 714 Aktenummer: 331.

De vroegst bekende kaart waarop boerderijen Slagmaat en De Klomp uit 1605 staan ingetekend aan de Marsdijk. Rechts De Klomp waarbij staat geschreven Jan van der Vegt in de boomgaart. Linksonder de Kerkweg van het Fectio Vechten terrein richting de Koningsweg. Vanaf 1744 zou de stamvader van alle Nederlandse familieleden Sturkenboom zich op De Klomp vestigen. Een zekere Hendrik Harmense Sturkenboom, ook bekend als Heinrich Störckenbaum, ook bekend als Hendrik van Storkenboom die afkomstig was uit Duitsland. De tweede generatie van de familie Sturkenboom vestigde zich op de Houtensewetering in Houten. De Marsdijk (is vermoedelijk) van Romeinse oorsprong. Brug bij De Klomp over de Waijensewetering werd in de zeventiende eeuw de Weydensebrug (Waijensebrug) genoemd. Pas in de loop van de achttiende/negentiende eeuw kwam de naam Klompbrug in gebruik. Bron: Het Utrechts Archief, kapittel St. Jan 222 328 32.De vroegst bekende kaart waarop boerderijen Slagmaat en De Klomp uit 1605 staan ingetekend aan de Marsdijk. Rechts De Klomp waarbij staat geschreven Jan van der Vegt in de boomgaart. Linksonder de Kerkweg van het Fectio Vechten terrein richting de Koningsweg. Vanaf 1744 zou de stamvader van alle Nederlandse familieleden Sturkenboom zich op De Klomp vestigen. Een zekere Hendrik Harmense Sturkenboom, ook bekend als Heinrich Störckenbaum, ook bekend als Hendrik van Storkenboom die afkomstig was uit Duitsland. De tweede generatie van de familie Sturkenboom vestigde zich op de Houtensewetering in Houten. De Marsdijk (is vermoedelijk) van Romeinse oorsprong. Brug bij De Klomp over de Waijensewetering werd in de zeventiende eeuw de Weydensebrug (Waijensebrug) genoemd. Pas in de loop van de achttiende/negentiende eeuw kwam de naam Klompbrug in gebruik. Bron: Het Utrechts Archief, kapittel St. Jan 222 328 32.
Op zaterdag 11 november 1826 om 17:00 uur Achter de St. Pieter te Utrecht ten overstaan van notaris Pabst kocht Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein boerderij De Klomp (Oude Mereveldseweg 2-4) fysiek aan met het Fectio Vechten terrein erbij. Kaart: HISGIS Utrecht.Op zaterdag 11 november 1826 om 17:00 uur Achter de St. Pieter te Utrecht ten overstaan van notaris Pabst kocht Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein boerderij De Klomp (Oude Mereveldseweg 2-4) fysiek aan met het Fectio Vechten terrein erbij. Kaart: HISGIS Utrecht.

Misschien komt boerderij De Klomp aan zijn naam vanwege het feit dat de tracé ligging van de Marsdijk. Die vanaf de boerderij bij de Waijensedijk/Fortweg richting het oosten loopt tot ter hoogte van het Fectio Vechten terrein, vanuit de lucht gezien. De vorm heeft van een klomp. Waar de naam ook vandaan komt? In de achttiende eeuw wordt er al in akte gesproken over 't houte klompje.

Romeinse Munt (midden 1e eeuw na Chr.) gevonden door Cornelis Oostveen. In de jaren vijftig van de twintigste eeuw pachter van boerderij De Klomp waarbij ook het Fectio Vechten terrein behoorden. Geschonken aan toenmalig burgemeester Haefkens van Houten die in 1956 een archeologie en oudheden collectie begon aan te leggen. Collectie: Archeologie Houten.Romeinse Munt (midden 1e eeuw na Chr.) gevonden door Cornelis Oostveen. In de jaren vijftig van de twintigste eeuw pachter van boerderij De Klomp waarbij ook het Fectio Vechten terrein behoorden. Geschonken aan toenmalig burgemeester Haefkens van Houten die in 1956 een archeologie en oudheden collectie begon aan te leggen. Collectie: Archeologie Houten.


Beschrijving van de Romeinse munt zoals deze in de collectie is opgenomen. Collectie Archeologie Houten.Beschrijving van de Romeinse munt zoals deze in de collectie is opgenomen. Collectie Archeologie Houten.


Nazaten van Willem van 't Schip de laatste bewoner. Landbouwer die 10 oktober 1757 was geboren te Vleuten en overleed op 18 oktober 1817 op De Klomp. Willem was voor zijn overlijden voor de helft eigenaar van de boerderij. De andere helft behoorde toe aan het kapittel van St. Jan. Zolang Willem en zijn voorgangers de erfpachtcanon maar betaalde aan het kapittel bleef de boerderij als zodanig in hun bezit. Althans voor de helft. Als zij de erfpachtcanon niet meer betaalde of konden opbrengen kwam de het land of boerderij weer voor in zijn geheel in het eigendom van kapittel van St. Jan.

Boerderij De Klomp linksonder. Met links van het midden het Fectio Vechten terrein ten noorden van de Marsdijk. Met daarboven de rijskweg A12. Fotografie Henk Bol in opdracht van de Provincie Utrecht op 18 oktober 2002 1399 4523.Boerderij De Klomp linksonder. Met links van het midden het Fectio Vechten terrein ten noorden van de Marsdijk. Met daarboven de rijskweg A12. Fotografie Henk Bol in opdracht van de Provincie Utrecht op 18 oktober 2002 1399 4523.

Na deze aankoop door Paulus behoorde de boerderij met het bijbehorende land vanaf 1819/1826 tot 1914 bij het onroerend goed van landgoed Nieuw-Amelisweerd.

Paulus Willem Bosch van Drakestein overlijd op 17 april 1834. Zijn oudste zoon Jhr. Willem Bosch van Drakestein erft het landgoed Nieuw-Amelisweerd in het Houtense Maarschalkerweerd/Oud Wulven en Bunnikse Vechten/Rhijnauwen.

Eerste steen legging van boerderij De Klomp op 15 juli 1835 door Jhr. Willem Bosch van Drakestein van Nieuw-Amelisweerd. De boerderij zou voor het overlijden van Willems vader vermoedelijk al in slechte staat zijn geweest. Foto: Sander van Scherpenzeel, 29-06-2019.Eerste steen legging van boerderij De Klomp op 15 juli 1835 door Jhr. Willem Bosch van Drakestein van Nieuw-Amelisweerd. De boerderij zou voor het overlijden van Willems vader vermoedelijk al in slechte staat zijn geweest. Foto: Sander van Scherpenzeel, 29-06-2019.

Hij noemt zich dan ook wel jonkheer Willem Bosch van Drakestein van Nieuw-Amelisweerd. Willem legt op 15 juli 1835 de eerste steen voor de nieuwe boerderij De Klomp. Dit staat te lezen op de nog altijd aanwezige gevelsteen die linksonder in de voorgevel van de boerderij is ingemetseld.

Na het overlijden van Willem Bosch op 1 september 1853 erft zijn zoon Jhr. Henricus Paulus Cornelis Bosch van Drakestein het landgoed Nieuw-Amelisweerd bij het bezit van het landgoed behoorde ook boerderij De Klomp  tezamen met het Fectio Vechten terrein.

Op 17 augustus 1914 overlijd Henricus en erft zijn dochter Jkvr. Cecilia Henriette Leonie Marie Bosch van Drakestein (1867-1930) de boerderij en alle losse onroerende goederen in de omgeving van Bunnik en Vechten, Houten en Oud-Wulven. Zij is getrouwd met Jhr. Paulus Jozefus Aloysius Anacletus Maria van Nispen tot Sevenaer (1856-1944).

Na het overlijden Paulus van Nispen in 1944 vererft de boerderij en het Fectio Vechten terrein op hun dochter en zoon. Jhr. Carolus Henricus Josephus Ignatius Maria van Nispen tot Sevenaer (1893-1972) en Jkvr. Margaretha Maria Josephina Carolina Eusebia van Nispen tot Sevenaer (1896-1973).

Jhr. Paulus Josefus Aloijsius Anacletus Maria van Nispen tot Sevenaer (1856-1944) bij zijn 80ste verjaardag in juli 1936. Hij was gehuwd met Jkvr. Cécile Henriette Léonie Maria Bosch van Drakestein (1867-1930). Schoonzoon van Jhr. Hendrik Bosch van Drakestein. Foto: Jhr. Titus Bonninghausen tot Herickhave.Jhr. Paulus Josefus Aloijsius Anacletus Maria van Nispen tot Sevenaer (1856-1944) bij zijn 80ste verjaardag in juli 1936. Hij was gehuwd met Jkvr. Cécile Henriette Léonie Maria Bosch van Drakestein (1867-1930). Schoonzoon van Jhr. Hendrik Bosch van Drakestein. Foto: Jhr. Titus Bonninghausen tot Herickhave.


Jhr. Carolus Henricus Josephus Ignatius Maria van Nispen tot Sevenaer (1893-1972). Zoon van P.J.A.A.M. van Nispen tot Sevenaer. Foto: Omeinzicht.jouwweb.nl.Jhr. Carolus Henricus Josephus Ignatius Maria van Nispen tot Sevenaer (1893-1972). Zoon van P.J.A.A.M. van Nispen tot Sevenaer. Foto: Omeinzicht.jouwweb.nl.


Portret van Jhr. Paulus Carolus Ignatius Gerardus Maria van Nispen tot Sevenaer (1935) achterkleinzoon van Jhr. Hendricus Paulus Cornelis Bosch van Drakestein) en zoon van Jhr. Carolus van Nispen tot Sevenaer. Bron: RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.Portret van Jhr. Paulus Carolus Ignatius Gerardus Maria van Nispen tot Sevenaer (1935) achterkleinzoon van Jhr. Hendricus Paulus Cornelis Bosch van Drakestein) en zoon van Jhr. Carolus van Nispen tot Sevenaer. Bron: RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.


Prof. Jhr. dr. Christiaan Frans Joseph Lodewijk Maria van Nispen tot Sevenaer, priester in de Sociëteit van Jezus, geboren ’s-Hertogenbosch 15 maart 1938, overleden Nijmegen 12 mei 2016. Zoon van Karel van Nispen. Foto: familie Van Nispen tot Sevenaer.Prof. Jhr. dr. Christiaan Frans Joseph Lodewijk Maria van Nispen tot Sevenaer, priester in de Sociëteit van Jezus, geboren ’s-Hertogenbosch 15 maart 1938, overleden Nijmegen 12 mei 2016. Zoon van Karel van Nispen. Foto: familie Van Nispen tot Sevenaer.


Jhr. Carolus Henricus Josephus trouwt in 1927 met Adelaïde Alfreda Isidora Maria Antonia Vos de Wael. Na van haar te zijn gescheiden. Carolus trouwt in 1933 voor de tweede keer met Anna Leonarda Huberta Maria van Baar. Uit dit huwelijk komen twee zonen voort waaronder in 1935 Jhr. Paulus Carolus Ignatius Gerardus Maria van Nispen tot Sevenaer.

Jkvr. Margaretha Maria Josephina Carolina Eusebia van Nispen tot Sevenaer. Trouwt in 1921 met Jhr. Lodewijk Ernst Egon Antonius Maria von Bönninghausen tot Herickhave (1893-1947)

Nadat  Jhr. Carolus Henricus Josephus Ignatius Maria van Nispen tot Sevenaer in 1972 overlijd vererven de landerijen in Bunnik en Houten voor de helft aan hun zoon Jhr. Paulus Carolus Ignatius Gerardus Maria van Nispen tot Sevenaer. Na het overlijden van Carolus zijn zus Margaretha in 1973 vererven de landerijen van Bunnik en Houten zich naar hun kinderen. Voor 1/6 deel volmacht aan aan hun zoon Jhr. Paul Joseph Lodewijk Maria von Bönninghausen tot Herickhave geboren 23 februari 1923. En dochter Jkvr. Cecilia Gisela Margaretha Louisa Maria geboren 26 mei 1924 zij is gehuwd met A.M. Kostense.

Boerderij De Klomp (Oude Mereveldseweg 2-4) in 1947 ingetekend tezamen met de Marsdijk en boerderij Slagmaat in het Kadaster van de gemeente Bunnik.Boerderij De Klomp (Oude Mereveldseweg 2-4) in 1947 ingetekend tezamen met de Marsdijk en boerderij Slagmaat in het Kadaster van de gemeente Bunnik.

Voor 1/96 volmacht deel krijgen ook de 8 kinderen von Bönninghauzen tot Herinckhave van Jhr. Paul Joseph hun aandeel in de landerijen. Waarvan 4 zonen en 4 dochters.

Voor 1/60 volmacht deel krijgen de 5 kinderen Kostense van Jkvr. Cecilia Gisela hun aandeel in de landerijen. Waarvan 2 zonen en 3 dochters.

In oktober 1979 vind er een scheiding van onroerende goederen plaats bij de notaris. De volgende objecten komen in het eigendom van Jhr. Paulus Carolus Ignatius Gerardus Maria van Nispen tot Sevenaer.

Boerderij De Klomp in Houten en Bunnik met een grote van 38 hectare, 27 are en 70 centiare met een waarde van 825.000 gulden.

Het Fectio Vechten terrein omstreeks 1940 ingetekend in het kadaster van Bunnik.Het Fectio Vechten terrein omstreeks 1940 ingetekend in het kadaster van Bunnik.

Boomgaard "De Nieuwe Burght", gelegen op het Fectio Vechten terrein met een grote van 4 hectare en een waarde van 100.000 gulden.

En een landje aan de Koningslaan in Bunnik 19 are en 25 centiare met een waarde van 25.000 gulden.

Op 24 december 1981 verkoopt Jhr. Paul van Nispen tot Sevenaer wonende te Den Haag boerderij De Klomp aan Johannes Reinier Klever voor 230.000 gulden. Tot op de dag van vandaag woont de familie Klever nog steeds op de boerderij.

Op 16 februari 2009 wordt het Fectio Vechten terrein te Bunnik verkocht door Jhr. Paul van Nispen tot Sevenaer aan het Bureau Beheer Landbouwgronden te Utrecht.

Op 27 januari 2015 werd het Fectio Vechten terrein tezamen met vele andere landerijen in Utrecht overgenomen door de Provincie Utrecht van het Bureau Beheer Landbouwgronden. Dit bureau werd opgeheven en maakte onderdeel uit van Staatsbosbeheer Utrecht en Zuid-Holland.

Tot op heden is de provincie de eigenaar van het terrein.

Het Fectio Vechten terrein in Bunnik aan de Marsdijk. De aanleg van de Fort Bij Vechten in 1869 en de precieze ligging van het Romeinse Legerkamp Fectio. Bron: Kaart Archeologische Werkgroep Leen de Keijzer, Houten.Het Fectio Vechten terrein in Bunnik aan de Marsdijk. De aanleg van de Fort Bij Vechten in 1869 en de precieze ligging van het Romeinse Legerkamp Fectio. Bron: Kaart Archeologische Werkgroep Leen de Keijzer, Houten.

Van de zestiende- tot de negentiende eeuw werd het Fectio Vechten terrein 'Op den Burcht, De Burg of Wiltenburg' genoemd. Naar de laatste Romeinse restanten van het oude Castellum. Die ruim 2000 duizend jaar geleden op deze plek stond langs de oude oever van de Rijn.

  • 20181118_140445
  • 20181118_140548
  • 20181118_141109

Het Fectio Vechten terrein te Bunnik in november 2018. Foto's: Sander van Scherpenzeel.

In 2016 is het vroegere Romeinse Castellum Fectio wat in de grond al ruim 2000 jaar bewaard is gebleven in het plaveisel van het oppervlak gereconstrueerd met beton en grindpaden door de provincie Utrecht.

Paul van Nispen tot Sevenaer heeft zijn laatste stukje land wat hij in bezit had in Bunnik wat ooit bij het onroerend goed van het landgoed Nieuw-Amelisweerd behoorde op 31 december 2018 verkocht aan een particulier en zijn echtgenote die wonen aan de Koningslaan 34 te Bunnik.

Houten woonhuis, Koningslaan 34, gebouwd in 1924 voor T. Veenbrink in ca. 1980. Het huis moest in hout worden uitgevoerd omdat het in de Verboden Kringen van Fort Bij Vechten lag. (wet uit 1853, opgeheven in 1951). Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), beeldbank, identificatienummer F006 (055463).Houten woonhuis, Koningslaan 34, gebouwd in 1924 voor T. Veenbrink in ca. 1980. Het huis moest in hout worden uitgevoerd omdat het in de Verboden Kringen van Fort Bij Vechten lag. (wet uit 1853, opgeheven in 1951). Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), beeldbank, identificatienummer F006 (055463).

Het betrof een braakliggend terrein tussen het fietspad langs de Koningslaan en de Rhijnspoorweg van Utrecht naar Arnhem naast het betreffende huis aan de Koningslaan. Het stuk land Bunnik kadastraal D36 was in oktober 1979 nog 25.000 gulden waard.

Utrecht Lunetten in 1839 nog Houten/Oud-Wulven/Maarschalkerweerd. Op deze tekening staat de nieuwe Rhijnspoorweg ingetekend die een kleine 5 jaar later actief zou worden. Rechts van boerderij De Ketel het land van Jhr. Willem Bosch van Drakenstein van Nieuw-Amelisweerd.
Bron: Het Utrechts Archief 954 1147.

In 1966 verkoopt de familie Van Nispen tot Sevenaer en Bönninghausen tot Herinckhave het enige stuk land in Utrecht Lunetten aan de gemeente Utrecht. Zij zijn de nazaten van Jhr. Willem Bosch van Drakestein van Nieuw-Amelisweerd. Bron: Het Utrechts Archief 1007-3 13465.

Herkomst naam Vechten en Vleuten

Hoogtelijnenkaart van het Fectio terrein. Bovenaan de rijksweg A12, rechts op de kaart het Nieuwe Hollandse Waterlinie Fort bij Vechten. Bron: De Romeinse versterkingen in Vechten-Fectio Het archeologisch onderzoek in 1946-1947 M.J.M. Zandstra en M. Polak.Hoogtelijnenkaart van het Fectio terrein. Bovenaan de rijksweg A12, rechts op de kaart het Nieuwe Hollandse Waterlinie Fort bij Vechten. Bron: De Romeinse versterkingen in Vechten-Fectio Het archeologisch onderzoek in 1946-1947 M.J.M. Zandstra en M. Polak.
De naam van het castellum werd in de 7/8e eeuw vermeld in de Ravennatis Anonymi Cosmographia
als Fictione tussen Matellionem (de Leidse wijk Roomburg) en Evitano (bij Wijk bij Duurstede).
Op een in 1869 bij het castellum teruggevonden votiefsteen staat het in de inscriptie met de naam
Fectione. In verband met een ander naburig castellum met de naam Fletio (Vleuten) dat op de
Peutinger kaart (Tabula Peutingeriana) staat vermeld, zijn lange tijd de namen (voor) Fectio en Fletio
met elkaar geïdentificeerd. Wat meer duidelijkheid is er gekomen met de vondst in 1869 van de
votiefsteen bij dit castellum, maar nog altijd is er enige discussie over.
Volgens 'Het plaatsnamen boek, De herkomst  en betekenis van Nederlandse plaatsnamen' Geschreven door Gerald van Berkel en Kees Samplonius uit 1989. Zijn de toponymische betekenissen voor de plaatsen Vechten en Vleuten als volgend:
1.   Vechten - hangt samen met het Nederlands 'Stoeien, zich levendig bewegen'. Betekenis: plaats bij het zich levendig bewegende water?
2.   Vleuten - stromen, vloed 'waterstroom'. Betekenis: plaats bij een (rivier)stroom of stijgende (rivier)stroom.

Jhr. Hendrik Willem Bosch van Drakestein van Oud-Amelisweerd en de vondsten van Vechten

 

INVENTARIS van de collectie oudheden, gevonden te Vechten, aan de stad Utrecht gelegateerd door Jhr. H. W. Bosch van Drakestein van OUD-AMELISWEERD, vervaardigd door Dr. W. Pleyte en Th. M. Roest. Bron: Het Utrechts Archief.INVENTARIS van de collectie oudheden, gevonden te Vechten, aan de stad Utrecht gelegateerd door Jhr. H. W. Bosch van Drakestein van OUD-AMELISWEERD, vervaardigd door Dr. W. Pleyte en Th. M. Roest. Bron: Het Utrechts Archief.

INVENTARIS

van de collectie oudheden, gevonden te Vechten, aan de stad Utrecht gelegateerd

door Jhr. H. W. Bosch van Drakestein

van OUD-AMELISWEERD,

vervaardigd door

Dr. W. Pleyte en Th. M. Roest

"De bodem van het naburige Vechten heeft sinds de herleving der letteren een onderwerp van nasporing uitgemaakt, omdat men van tijd tot tijd bij toevallige ontdekking of bij opzettelijk onderzoek er de overblijfselen vond van het verblijf der Romeinen. De verzameling van het Provinciaal Utrechtsch Genootschap is aan een opzettelijk onderzoek te danken ; die van het Rijk te Leiden is voor den dag gekomen bij den bouw van de nieuwe fortificatiewerken. De heer Bosch van Drakestein kwam van tijd tot tijd in het bezit van enkele voorwerpen, die hij aankocht van werklieden , en die hij eerst bestemde voor het Museum te Leiden , later voor dat van de stad Utrecht. De verzameling , ofschoon klein , bevat twee zeer merkwaardige stukken, en geeft een overzicht van hetgeen doorgaans in de Romeinsche nederzettingen in de provinciën buiten Italië wordt gevonden."

Bron: Het Utrechts Archief, 811 Archief van de Gemeentelijke Archief- en Fotodienst te Utrech, 486 Catalogus van de collectie oudheden afkomstig uit Vechten, aan de stad gelegateerd door jhr. H.W. Bosch van Drakestein van Oud-Amelisweerd, samengesteld door W. Pleyte en Th. M. Roest, [1884]. Gedrukt. Met twee exemplaren waarin de financiële waarde van de voorwerpen bijgeschreven is, 1889.

Kaart waarop staat aangeven van de aan te kopen landerijen en de Marsdijk van de gemeente Bunnik in 1867. Door het ministerie van oorlog voor de aanleg van het Fort bij Vechten. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU) Gemeente archief Bunnik 206 329C.Kaart waarop staat aangeven van de aan te kopen landerijen en de Marsdijk van de gemeente Bunnik in 1867. Door het ministerie van oorlog voor de aanleg van het Fort bij Vechten. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU) Gemeente archief Bunnik 206 329C.

Jhr. Hendrik Willem Bosch van Drakestein, Heer van Oud-Amelisweerd was de jongere broer van Jhr. Willem Bosch van Drakestein, Heer van Nieuw-Amelisweerd. Hij bezat voor de aanleg van het Fort bij Vechten het oostelijk deel van het Fectio Vechten terrein waar het vroegere Romeinse Vicus (dorp) lag. Het terrein waarop nu Fort bij Vechten is gebouwd vanaf 1869.

Villa Groenewoude

Bron: Online krantenbank Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU) te Wijk bij Duurstede.Bron: Online krantenbank Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU) te Wijk bij Duurstede.

Villa Groenewoude ooit gelegen in Utrecht aan de Mereveldseweg 1A. Werd gebouwd in het jaar 1900 in opdracht van Jhr. Johannes Ludovicus Paulus Bosch van Drakestein (1865-1929). De villa was onderdeel van het landgoed Nieuw-Amelisweerd. De villa was een ontwerp van de Schalkwijkse architect Wentink. De jonkheer liet de villa bouwen om er met zijn vrouw Jkvr. Lucie Adèle Cornélie Marie Serraris (1873-1952) er te gaan wonen. Waar in de jaren na de bouw van de villa hun 8 kinderen ter wereld kwamen.

In de jaren die volgde hadden de jonkheren en jonkvrouwen (Ghislaine of Ghislain) ieder hun bestemming in de maatschappij gevonden. Totdat Johannes de villa ging verhuren. In een advertentie in de Wijksche Courant te Wijk bij Duurstede staat in een advertentie te lezen in februari 1924 dat Johannes voor 4 jaren een huurder zoekt voor zijn villa. Gegadigde konden zich bij notaris Van Heyst melden voor 20 februari 1924 des 12 uren in de middag. Om in aanmerking te komen om de villa te bewonen.

Gezicht op voorgevel van het huis Groenewoude in 1901 (Mereveldseweg 1A) te Utrecht, uit het zuidoosten gezien. Voor 1 janauri 1954 gelegen binnen de gemeentegrenzen van de gemeente Houten. Toen bekend onder het adres O102. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 64025.Gezicht op voorgevel van het huis Groenewoude in 1901 (Mereveldseweg 1A) te Utrecht, uit het zuidoosten gezien. Voor 1 janauri 1954 gelegen binnen de gemeentegrenzen van de gemeente Houten. Toen bekend onder het adres O102. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 64025.

In 1929 overlijd Johannes Bosch en komt het landgoed in het beheer van zijn kinderen. Waarvan zijn zoon René Bosch van Drakestein de rentmeester was van al het onroerend goed, boomgaarden en weilanden.

In november 1963 verhuurd René de villa nog aan de heer en mevrouw Heijmans van den Bergh - Wories. Hier wordt hun dochter Laura Marecelle Heijmans van den Bergh geboren. (Bron: Delpher.nl De Telegraaf 13-11-1963)

Leden van de familie Heijmans van den Bergh in Utrecht hadden hoge functies binnen de Universiteit Utrecht en het Academisch ziekenhuis Utrecht. Het zal waarschijnlijk ook het laatste gezin zijn geweest die de villa heeft bewoond onder het eigendom van familie Bosch. Want in 1964 koopt de gemeente Utrecht landgoed Nieuw-Amelisweerd van familie Bosch.

In de jaren die volgen zoekt de gemeente Utrecht nog naar nieuwe huurders voor de villa. Bedrijven en instanties worden aangeschreven. Maar weinig personen hebben nog interesse in de villa. Totdat de villa in 1978 onder de slopershamer komt vanwege de aanleg van de rijksweg A27 langs het landgoed.

Gezicht op voor- en zijgevel van het huis Groenewoude (Mereveldseweg 1A) te Utrecht, uit het westen gezien (1908-1912). Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 64024.Gezicht op voor- en zijgevel van het huis Groenewoude (Mereveldseweg 1A) te Utrecht, uit het westen gezien (1908-1912). Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 64024.

Na ruim 78 jaar kwam er een einde aan het tijdperk van villa Groenewoude. De naam Groenewoude is een oudere benaming voor Nieuw-Amelisweerd.

Het huidige bosje op de hoek van de Mereveldseweg en Koningsweg te Utrecht is nog onderdeel geweest van het terrein waarop villa Groenewoude ooit stond. Bosje rechts op de foto. Foto: Sander van Scherpenzeel, 17-02-2019.Het huidige bosje op de hoek van de Mereveldseweg en Koningsweg te Utrecht is nog onderdeel geweest van het terrein waarop villa Groenewoude ooit stond. Bosje rechts op de foto. Foto: Sander van Scherpenzeel, 17-02-2019.

Het perceel waar de villa ooit op stond was in 1832 van een zekere J.W. van Cleef een vermogend man die in Utrecht woonde en zeer veel onroerend goed in Maarschalkerweerd in eigendom had. In de loop van negentiende eeuw via onder andere in het eigendom van familie Rappard te zijn geweest. Kocht Jhr. Henricus Bosch de vader van Johannes het perceel grond ten oosten van de Mereveldseweg aan in 1885. Ruim 15 jaar later zou Johannes de villa erop laten bouwen.

De tegels die ooit tot 1978 op de voorgevel van Villa Groenewoude waren bevestigd. Foto: Frans Landzaat.De tegels die ooit tot 1978 op de voorgevel van Villa Groenewoude waren bevestigd. Foto: Frans Landzaat.

Bewoners Huize Groenewoude in 1921 Mereveldseweg O76 na 1930 Mereveldseweg O102

1.   1900 t/m 1924 Jhr.  J.L.P. Bosch van Drakestein

2.   1924 - 1928 J.G.P Pals

3.   1928 - 1930 J.L.M. Wijers

4.   1930 - ... A. Ceuse

5.   ... - ... C. Fossen

6.   ... - ... C.P. Labougere, 

7.   1953 - ... Onbewoond, 

8.   1954 - ... Bewoond, 

9.  1963 - ... Fam. Heijmans van den Bergh - Wories

Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), Wijk bij Duurstede. Toegang 109 Gemeentebestuur Houten (1803) 1811-1961 (1964) (833-834)

Land van Koning Lodewijk Napoleon aan de Oud Wulfseweg

Vele duizenden florensen, fieters, wandelaars en autmobilisten komen er dagelijk langs op weg naar werk of school over de Oud Wulfseweg richting Utrecht. Op zich een doodgewoon stuk polderland in de polder Vechter- en Oud Wulverbroek. Maar de drie percelen ten oosten van deze weg en naast de Oud Wulfsewetering herbergt een koninklijke historie. Sinds eind zeventiende eeuw (1680) tot 1883 behoorde de drie polder kavels bij het landgoed (Oud-)Amelisweerd.

Traceekaart van de Staatslijn H van Utrecht - 's-Hertogenbosch naar Boxtel via Houten. Plankaart voor het spoorwegtracé in Houten/Oud-Wulven ingetekend in 1843. Ruim 25 jaar later zou de spoorlijn actief worden. Bron: Het Utrechts Archief Rijkswaterstaat Utrecht 248-2 108.Traceekaart van de Staatslijn H van Utrecht - 's-Hertogenbosch naar Boxtel via Houten. Plankaart voor het spoorwegtracé in Houten/Oud-Wulven ingetekend in 1843. Ruim 25 jaar later zou de spoorlijn actief worden. Bron: Het Utrechts Archief Rijkswaterstaat Utrecht 248-2 108.
Kadasterkaart van percelen grond langs de Oud Wulfseweg omstreeks 1930. Met daarom ook percelen die van Koning Lodewijk Napoleon zijn geweest. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), Beeldbank.Kadasterkaart van percelen grond langs de Oud Wulfseweg omstreeks 1930. Met daarom ook percelen die van Koning Lodewijk Napoleon zijn geweest. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), Beeldbank.

Al vanaf 1680 waren deze percelen het eigendom van de familie Utenhove van Amelisweerd. Na diverse andere eigenaren te hebben gehad via Van Efferen, Henri Maximilien de St. Simon, markies de Sandricourt komen de drie percelen in 1808 in het eigendom van Koning Lodewijk Napoleon. Nadat hij Nieuw-, en Oud-Amelisweerd verkoopt in 1810 aan Jan Pieter Wickevoort Crommlin komt het land vanaf augustus 1811 in eigendom van Jhr. Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein.

Na zijn overlijden op 17 april 1834 vererft zijn zoon Jhr. Hendrik Willem Bosch van Drakestein landgoed Oud-Amelisweerd. Waarna hij vele jaren de eigenaar is van de landerijen aan de Oud Wulfseweg.

Paulus koopt in 1831 nog de erfpachtrechten op de 3 percelen af aan de Utrechtse Buurkerk.

Midden twintigste eeuw is het land nog van familie Van Nispen tot Sevenaer. Dezelfde die ook het Fectio Vechten terrein en boerderij De Klomp in eigendom hadden. Eind jaren tachtig van de twintigste eeuw is het land nog eigendom van de Utrechtse Verzekeringsmaatschappij AMEV die het verpachten aan boeren in de omgeving.

Bronnen: Ad van Ooststroom HISGIS Utrecht en Kadaster (1832-1987).

Het land aan de Oud Wulfseweg wat van koning Lodewijk Napoleon is geweest. Kadastraal Houten Sectie D 1032, 1042 en 225. Bron: Kadastralekaart.comHet land aan de Oud Wulfseweg wat van koning Lodewijk Napoleon is geweest. Kadastraal Houten Sectie D 1032, 1042 en 225. Bron: Kadastralekaart.com

De Boerderijen van familie Bosch van Drakestein

Al enige tijd houd ik mij bezig met het onderzoeken van 3 boerderijen in de gemeente Houten. Deze stonden ooit binnen de grenzen of buiten de vroegere gemeente grenzen van de gemeente Houten en waren ooit in het bezit van familie Bosch van Drakestein.

Een korte uitleg van deze desbetreffende boerderijen lees u hieronder:

Boerderij De Koppel

Boerderij De Koppel omstreeks 1930-1940. Reconstructie tekening Peter Koch.Boerderij De Koppel omstreeks 1930-1940. Reconstructie tekening Peter Koch.

Boerderij De Koppel ooit gelegen aan het einde van de Koppeldijk en aan het begin van het Rijndijkje. Was gelegen tegen de grens van het Utrechtse Tolsteeg aan. Boerderij De Koppel was eeuwenlang het eigendom van het Utrechtse kapittel ten DOM. Op woensdag 15 december 1819 kocht Paulus Wilhelmus Bosch van Drakestein op een veiling te Utrecht de boerderij aan van de Nederlandse Domeinen van het Rijksdomeinen kantoor te Amerongen.

Na het overlijden van Paulus in 1834 erft zijn zoon Willem Bosch van Drakestein boerderij De Koppel. Zijn nazaat Paulus Titus Marie Jozef Bosch van Drakestein verkoopt de boerderij in 1896 aan veehouder Michiel van Zijl.

Per 1 januari 1954 komt de boerderij op Utrechts grondgebied te liggen na de grote grondannexatie van die tijd. Het Houtense Maarschalkerweerd werd ook bij de gemeente Utrecht gevoegd.

Een nazaat van Michiel van Zijl verkoopt de boerderij in 1964 aan de gemeente Utrecht voor de toenmalige stadsuitbreiding van Utrecht Lunetten. Kort daarna is de boerderij gesloopt.

De tot nu toe enige bekendste foto van boerderij De Koppel in de periode 1930-1940. Foto: Collectie Peter Sneltjes. Historische Kring Lunetten Utrecht.De tot nu toe enige bekendste foto van boerderij De Koppel in de periode 1930-1940. Foto: Collectie Peter Sneltjes. Historische Kring Lunetten Utrecht.